งานนำเสนอกำลังจะดาวน์โหลด โปรดรอ

งานนำเสนอกำลังจะดาวน์โหลด โปรดรอ

1  ต้องทำงานอย่างบูรณาการ โดยไม่มีพรมแดนกั้นระหว่างสำนัก ทุกคนต้องช่วยกันทำงานบางกรณีอาจต้องทำงาน เป็น “ทีม” ที่ประกอบไปด้วยผู้แทนจากหลายสำนัก ขอให้ “เจ้าภาพ”

งานนำเสนอที่คล้ายกัน


งานนำเสนอเรื่อง: "1  ต้องทำงานอย่างบูรณาการ โดยไม่มีพรมแดนกั้นระหว่างสำนัก ทุกคนต้องช่วยกันทำงานบางกรณีอาจต้องทำงาน เป็น “ทีม” ที่ประกอบไปด้วยผู้แทนจากหลายสำนัก ขอให้ “เจ้าภาพ”"— ใบสำเนางานนำเสนอ:

1 1  ต้องทำงานอย่างบูรณาการ โดยไม่มีพรมแดนกั้นระหว่างสำนัก ทุกคนต้องช่วยกันทำงานบางกรณีอาจต้องทำงาน เป็น “ทีม” ที่ประกอบไปด้วยผู้แทนจากหลายสำนัก ขอให้ “เจ้าภาพ” หลัก นำเสนออธิบดี เพื่อแต่งตั้งคณะทำงานได้ทันที  หน่วยงานในส่วนภูมิภาค จะมีการทำงานเป็น 2 ลักษณะ คือ  ภารกิจตามหน้าที่ (function)– เป็นภารกิจหลักตามหน้าที่ ความรับผิดชอบในโครงสร้างปัจจุบันของกรม ซึ่งสามารถ ดำเนินการนอกพื้นที่ได้ตามความเหมาะสม  ภารกิจตามพื้นที่ (area)– เป็นภารกิจรองในพื้นที่ที่ได้รับ มอบหมายจากกรม  ให้ยึดยุทธศาสตร์ข้าวไทย เป็นกรอบในการทำงาน กลยุทธ์ใด ในยุทธศาสตร์ ใครควรเป็น “เจ้าภาพ” ขณะนี้น่าจะมีความ ชัดเจนในระดับหนึ่งแล้ว แม้บางเรื่องอาจจะยังไม่ได้รับ มอบหมายอย่างเป็นทางการ ก็ขอให้ผู้ที่รู้ตัวเองอยู่แล้วว่าต้อง เป็น “เจ้าภาพ” จัดทำเป็นเอกสารโครงการ/กิจกรรม ที่มี รายละเอียดวิธีดำเนินงาน และเป้าหมาย เสนอกรมได้เลย ถ้าไม่ แน่ใจให้นำหารืออธิบดีก่อนก็ได้ แต่ต้องไม่ชักช้า โดยไม่ต้องรอ สั่งการ นโยบายการทำงานของกรมการข้าว

2 2  การทำงานจะเน้นคุณภาพมากกว่าปริมาณ เนื่องจากข้อจำกัด ด้านงบประมาณ และบุคลากรจึงจะต้องดำเนินการโดยมีพื้นที่นำ ร่อง หรือพื้นที่เน้นหนัก (focus area) ที่เรียกว่า “ไข่แดง” ซึ่งมี การบูรณาการกิจกรรมที่ครบถ้วนสมบูรณ์ ส่วนพื้นที่ที่เหลือเป็น พื้นที่ “ไข่ขาว” ซึ่งเป็นพื้นที่ที่มีกิจกรรมที่ยังไม่ครบถ้วนสมบูรณ์ หรือเป็นพื้นที่ขยายผลในโอกาสต่อไป และมีกลุ่มเป้าหมาย เน้นหนัก(focus group) ด้วย  การร่วมคิด ร่วมทำ ร่วมทุน (งบประมาณ) กับผู้มีส่วนได้เสีย (stakeholders) ตั้งแต่เกษตรกร สถาบันเกษตรกร องค์กร ปกครองส่วนท้องถิ่นและส่วนราชการ ที่เกี่ยวข้อง องค์กรเอกชน มูลนิธิไปจนถึงภาคธุรกิจเอกชน เป็นสิ่งที่ควรกระทำอย่างยิ่ง ตั้งแต่การหาโจทย์เพื่อการวิจัย ไปจนถึงงานส่งเสริมการผลิต ข้าวในพื้นที่รวมทั้งการตลาดข้าวและผลิตภัณฑ์จากข้าว  การบริการประชาชน โดยเฉพาะชาวนา ต้องถือเป็นภาระหน้าที่ และอยู่ในจิตวิญญาณของข้าราชการ และเจ้าหน้าที่ของ กรมการข้าวทุกคน ไม่ว่าจะอยู่ในสำนักใดก็ตาม นโยบายการทำงานของกรมการข้าว (ต่อ)

3 3  ต้องการความเป็นเอกภาพและประสิทธิภาพในการบริหาร จัดการเรื่องข้าวของประเทศ  ดำรงไว้ซึ่งขีดความสามารถในการแข่งขันและความเป็น หนึ่งของข้าวไทย ในตลาดโลก  ดำรงไว้ซึ่งอาชีพปลูกข้าวซึ่งเป็นวัฒนธรรม ประเพณี วิถี ชีวิตคู่บ้านคู่เมืองของไทยมาช้านาน ตามแนวพระราช ดำรัสของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว  ให้กรมการข้าวเป็นแหล่งความรู้เกี่ยวกับข้าวในทุกๆ เรื่อง เป็นที่พึ่งหวังของชาวนาโดยการให้บริการและดูแลความ เป็นอยู่ของชาวนาให้ดีขึ้น ตามแนวพระราชเสาวนีย์ของ สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ความคาดหวังในการจัดตั้งกรมการข้าว รัฐบาล

4 4  ต้องการผลิตข้าวให้ได้ผลผลิตต่อไร่สูงขึ้นและได้ข้าว ที่มีคุณภาพดีขึ้น ขายข้าวได้ราคาดี มีชีวิตและความ เป็นอยู่ ที่ดีขึ้นสามารถอยู่ในสังคมได้อย่างมีเกียรติและ ศักดิ์ศรี และมีลูกหลานที่ต้องการสืบสานการทำนาต่อไป  ต้องการได้รับการดูแลและบริการในเรื่องข้าวจากภาครัฐ ที่ดีขึ้นกว่าเดิม โดยเฉพาะอย่างยิ่งจากกรมการข้าว ความคาดหวังในการจัดตั้งกรมการข้าว (ต่อ) ชาวนา

5 5 เป็นปัจจัยหลักที่ทำให้ความคาดหวังของทุกฝ่าย ดังกล่าวบรรลุผลสำเร็จหรือไม่ การที่จะทำให้เกิดผลสำเร็จ ตามที่คาดหวังนั้น นอกจากจะต้องทำให้กรมการข้าวเป็น แหล่งความรู้ในเรื่องข้าวที่ครบถ้วนสมบูรณ์แล้ว การติดตาม สถานการณ์ข้าวทั้งด้านการผลิตและการตลาดก็เป็นสิ่ง จำเป็นสำหรับข้าราชการกรมการข้าวทุกคน เพราะขณะนี้ ทุกครั้งที่มีปัญหาเรื่องข้าวเกิดขึ้น หลายฝ่ายจะพุ่งเป้ามาที่ กรมการข้าวเพื่อหาคำตอบด้วย หรืออย่างน้อยคาดหวังว่า กรมการข้าวจะต้องทราบว่าปัญหาที่แท้จริงนั้นคืออะไร และจะมีแนวทางแก้ไขปัญหานั้นอย่างไร ซึ่งกรมการข้าว คงปฏิเสธได้ยาก ความคาดหวังในการจัดตั้งกรมการข้าว (ต่อ) ข้าราชการและเจ้าหน้าที่กรมการข้าว

6 6  โครงสร้างยังไม่เอื้อเท่าที่ควรเพราะยังไม่มีราชการส่วน ภูมิภาค(เช่น ข้าวจังหวัด/ข้าวอำเภอ) เหมือนกับ กรมการข้าวในอดีต  ภารกิจตามโครงสร้างปัจจุบันยังไม่ครบวงจรโดยเฉพาะ เรื่องตลาดที่ส่วนใหญ่ยังอยู่ในความรับผิดชอบของ กระทรวงพาณิชย์  ขาดงานวิจัยบางสาขา เช่น เครื่องจักรกลการเกษตร และการแปรรูปข้าวเนื่องจากไม่มีการโอนบุคลากรและ อุปกรณ์มาจากกรมวิชาการเกษตร ภายใต้ข้อจำกัดดังกล่าวซึ่งกรมการข้าวไม่สามารถ ที่จะแก้ไขได้มากนักในระยะสั้น แต่จะนั่งนิ่งดูดายก็คงไม่ได้ ทางออกขณะนี้ก็คือปรับกระบวนการทำงานของเราเอง เท่านั้น ซึ่งจะทำอย่างไรนั้น บางส่วนจะอยู่ในเอกสารนี้ ขอให้ศึกษาถ่องแท้และนำไปปฏิบัติ ทั้งนี้ เพื่อให้การพัฒนา ข้าวไทยเป็นไปตามความคาดหวังของทุกฝ่ายมากที่สุด ข้อจำกัดของกรมการข้าว

7 7  ข้าว คือ “ชีวิต” ของคนจำนวนมากของโลก  แต่ประชากรโลกประมาณ 850 ล้านคน ยังหิวโหย เนื่องจากขาดอาหารบริโภค (รวมทั้งข้าว) ซึ่งส่วนใหญ่ เป็นเด็กและอยู่ในประเทศยากจน  ประชากรกว่าครึ่งโลก บริโภคข้าวเป็นอาหารหลัก  ในทางตรงกันข้ามอัตราการบริโภคข้าวต่อหัวในประเทศ ที่พัฒนาแล้วมีแนวโน้มลดลง  องค์การสหประชาชาติได้ให้ความสำคัญกับข้าวเป็น อย่างมากโดยในปีพ.ศ และพ.ศ ได้ กำหนดให้เป็นปีข้าวสากล(International Year of Rice) ซึ่งมีการเฉลิมฉลองกันในหลายประเทศทั่วโลก รวมทั้งประเทศไทย ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับข้าวของโลก

8 8  ข้าวเป็นสินค้าการเมืองที่อ่อนไหวในเกือบทุกประเทศ การกีดกันทางการค้า โดยใช้มาตรการภาษีและ มาตรการที่ไม่ใช่ภาษียังมีอยู่มาก  ประเทศไทยเป็นผู้ผลิตข้าวอันดับ 6 ของโลก ประมาณ ร้อยละ 5 ของผลผลิตรวมของโลก โดยมีจีนและอินเดีย เป็นผู้ผลิตรายใหญ่อันดับ 1 และ 2 ตามลำดับ ทั้ง 2 ประเทศมีผลผลิตรวมกันประมาณครึ่งหนึ่งของโลก ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับข้าวของโลก (ต่อ)

9 9 ผลผลิตข้าวของโลก ปี 2550/51 ทั้งหมด = ล้านตันข้าวสาร หน่วย : ล้านตัน จีน % อื่นๆ % อินเดีย % อินโดนีเซีย348.1% เวียดนาม % บังคลาเทศ % รวม % ประเทศไทย % ที่มา : สถานการณ์และแนวโน้มสินค้าเกษตรที่สำคัญ ปี 2551 สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร

10 10 การส่งออกข้าวของโลก ปี 2550 ทั้งหมด = ล้านตันข้าวสารหน่วย : ล้านตัน อื่นๆ % ปากีสถาน % เวียดนาม % สหรัฐอเมริกา % รวม % ประเทศไทย % อินเดีย % จีน % ที่มา : สถานการณ์และแนวโน้มสินค้าเกษตรที่สำคัญ ปี 2551 สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร

11 11  เป็นอาหารหลักของคนในชาติ และสร้างความมั่นคงทาง อาหารให้กับประเทศ  เป็นแหล่งจ้างงานในประเทศมากที่สุดและเป็นคนส่วนใหญ่ ของประเทศ ประกอบไปด้วย ครัวเรือนประมาณ 3.7 ล้านครัวเรือนที่ปลูกข้าว คิดเป็นประชากรประมาณ 17 ล้านคน  มีความสำคัญต่อเศรษฐกิจส่วนรวมของประเทศ โดยเฉพาะ ภาคการเกษตร ข้าวเป็นพืชที่มีสัดส่วนในผลิตภัณฑ์มวลรวม ในประเทศ (GDP) สาขาพืชสูงสุด  เป็นวัฒนธรรม ประเพณี และวิถีชีวิตของคนไทยจำนวนมาก  เป็นสินค้าส่งออกทำรายได้ให้กับประเทศปีละประมาณ 100,000 ล้านบาท เป็นอันดับ 1-3 ของสินค้าเกษตรส่งออก ในปัจจุบัน ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับข้าวของไทย

12 12  ข้าวไทยมีชื่อเสียงเป็นที่เลื่องลือทั่วโลกมานานแล้ว โดย ในการประกวดสินค้าข้าวของบริษัทค้าข้าวต่าง ๆ ที่เมือง เซนต์หลุยส์ รัฐหลุยส์เซียนา ประเทศสหรัฐอเมริกา เมื่อปี พ.ศ ข้าวจากโรงสีกิมเจ็งของประเทศไทย ได้รับ รางวัลเหรียญทองแดง ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับข้าวของไทย (ต่อ)  จากหลักฐานทางโบราณคดี มีการปลูกข้าวในแถบ คาบสมุทรอินโดจีน ซึ่งรวมถึงประเทศไทยมาตั้งแต่ยุค ก่อนประวัติศาสตร์ หรือประมาณ 3,500 – 7,000 ปี มาแล้ว  ต่อมาในปี พ.ศ ข้าวพันธุ์ปิ่นแก้วและพันธุ์พื้นเมือง อื่นๆ ของไทยได้รับรางวัลที่ 1, 2, 3 และรางวัลอื่นๆ อีก 8 รางวัล ในงาน World Grain Contest ในเมือง Regina ประเทศ Canada

13 13  หลังเสียกรุงแก่พม่า ในปีพ.ศ ราคาข้าวในประเทศ สูงขึ้น และเกิดน้ำท่วม ไม่ปรากฏหลักฐานชัดเจนเกี่ยวกับการ ส่งออกข้าวของไทย ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับข้าวของไทย (ต่อ)  ในด้านการส่งออก ประเทศไทยมีการส่งออกข้าวมาตั้งแต่สมัย กรุงศรีอยุธยา ในช่วงประมาณปีพ.ศ ถึงปีพ.ศ ซึ่งส่วนใหญ่ดำเนินการโดยบริษัทของชาวฮอลันดา (เนเธอร์แลนด์ในปัจจุบัน)  ต่อมาในช่วงหลังปี 2265 การค้ากับฮอลันดาเริ่มลดลง ไทยได้ หันไปค้าขายกับประเทศจีน ซึ่งมีพลเมืองมากและอาหารขาด แคลนจนถึงปี 2300 ซึ่งเป็นช่วงค้าข้าวกับจีนรุ่งเรืองมากที่สุด  ในส่วนของประเทศไทยได้เริ่มมีการประกวดข้าวครั้งแรกโดย กระทรวงเกษตราธิการ ในปีพ.ศ สมัยรัชกาลที่ 5 ที่ เมืองธัญญบุรี (อำเภอธัญบุรีในปัจจุบัน) ซึ่งข้าวชื่อ “ปิ่นทอง” ของนายเอี่ยม ได้รับรางวัลที่ 1 ได้รับเงินรางวัล 400 บาท และ ต่อมาก็ได้มีการประกวดข้าวอีกหลายครั้งติดต่อกัน

14 14  การที่ไทยสามารถส่งออกข้าวได้อย่างต่อเนื่องในปริมาณที่มาก เมื่อเทียบกับประเทศผู้ผลิตรายใหญ่อื่น ๆ เนื่องจากประเทศไทย ได้มีการพัฒนาระบบชลประทาน โดยการขุดคลองมาตั้งแต่สมัย รัชกาลที่ 5 ทำให้การปลูกข้าวได้ผลดี รวมทั้งในระยะต่อ ๆ มาได้มี การพัฒนาพันธุ์ข้าวที่ไม่ไวแสงขึ้น ซึ่งสามารถปลูกได้ในฤดูแล้ง และพัฒนาเทคโนโลยีการปลูกโดยทำนาหว่านน้ำตม ทำให้ ผลผลิตเฉลี่ยต่อไร่สูงขึ้น และผลผลิตโดยรวมเพิ่มขึ้น จนใน ปัจจุบันเป็นผู้ส่งออกอันดับ 1 ของโลกมากว่า 20 ปี แล้ว โดยมี สัดส่วนการตลาด ประมาณร้อยละ ของการค้าข้าวใน ตลาดโลก  แต่ชาวนาผู้ผลิตข้าวที่ถูกขนานนามว่า “กระดูกสันหลังของชาติ” ส่วนใหญ่ยังมีฐานะยากจน ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับข้าวของไทย (ต่อ)  การส่งออกข้าวของไทยปรากฏชัดเจนอีกครั้งหนึ่งในสมัยรัชกาล ที่ 5 โดยในช่วงสมัยตั้งแต่ปี 2460 ประเทศไทยมีการส่งออกข้าว ไปยังต่างประเทศอย่างต่อเนื่อง ปริมาณการส่งออกผันแปรไปใน แต่ละปี ลูกค้าที่สำคัญคือจีนและมาลายา (มาเลเซียในปัจจุบัน) บางส่วนส่งไปขายยังเนเธอร์แลนด์ ญี่ปุ่น อัฟริกา และยุโรป

15 15 ประเด็นท้าทายสำหรับกรมการข้าว  แม้จะมีการพัฒนาข้าวมาอย่างต่อเนื่องแล้วก็ตามแต่ ผลผลิต เฉลี่ยต่อไร่ของไทยยังต่ำและเกือบต่ำที่สุดในโลก สาเหตุ ส่วนหนึ่งคือ พื้นที่ปลูกส่วนใหญ่อยู่นอกเขตชลประทาน  ชาวนาไทยยังยากจนอยู่มาก เมื่อเทียบกับอาชีพการเกษตร อื่นๆ คนรุ่นหลังไม่อยากจะทำนาอีกต่อไป  แม้การผลิตข้าวโดยรวมจะมีเหลือเฟือเพื่อการส่งออก มากมายก็ตาม แต่คนไทยบางกลุ่มในบางพื้นที่ยังขาดแคลน ข้าวที่จะบริโภค  ประเทศผู้นำเข้าส่วนใหญ่ต้องการผลิตข้าวให้เพียงพอต่อ การบริโภค (self-sufficiency) เพื่อลด/เลิกการนำเข้า เพราะข้าวคือความมั่นคงทางอาหารของประเทศ โดยเร่ง ปรับปรุงประสิทธิภาพการผลิตโดยเฉพาะการใช้ข้าวลูกผสม (hybrid rice) และข้าวดัดแปลงพันธุกรรม (GMO) จึงทำให้ ตลาดการค้าข้าวของโลกไม่เติบโตเท่าที่ควร ทั้งๆที่ประชากร ของโลกยังเพิ่มขึ้นทุกปี

16 16 ประเด็นท้าทายสำหรับกรมการข้าว (ต่อ)  ผู้บริโภคต้องการอาหารรวมทั้งข้าวที่มีความปลอดภัยและ มีคุณภาพดี เพราะห่วงใยในสุขภาพของตนเอง และมี รายได้สูงขึ้น  การแข่งขันทางการค้าข้าวยังคงทวีความรุนแรงมากขึ้น การผลิตข้าวที่มีคุณภาพดี และต้นทุนต่ำเท่านั้น จึงจะสู้ได้  ฝนแล้งน้ำท่วมมีบ่อยขึ้นและโลกจะร้อนขึ้นอย่างรวดเร็ว ซึ่งการปลูกข้าวมีส่วนทำให้เกิดภาวะโลกร้อนขึ้น เช่นเดียวกัน แม้จะน้อยกว่าภาคอุตสาหกรรมก็ตาม

17 17  กรมการข้าวมีบทบาทในระดับนโยบายชัดเจนมากขึ้นในฐานะ ที่มีอธิบดีกรมการข้าวเป็นกรรมการและผู้ช่วย เลขานุการ คณะกรรมการนโยบายข้าวแห่งชาติ(กขช.) และเป็นกรรมการ และเลขานุการคณะอนุกรรมการ นโยบายข้าวแห่งชาติด้าน การผลิตด้วย ซึ่งมีโอกาสที่จะผลักดันโครงการ/กิจกรรมที่ สำคัญของกรมการข้าวให้ได้รับการสนับสนุนจากรัฐบาลได้ ง่ายขึ้น ประเด็นท้าทายสำหรับกรมการข้าว (ต่อ)  บางครั้งเมื่อชาวนาขายข้าวไม่ได้ราคา/ขาดทุน ซึ่งเป็นปัญหา ทางการตลาดที่ไม่ได้เป็นภารกิจหลักของกรมการข้าวก็ตาม แต่ กรมการข้าวก็ยังไม่พ้นถูกตำหนิจากหลาย ๆ ฝ่ายว่าไม่มี ความสามารถพอที่จะทำให้ชาวนาปรับปรุงคุณภาพและลดต้นทุน การผลิตในระดับที่สามารถแข่งขันได้ในตลาดโลก ซึ่งเราคง ปฏิเสธได้แต่ไม่ทั้งหมด 17

18 18 ผลผลิตเฉลี่ยของประเทศที่สำคัญ ปี 2550 กิโลกรัม/ไร่ * ผลผลิตเฉลี่ยของไทย นาปี 2549/50, นาปรัง ปี 2550

19 19 โครงสร้างการบริหารจัดการข้าวของประเทศ คณะกรรมการนโยบายข้าวแห่งชาติ (กขช.) ประธาน :นายกรัฐมนตรี เลขานุการ:ปลัดกระทรวงพาณิชย์ คณะอนุกรรมการนโยบายข้าวแห่งชาติด้านการผลิต ประธาน :รมว.กษ เลขานุการ:อธิบดีกรมการข้าว คณะอนุกรรมการนโยบายข้าวแห่งชาติด้านการตลาด ประธาน :รมว.พณ. เลขานุการ:อธิบดีกรมการค้าภายใน คณะอนุกรรมการนโยบายข้าวแห่งชาติระดับจังหวัด ประธาน :ผู้ว่าราชการจังหวัด เลขานุการ:ผู้ที่ ผวจ.มอบหมาย คณะอนุกรรมการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ข้าวแห่งชาติ ประธาน :รมว.พณ. เลขานุการ:อธิบดีกรมการค้าภายใน 19

20 20 ยุทธศาสตร์กรมการข้าว ประกอบด้วย  ยุทธศาสตร์ข้าวไทย ( )  การพัฒนาบุคลากร  การพัฒนาระบบสารสนเทศ (IT)  การบูรณาการการทำงานภายในกรมการข้าว  การบูรณาการการทำงานกับหน่วยงาน ภายนอกและการสร้างเครือข่าย กรมการข้าวจะต้องดำเนินการตามยุทธศาสตร์ข้าวไทย ในส่วนที่เกี่ยวข้องอย่างเต็มความสามารถ  ยุทธศาสตร์การบริหารจัดการของกรมการข้าว เพื่อให้การดำเนินงานตามยุทธศาสตร์ข้าวไทยประสบ ผลสำเร็จต้องมีกลยุทธ์สนับสนุน ได้แก่

21 21 ยุทธศาสตร์ข้าวไทย 6 กลยุทธ์หลัก ยุทธศาสตร์การบริหารจัดการ ของกรมการข้าว ชีวิตความเป็นอยู่ของชาวนาดีขึ้น การบริหารจัดการ ขนส่งสินค้าและบริการ (6) การรักษา เสถียรภาพราคา (4) การส่งเสริมและ สนับสนุนชาวนา (2) การจัดการระบบตลาด และการพัฒนาผลิตภัณฑ์ (3) การพัฒนา การผลิต (1) ผลิตภาพ คุณภาพ สร้าง สูงขึ้น ข้าวดีขึ้น มูลค่าเพิ่ม (Productivity) (Quality) (Value Creation) การตลาด ระหว่างประเทศ (5) สนับสนุน เป้าประสงค์ ขั้นกลาง เป้าประสงค์ สูงสุด

22 22 กลยุทธ์ การพัฒนาการผลิต พัฒนาและปรับปรุง โครงสร้างพื้นฐานของ ดินและน้ำ (ชป. และ พด.) ผลิตภาพและคุณภาพ ของข้าวไทยดีขึ้น วิจัยและพัฒนา ธนาคารเชื้อพันธุ์ วางระบบตรวจและ รับรองคุณภาพมาตรฐาน พัฒนาผลิตภัณฑ์ สำหรับตลาดเฉพาะ จัดตั้งศูนย์วิจัย และพัฒนาข้าวแห่งชาติ พัฒนาระบบ สารสนเทศและการจัดการ ความรู้เรื่องข้าว กำหนดเขตและ ขึ้นทะเบียนชาวนา ผลิตและกระจายพันธุ์ดี ผ่านศูนย์ข้าวชุมชน พัฒนาระบบเตือนภัย จัดทำคู่มือคำแนะนำ เฉพาะพื้นที่ (SSRR) เป้าประสงค์

23 23 ชาวนามีความรู้ ความสามารถและ มีชีวิตความเป็นอยู่ ที่ดีขึ้น กลยุทธ์การ ส่งเสริมและ สนับสนุนชาวนา สนับสนุนและ ส่งเสริมอาชีพเสริม ชาวนาชั้นนำ (SF) ศูนย์บริการชาวนา และศูนย์เครือข่าย จัดสวัสดิการชาวนา ธนาคารข้าวชุมชน ฟื้นฟูวัฒนธรรมข้าว และประยุกต์ใช้ ภูมิปัญญาท้องถิ่น กำหนดวันข้าว แห่งชาติ ชาวนา มืออาชีพ (PF) ชาวนาผู้ผลิต เมล็ดพันธุ์ (SP) ชาวนาผู้ทำ แปลงขยาย เมล็ดพันธุ์ (SG) ยุวชาวนา (YF) ฝึกอบรมและ ถ่ายทอดความรู้ เป้าประสงค์ 23

24 24  ต้องมองปัญหารอบด้านทั้งด้านกายภาพ ชีวภาพ เศรษฐกิจ สังคม และการยอมรับของชาวนา รวมทั้ง ความต้องการของผู้บริโภค  ต้องสนองตอบทั้งปัญหาระดับชาติและระดับท้องถิ่น ได้อย่างรวดเร็ว  มีแผนแม่บทการวิจัยที่มีการจัดลำดับความสำคัญของ งานวิจัยด้วย  ต้องมีระบบการหาโจทย์วิจัยจาก Stakeholders ทุกกลุ่ม  บางประเด็นต้องวิจัยร่วมกันหลายฝ่ายในหลายสาขาวิชา ทั้งพันธุ์ ดิน ปุ๋ย โรคแมลง และสิ่งแวดล้อม ที่อาจมี ปฏิสัมพันธ์ซึ่งกันและกัน (interaction) กลยุทธ์การวิจัยและพัฒนา  ต้องเสาะแสวงหาเทคโนโลยีใหม่ๆ มาใช้ในงานวิจัย เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ และย่นระยะเวลาในการวิจัย

25 25  ร่วมมือกับสถาบันการศึกษาและองค์การระหว่างประเทศ ในงานวิจัย และงานพัฒนาบุคลากร  จัดตั้งศูนย์วิจัยข้าวแห่งชาติที่มีความพร้อมทั้งอุปกรณ์ และบุคลากรโดยจัดทำเป็นแผนแม่บทระยะยาว (master plan) และจัดลำดับความสำคัญในการดำเนินงาน ในแต่ละปี  จัดทำแผนพัฒนาบุคลากร (นักวิจัย) ให้สอดคล้องกับ ประเด็นที่จะทำวิจัยในอนาคต โดยให้รวมอยู่ในแผน พัฒนาบุคลากรของกรมการข้าว  สรรหาบุคลากรที่จะมาเป็นนักวิจัยให้มีความหลากหลาย สาขาวิชา เพื่อให้กรมการข้าวสามารถ ทำการวิจัยได้ ครบถ้วนทุกสาขาได้เองในอนาคต กลยุทธ์การวิจัยและพัฒนา (ต่อ)

26 26 ศูนย์วิจัยและพัฒนาข้าวแห่งชาติ ศูนย์วิจัยและพัฒนา ข้าวแห่งชาติ ศูนย์วิจัยและทดลองข้าว ศูนย์สารสนเทศข้าว ศูนย์วัฒนธรรมข้าว โรงงานต้นแบบ (การแปรรูปและเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์) ธนาคารเชื้อพันธุ์ ศูนย์ฝึกอบรม (นักวิชาการและชาวนา) ศูนย์นิทรรศการเทคโนโลยี ด้านข้าว(ในร่มและกลางแจ้ง) อุทยานเทคโนโลยีข้าว (Rice Technology Park) ศูนย์วิจัยชั้นนำระดับโลก ศูนย์ประสานความร่วมมือ เรื่องข้าวระหว่างประเทศ ศูนย์วิจัยเครื่องจักรกล การเกษตรด้านข้าว ศูนย์ประชุมนานาชาติ ด้านข้าว 2626

27 27 กรมพัฒนาที่ดิน  ปรับปรุงดิน  ปรับพื้นที่ กรมพัฒนาที่ดิน  ปรับปรุงดิน  ปรับพื้นที่ การบูรณาการกับหน่วยงานภายนอกกรม กรมการข้าว กรมวิชาการเกษตร  วิจัยร่วม ( เครื่องจักรกล / โรค / แมลง / ปฐพี ) กรมวิชาการเกษตร  วิจัยร่วม ( เครื่องจักรกล / โรค / แมลง / ปฐพี ) กรมชลประทาน  การชลประทาน  จัดรูปที่ดิน กรมชลประทาน  การชลประทาน  จัดรูปที่ดิน กรมส่งเสริมการเกษตร  ร่วมดูแลศูนย์ข้าวชุมชน  ร่วมการฝึกอบรมชาวนา  สนับสนุนอาชีพเสริม กรมส่งเสริมการเกษตร  ร่วมดูแลศูนย์ข้าวชุมชน  ร่วมการฝึกอบรมชาวนา  สนับสนุนอาชีพเสริม กรมส่งเสริมสหกรณ์  การตลาดข้าว  ช่วยกระจายพันธุ์ดี กรมส่งเสริมสหกรณ์  การตลาดข้าว  ช่วยกระจายพันธุ์ดี สศก.  ร่วมสำรวจและจัดทำสารสนเทศข้าว  ร่วมจัดทำนโยบายและยุทธศาสตร์  ติดตามประเมินผล สศก.  ร่วมสำรวจและจัดทำสารสนเทศข้าว  ร่วมจัดทำนโยบายและยุทธศาสตร์  ติดตามประเมินผล มกอช.  กำหนดมาตรฐานข้าว  เป็น Accreditation Body (AB) มกอช.  กำหนดมาตรฐานข้าว  เป็น Accreditation Body (AB) หน่วยงานอื่นๆ  สนับสนุนอาชีพเสริม ( ปศุสัตว์ / ประมง ) หน่วยงานอื่นๆ  สนับสนุนอาชีพเสริม ( ปศุสัตว์ / ประมง ) กรมการ ข้าว ควรเป็น เจ้าภาพ ใน ส่วนกลาง บูรณาการ  การวางแผน  การปฏิบัติงาน  การติดตามและประเมินผล สปก.  ส่งเสริมในเขตปฏิรูปที่ดิน สปก.  ส่งเสริมในเขตปฏิรูปที่ดิน จังหวัด / อำเภอ / อบจ./ อบต.  สนับสนุนงบประมาณ  อาคาร / สถานที่ / อุปกรณ์ จังหวัด / อำเภอ / อบจ./ อบต.  สนับสนุนงบประมาณ  อาคาร / สถานที่ / อุปกรณ์ 2727

28 28 เป้าประสงค์หลัก เพื่อให้กรมการข้าวสามารถบริหารด้านส่งเสริมการผลิต และพัฒนาชาวนาซึ่งต้องทำควบคู่กันในพื้นที่ได้อย่างมี ประสิทธิภาพ ภายใต้ข้อจำกัดด้านบุคลากรและ โครงสร้างในปัจจุบัน  งานด้านส่งเสริมการผลิตและพัฒนาชาวนา รวมทั้งการให้ บริการชาวนาในพื้นที่ ประกอบด้วย 3 กิจกรรมหลัก  การผลิตและกระจายเมล็ดพันธุ์ดี  ศูนย์วิจัยข้าว ผลิตเมล็ดพันธุ์หลักให้กับศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าว  ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าว ผลิตเมล็ดพันธุ์ขยายให้กับศูนย์ข้าว ชุมชน  ศูนย์ข้าวชุมชน ผลิตเมล็ดพันธุ์จำหน่ายให้กับชาวนา ในชุมชน ระบบการส่งเสริมการผลิตข้าวและพัฒนาชาวนา

29 29  การถ่ายทอดความรู้  ผ่านศูนย์บริการชาวนา 50 ศูนย์ ที่จัดตั้งภายในศูนย์วิจัย ข้าวและศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าว รวมทั้งผ่านศูนย์เครือข่าย  ผ่านศูนย์ข้าวชุมชน โดยการอบรมสร้างชาวนาชั้นนำ (Smart Farmers : SF) เพื่อให้ทำหน้าที่เป็นวิทยากรให้ กับชาวนาในชุมชน  ผ่าน Website และสื่อสารมวลชน (mass media) ในรูปแบบต่างๆ ทั้งในระดับประเทศและระดับท้องถิ่น รวมทั้งจัดทำเอกสารเผยแพร่ทั่วไป  ร่วมมือกับกรมส่งเสริมการเกษตร (เกษตรจังหวัด/เกษตร อำเภอ) เพื่อให้ทำหน้าที่เป็นวิทยากรถ่ายทอดความรู้ ให้กับชาวนา และกรมการข้าว (ศูนย์วิจัยข้าว) ทำหน้าที่ เป็นวิทยากรอบรมเจ้าหน้าที่ของกรมส่งเสริมการเกษตร  จัดหลักสูตรและเทคนิคการถ่ายทอดความรู้ให้เหมาะสม กับกลุ่มเป้าหมายและพยายามสอดแทรกเนื้อหาของ ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในทุกหลักสูตร

30 30  การบริหารจัดการ  จัดทำแผนปฏิบัติงาน (action plan) แบบบูรณาการ ด้านส่งเสริมข้าว ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในทุก ระดับ (จังหวัด/อำเภอ/ตำบล) โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับ กรมส่งเสริมการเกษตร  มีระบบการตรวจ ติดตามและนิเทศงานที่ดำเนินการ อย่างต่อเนื่องและมีตัวชี้วัดที่ชัดเจน  มีมาตรการสนับสนุน ได้แก่ การกำหนดเขตส่งเสริม การผลิตการขึ้นทะเบียนชาวนา การจัดทำคู่มือ คำแนะนำการผลิตข้าวเฉพาะพื้นที่ (Site Specific Recommendation for Rice :SSRR) มีระบบการ เตือนภัยการระบาดศัตรูข้าวและภัยธรรมชาติ (Early Warning System : EWS)

31 31  หน่วยปฏิบัติการในพื้นที่ในส่วนของกรมการข้าว ประกอบด้วย  มอบหมายให้เจ้าหน้าที่ ทำหน้าที่เป็นผู้แทนกรมการข้าว ประจำจังหวัดทุกจังหวัดที่รับผิดชอบ (ข้าวจังหวัด)  จัดตั้งศูนย์บริการชาวนา และเปิดให้บริการอย่าง สม่ำเสมอ และจัดหน่วยเคลื่อนที่ออกไปตรวจเยี่ยมศูนย์ ข้าวชุมชนในพื้นที่รับผิดชอบเป็นระยะๆ  ศูนย์วิจัยข้าว 27 ศูนย์  ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าว 23 ศูนย์ จะต้องสนับสนุนภารกิจด้านส่งเสริมการผลิตและ พัฒนาชาวนานอกเหนือจากภารกิจหลักของตนเองดังนี้

32 32  จัดตั้งศูนย์บริการชาวนาเครือข่าย ในพื้นที่รับผิดชอบตามความ เหมาะสม โดยพิจารณาจากความพร้อมของสถานที่ อุปกรณ์ บุคลากร เพื่อความยั่งยืนของศูนย์ ทั้งนี้อาจใช้ศูนย์ข้าวชุมชน หรือศูนย์บริการและถ่ายทอดเทคโนโลยีประจำตำบลเป็น ศูนย์บริการชาวนาเครือข่ายด้วยก็ได้  จัดทำแปลงสาธิตและเปิดโรงเรียนชาวนา(ระบบโรงเรียน เกษตรกร: farmer field school) ในพื้นที่รับผิดชอบตามความ เหมาะสม โดยใช้แปลงผลิตเมล็ดพันธุ์ของศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าว แปลงทดลองข้าวของศูนย์วิจัยข้าวหรือแปลงผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าว ของศูนย์ข้าวชุมชนหรือ ไข่แดง เป็นแปลงสาธิตหรือแปลงเรียนรู้ ควบคู่กันไปด้วยก็ได้ ทั้งนี้เพื่อการประหยัดงบประมาณ  ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าว เป็นหน่วยงานหลักด้านการตรวจรับรอง แปลงผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าว (GAP seed)  ศูนย์วิจัยข้าว เป็นหน่วยงานหลักด้านการตรวจรับรองแปลงผลิต ข้าวเพื่อการค้า (GAP grain)  เจ้าหน้าที่ของศูนย์ทำหน้าที่เป็นวิทยากรด้านเทคโนโลยีการผลิต เมล็ดพันธุ์ข้าวและการผลิตข้าวตามความรู้ ความเชี่ยวชาญของ แต่ละคน

33 33  บทบาทหน้าที่ของผู้แทนกรมการข้าวประจำจังหวัด (หรือข้าวจังหวัด)  ประสานแผนพัฒนาข้าวของจังหวัด ภายใต้ คณะอนุกรรมการนโยบายข้าวแห่งชาติ ระดับจังหวัด  จัดทำแผนและบริหารการตรวจเยี่ยม ให้คำแนะนำและเป็น ที่ปรึกษาให้กับศูนย์ข้าวชุมชน  ดำเนินงานส่งเสริมการผลิตข้าวและพัฒนาชาวนาใน จังหวัด ที่รับผิดชอบ ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง  ศูนย์บริการชาวนาเครือข่าย 500 ศูนย์ ทำหน้าที่ ให้บริการข้อมูลข่าวสารของกรมการข้าวสู่ชาวนา ในชุมชน และเป็น หน่วยสนับสนุนในการจัดเก็บและ รายงานสถานการณ์ข้าว ราคาข้าว และข้อมูลเตือนภัย ธรรมชาติและศัตรูข้าวให้กับกรมการข้าว  ปฏิบัติงานอื่นๆ ตามที่กรมการข้าวมอบหมาย

34 ศูนย์ 3.7 ล้าน ครัวเรือน SF / PF ผลิตและกระจายพันธุ์ดี ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าว ผลิตพันธุ์ขยาย / วิทยากร / ตรวจรับรอง GAP seed ศูนย์วิจัยข้าว ผลิตพันธุ์หลัก / วิทยากร / ตรวจรับรอง GAP grain ศูนย์ข้าวชุมชน อบรม / ถ่ายทอดความรู้ SP ศูนย์บริการชาวนา หน่วยเคลื่อนที่ /Lab/ แหล่งดูงาน / อบรม ศูนย์เครือข่ายฯ เผยแพร่ข่าวสารและบริการ เอกสารเผยแพร่ สื่อสารมวลชน Website 1. แผนปฏิบัติงานแบบ บูรณาการใน / นอกกรม 2. การตรวจติดตาม และ นิเทศงาน - คณะกรรมการระดับกรม - คณะกรรมการระดับจว. 3. มาตรการสนับสนุน - กำหนดเขต - ขึ้นทะเบียน - คู่มือคำแนะนำ เฉพาะพื้นที่ (SSRR) - ระบบเตือนภัย (EWS) ระดับประเทศ ระดับจังหวัด ระดับอำเภอ ระดับตำบล ศูนย์ข้าวชุมชน SG แปลงสาธิต สหกรณ์และ ภาคเอกชน ( นอกสังกัดกรมการข้าว ) ระบบส่งเสริมการผลิตข้าวและพัฒนาชาวนาของกรมการข้าว ถ่ายทอดความรู้ การบริหารจัดการ

35 35  แนวคิด  การผลิตข้าวที่จะให้มีประสิทธิภาพ (ผลผลิตต่อไร่สูงและ ต้นทุนต่อกิโลกรัมต่ำ) และมีคุณภาพดี จะต้องเลือกพันธุ์ และเทคโนโลยีที่เหมาะสมในแต่ละพื้นที่ ซึ่งมี สภาพแวดล้อมแตกต่างกันไป  ต้องมีเอกสารในลักษณะที่เป็นคู่มือทางวิชาการและแผ่น พับ ที่สะดวก และง่ายต่อการใช้งานและเผยแพร่ (ready and easy to use) การจัดทำคู่มือคำแนะนำการผลิตข้าวเฉพาะพื้นที่ (Site Specific Recommendation for Rice: SSRR) การจัดทำคู่มือคำแนะนำการผลิตข้าวเฉพาะพื้นที่ (Site Specific Recommendation for Rice: SSRR)

36 36  รวบรวมข้อมูลจากงานวิจัยในพื้นที่และภูมิปัญญา ชาวบ้านที่พิสูจน์แล้วว่าดีที่สุด (best practice)  จัดทำร่างคู่มือและจัดสัมมนาชาวนาและผู้ที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้เป็นคู่มือที่สมบูรณ์ และแน่ใจว่าคำแนะนำ เหมาะสมและสามารถปฏิบัติได้จริงในพื้นที่นั้นๆ  แนวทางปฏิบัติ  สาระสำคัญในคู่มือจะต้องมีครบทุกขั้นตอนตั้งแต่การ เลือกพันธุ์ที่เหมาะสมกับพื้นที่ และตรงกับความ ต้องการของตลาด วิธีการเตรียมดิน วิธีการปลูก วิธีการ ดูแลรักษา ไปจนถึงวิธีการเก็บเกี่ยวและวิธีการ ปฏิบัติการหลังการเก็บเกี่ยวที่เหมาะสม  ศึกษา วิเคราะห์สถานการณ์ข้อมูลในแต่ละพื้นที่ทั้งด้าน กายภาพชีวภาพ และเศรษฐกิจสังคม เพื่อกำหนดพื้นที่ (site) ที่มีลักษณะของทรัพยากรคล้ายคลึงกันสามารถ ใช้เทคโนโลยีชุดเดียวกันได้

37 37 1. คู่มือทางวิชาการ (technical manual)  รูปแบบของเอกสาร มี 3 รูปแบบ 2. แผ่นพับ สำหรับให้นักวิชาการ รวมทั้งชาวนาชั้นนำในแต่ละพื้นที่ ใช้ประโยชน์ ในการถ่ายทอดความรู้ โดยจะต้องมี รายละเอียด คำแนะนำการปฏิบัติในแต่ละขั้นตอน ทุกขั้นตอน สำหรับแจกจ่ายให้ชาวนาทั่วไปในพื้นที่ ซึ่งเป็นบทสรุป วิธีการปฏิบัติอย่างง่ายๆ เพื่อให้ชาวนาเข้าใจและนำไป ปฏิบัติได้จริง

38 38 3. คู่มือการปฏิบัติงาน (operation manual) สำหรับนักวิจัยและนักส่งเสริมนำไปติดตาม ตรวจสอบ การปฏิบัติจริงของชาวนา ว่าได้ดำเนินการจริงตามคำแนะนำ หรือไม่ เป็นข้อๆ ในลักษณะกา  หรือ  (check list) โดยมี คำอธิบายประกอบถึงเหตุผลของชาวนาที่ไม่ปฏิบัติตาม คำแนะนำ หรือถ้าปฏิบัติตามคำแนะนำแล้วได้ผลเป็นประการใด ซึ่งจะเป็นการทำงานในลักษณะงานวิจัยเชิงปฏิบัติ (action research) เพื่อนำผลที่ได้มาปรับปรุงคู่มือและกระบวนการ ถ่ายทอดความรู้ต่อไป ซึ่งในกรณีการใช้คู่มือการปฏิบัติงานนี้ เจ้าหน้าที่จะต้องไปพบและสอบถามชาวนาพร้อมกับดูสภาพ ข้อเท็จจริงในแปลงนาแต่ละแปลงด้วย (ถ้ายังไม่เก็บเกี่ยว)

39 39  ภารกิจหลัก  ศึกษา วิจัย และพัฒนาพันธุ์ เทคโนโลยีการผลิต การอารักข้าว การเก็บเกี่ยว และการแปรรูปข้าว  ผลิตเมล็ดพันธุ์ ชั้นพันธุ์คัดและชั้นพันธุ์หลัก  ตรวจสอบและรับรองระบบการผลิตข้าวที่ดีและ เหมาะสม (GAP grain) ศูนย์วิจัยข้าว (27 ศูนย์ )

40 40  รวบรวมและรายงานข้อมูลสถานการณ์การตลาดและ ราคาข้าวเปลือกในจังหวัดที่รับผิดชอบ เสนอต่อ กรมการข้าว ตามที่ได้รับมอบหมาย  รวบรวมและรายงานข้อมูลสถานการณ์การผลิตและ การระบาดของโรคแมลงศัตรูข้าว และพื้นที่ประสบภัย ธรรมชาติ ในจังหวัดที่รับผิดชอบ เสนอต่อกรมการข้าว ตามที่ได้รับมอบหมาย  ภารกิจสนับสนุน  ให้บริการภายใต้ภารกิจของศูนย์บริการชาวนา  ปฏิบัติงานในศูนย์ข้าวชุมชน ในเขตพื้นที่รับผิดชอบ ตามที่ได้รับมอบหมาย ศูนย์วิจัยข้าว (ต่อ) (27 ศูนย์ )

41 41  ภารกิจหลัก  ผลิตและจำหน่ายเมล็ดพันธุ์ข้าว ชั้นพันธุ์ขยายและ ชั้นพันธุ์จำหน่าย  ตรวจสอบและรับรองระบบการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวที่ดี และเหมาะสม (GAP seed)  ภารกิจสนับสนุน  ให้บริการภายใต้ภารกิจของศูนย์บริการชาวนา  ปฏิบัติงานในศูนย์ข้าวชุมชน ในเขตพื้นที่รับผิดชอบ ตามที่ได้รับมอบหมาย ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าว (23 ศูนย์ )

42 42  รวบรวม และรายงานข้อมูลสถานการณ์การตลาด และราคาข้าวเปลือกในจังหวัดที่รับผิดชอบ เสนอต่อ กรมการข้าวตามที่ได้รับมอบหมาย  รวบรวม และรายงานข้อมูลสถานการณ์การผลิตและ การระบาดของโรคแมลงศัตรูข้าว และพื้นที่ประสบ ภัยธรรมชาติ ในจังหวัดที่รับผิดชอบ เสนอต่อ กรมการข้าวตามที่ได้รับมอบหมาย  ภารกิจสนับสนุน (ต่อ) ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าว (ต่อ) (23 ศูนย์ )

43 43  แนวคิด  แก้ไขปัญหาข้อจำกัดในด้านโครงสร้างและบุคลากรของ กรมการข้าว  สร้างภาพลักษณ์ที่ดีให้กับกรมการข้าว  มีผลงานการให้บริการชาวนาที่เป็นรูปธรรม  ภารกิจหลัก  ให้บริการข้อมูลข่าวสาร สถานการณ์การผลิต การตลาด ราคา และเอกสารคำแนะนำทางวิชาการด้านข้าวทั้งระบบ ตลอดจนข้อมูลการเตือนภัยแก่ชาวนา โดยจัดเป็นห้องสมุด ชาวนา (farmers’ library)  อาจขอรับการสนับสนุนงบประมาณจากส่วนราชการอื่นที่ เกี่ยวข้อง องค์กรปกครองท้องถิ่น รวมทั้งภาคธุรกิจเอกชนได้ ศูนย์บริการชาวนา (50 ศูนย์ )

44 44  จัดหน่วยเคลื่อนที่ไปบริการชาวนานอกสถานที่ในพื้นที่ รับผิดชอบ  ภารกิจสนับสนุน ประสานช่วยเหลือและเป็นธุระให้กับชาวนาในกรณีชาวนา เดือดร้อน มีปัญหาเร่งด่วนต่างๆ เช่น การรับจำนำข้าว การจด ทะเบียน คำขอใบอนุญาต การรับรองต่างๆที่เกี่ยวกับชาวนา  ให้บริการถ่ายทอดความรู้เรื่องข้าวสู่ชาวนา ในรูปแบบ ต่างๆ เช่น การจัดฝึกอบรม ดูงาน ฝึกงาน สาธิต และจัดทำ แปลงเรียนรู้  ภารกิจหลัก (ต่อ) ศูนย์บริการชาวนา (ต่อ)  ให้บริการตรวจสอบ วิเคราะห์วินิจฉัยปัญหาทาง ห้องปฏิบัติการ ด้านต่างๆ เช่น ดิน น้ำ ปุ๋ย ศัตรูข้าว เมล็ด พันธุ์ข้าว คุณภาพทางกายภาพและเคมีของข้าว เป็นต้น (50 ศูนย์ )

45 45 แหล่งเรียนรู้ ศูนย์บริการชาวนา บริการทางห้องปฏิบัติการ (ดิน/น้ำ/พืช/โรค/แมลง) บริการอื่นๆ จัดหน่วยบริการเคลื่อนที่ ศูนย์ข้อมูลและห้องสมุดชาวนา ศูนย์บริการชาวนา

46 46  แนวคิด  การผลิตเมล็ดพันธุ์จำหน่ายโดยภาครัฐไม่สามารถ ดำเนินการได้อย่างเพียงพอ เพราะต้องใช้งบประมาณ จำนวนมาก  เอกชนยังไม่พร้อมที่จะลงทุนเพราะยังมองไม่เห็นประโยชน์ (กำไร) จากธุรกิจเมล็ดพันธุ์ข้าวมากนัก โดยเฉพาะชาวนา ยังสามารถเก็บเมล็ดพันธุ์ไว้ใช้ได้เองหลายปี  การผลิตเมล็ดพันธุ์โดยชาวนา เป็นสิ่งที่ควรได้รับการ สนับสนุน เพราะชาวนาผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวจะได้ทั้งความรู้ และมีรายได้สูงขึ้น ชาวนาผู้ปลูกข้าวจะได้เมล็ดพันธุ์ข้าว คุณภาพดี เหมาะสมกับท้องถิ่น ในราคาที่เป็นธรรม  อาจขอรับการสนับสนุนงบประมาณจากส่วนราชการ ที่เกี่ยวข้อง องค์กรปกครองท้องถิ่น รวมทั้งภาคธุรกิจ เอกชนได้ ศูนย์ข้าวชุมชน (7,000 ศูนย์ )

47 47  แนวทางปฏิบัติ  กรมการข้าวสนับสนุนเมล็ดพันธุ์ และอุปกรณ์เท่าที่จำเป็น บางส่วน  กรมการข้าวถ่ายทอดความรู้การปลูกข้าวและการผลิตเมล็ด พันธุ์ข้าว  สนับสนุนให้มีคณะกรรมการบริหารศูนย์ เพื่อกำหนดนโยบาย และรับผิดชอบดำเนินงานการผลิต การจำหน่ายจ่ายแจกเมล็ด พันธุ์ที่ผลิตได้ และการตลาดข้าว  ในแต่ละศูนย์ให้มีชาวนา 2 กลุ่มที่มีความสัมพันธ์เชื่อมโยงกัน คือ กลุ่มผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์(ไข่แดง) และกลุ่มชาวนาผู้ผลิตข้าว (ไข่ขาว) ที่รับเมล็ดพันธุ์ดีจากกลุ่มผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์ไปปลูก  สนับสนุนให้มีกองทุนหมุนเวียนที่ใช้ผลิตเมล็ดพันธุ์และ การตลาดเมล็ดพันธุ์รวมทั้งการตลาดข้าวเปลือกหรือข้าวสาร (ถ้ามีโรงสี) ของศูนย์ฯ  ให้มีการตรวจรับรองคุณภาพเมล็ดพันธุ์ (GAP seed) และ คุณภาพผลผลิต (GAP farm/grain) ศูนย์ข้าวชุมชน (ต่อ) (7,000 ศูนย์ )

48 48  อาจมีการรวมศูนย์ข้าวชุมชนใกล้เคียงเป็นกลุ่ม (Cluster) ก่อให้เกิดเครือข่าย (Network) เพื่อเพิ่มขีดความสามารถ ด้านการตลาด และการลงทุนต่างๆ เช่น โรงสีข้าว โรงงาน ปุ๋ยอินทรีย์ และการจัดหาเครื่องจักรกลการเกษตรเพื่อ ใช้งานในชุมชน โดยชาวนาร่วมทุน และอาจขอรับ งบประมาณสนับสนุนจากแหล่งอื่นๆ เพิ่มเติม  บทบาท  เป็นแหล่งผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวให้กับชุมชน  เป็นแหล่งรวบรวมข้าวเพื่อการจำหน่ายในชุมชน  จัดหาและบริหารการใช้ปัจจัยการผลิต เช่น เมล็ดพันธุ์และ ปุ๋ย รวมทั้งเครื่องจักรกลการเกษตรในชุมชน ศูนย์ข้าวชุมชน (ต่อ)  เป็นศูนย์กลางในการถ่ายทอดเทคโนโลยีการผลิตข้าว (7,000 ศูนย์ )

49 49  รายงานสถานการณ์การผลิต และข้อมูลเตือนภัย (ภัย ธรรมชาติ และศัตรูข้าว)  เผยแพร่ข้อมูลข่าวสารของกรมการข้าวให้กับสมาชิกของ ศูนย์ฯ และชาวนาในชุมชน  เป็นที่เรียนรู้หรือเป็นแปลงสาธิตของโรงเรียนชาวนาใน พื้นที่  มีชาวนาชั้นนำ (SF) เป็นวิทยากรอาสาสมัครให้ความรู้ กับเพื่อนชาวนาในชุมชนในลักษณะการเรียนรู้โดยการ ปฏิบัติจริง (Learning by Doing)  บทบาท (ต่อ)  รายงานสถานการณ์การตลาดและราคาข้าวเปลือกใน ท้องถิ่น  เป็นเครือข่ายสนับสนุนเป้าหมายการทำงานของกรมการข้าว ศูนย์ข้าวชุมชน (ต่อ) (7,000 ศูนย์ )

50 50 ศูนย์ข้าวชุมชน พันธุ์คัด พันธุ์หลัก พันธุ์ขยาย ศูนย์ข้าว ชุมชน สหก รณ์ ภาคเอกช น พันธุ์ จำหน่า ย ชาวน า บริษัทเอกชน ก ปีที่ 4 เข้ารอบกระจายพันธุ์ รอบที่ 2 พื้นที่ผลิต เมล็ดพันธุ์ 200 ไร่ พื้นที่กระจาย พันธุ์ในปีที่ 1 (2,600 ไร่ ) พื้นที่กระจายพันธุ์ในปีที่ 2 (2,600 ไร่ ) พื้นที่กระจายพันธุ์ในปีที่ 3 (2,600 ไร่ ) ค ข ศูนย์ข้าวชุมชน 8,000 ไร่ ศูนย์เมล็ด พันธุ์ข้าว

51 51 การรวมกลุ่มศูนย์ข้าวชุมชน ศูนย์ข้าวชุมชน ข้าวคุณภาพดี ชาวนาผู้ผลิตข้าวคุณภาพดี ( ไข่ขาว ) ฝึกอบรม - การผลิตข้าว - GAP จัดหาปัจจัยสนับสนุน  โรงสี  โรงงานปุ๋ยอินทรีย์  เครื่องจักรกลการเกษตร คณะกรรมการศูนย์ข้าวชุมชน ฝึกอบรมการผลิตเมล็ดพันธุ์ ชาวนาผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์ดี ( ไข่แดง ) เมล็ดพันธุ์ดี ศูนย์ข้าวชุมชน งบประมาณ ชาวนาร่วมทุนและ ขอสนับสนุน เพิ่มเติมจาก จังหวัด, สหกรณ์, อบจ., อบต.

52 52  แม้ภาพรวมประเทศไทยผลิตข้าวได้เกินความต้องการบริโภค ภายในประเทศและเหลือส่งออกจำนวนมากก็ตาม แต่ก็ยังมี ประชาชนคนไทยบางครอบครัวในบางพื้นที่โดยเฉพาะในชนบท ห่างไกลที่ยังขาดแคลนข้าวที่จะบริโภค  การจัดตั้งธนาคารข้าวในชุมชนชนบท โดยให้ผู้ที่ขาดแคลนข้าว บริโภคกู้ยืมไปบริโภค แล้วชำระคืนภายหลังในรูปของข้าวหรือเงินสด น่าจะเป็นเรื่องที่ดีเพื่อเป็นสวัสดิการให้กับประชาชน และเป็นการสร้าง ภาพลักษณ์ให้กับประเทศที่ว่า ประเทศไทยซึ่งเป็นที่หนึ่งในการ ส่งออกข้าวของโลก ประชาชนทุกคนมีข้าวบริโภคโดยไม่ขาดแคลน  เพื่อความยั่งยืนของโครงการจัดตั้งธนาคารข้าว จะต้องมีทั้งผู้ฝาก ข้าวและผู้ยืมข้าวโดยทั้งสองฝ่ายจะต้องได้ประโยชน์ กล่าวคือ ผู้ที่มี ข้าวเหลือบริโภคจะนำข้าวมาฝาก เมื่อรวมดอกเบี้ยที่ได้รับแล้วจะมี มูลค่าสูงกว่าการนำผลผลิตไปจำหน่ายเอง ขณะที่ผู้ยืมข้าวไปบริโภค ก็จะได้ข้าวไปบริโภคในราคาที่ถูกกว่าราคาท้องตลาด คล้ายๆ กับ หลักการของสหกรณ์ออมทรัพย์ ที่สมาชิกผู้ฝากได้ดอกเบี้ยสูง ผู้กู้ เสียดอกเบี้ยต่ำกว่าธนาคารพาณิชย์ ส่วนการจ่ายคืนนั้นจะเป็นเงินสด หรือข้าว หรือผลผลิตการเกษตรอย่างอื่นสุดแท้แต่จะตกลงกัน  แนวคิด ธนาคารข้าวชุมชน (80 แห่ง )

53 53  คัดเลือกหมู่บ้านหรือหลายหมู่บ้านในตำบลที่มีเกษตรกรบาง ครอบครัวขาดแคลนข้าวบริโภค แต่ในภาพรวมของหมู่บ้าน/ ตำบล มีผลผลิตเพียงพอ หรือ มีศักยภาพหรือมีพื้นที่เพียงพอ ที่จะพัฒนาการผลิตให้เพียงพอที่จะบริโภคภายในชุมชนได้  รัฐโดยกรมการข้าวสนับสนุนการสร้างยุ้งฉางในระยะแรกเพื่อรับ ฝากข้าวในขนาดที่เพียงพอสำหรับ ให้ครอบครัวที่ขาดแคลน ในชุมชนกู้ยืมไปบริโภค  กรมการข้าวสนับสนุนและถ่ายทอดความรู้ การผลิตข้าวให้กับ ชาวนาในชุมชน เพื่อพัฒนาการผลิตในชุมชนให้เพียงพอต่อการ บริโภคภายในชุมชน  แนวทางปฏิบัติ  การบริหารการจัดการธนาคารข้าวชุมชน จะดำเนินการโดยมี คณะกรรมการ ที่ประกอบไปด้วยผู้แทนของชุมชนเป็นผู้กำหนด นโยบายและแนวทางปฏิบัติ ธนาคารข้าวชุมชน (ต่อ)

54 54  อาชีพการทำนาเป็นอาชีพที่ให้ผลตอบแทนค่อนข้างน้อย เมื่อเทียบกับอาชีพอื่น ๆ หรืออาชีพการเกษตรประเภท อื่นๆ ทำให้บุตรหลานชาวนาส่วนใหญ่ไม่ต้องการที่จะ ประกอบอาชีพทำนาอีกต่อไป  องค์กรชาวนายังไม่เข้มแข็ง ทำให้ขาดอำนาจต่อรอง ในทุก ๆ ด้าน  แนวคิด สวัสดิการชาวนา  ในอนาคตหากชาวนาไม่ได้รับการดูแลอย่างจริงจัง ประเทศไทยอาจไม่มีข้าวที่จะส่งไปจำหน่ายยังต่างประเทศ หรือไม่เพียงพอต่อการบริโภคภายใน ประเทศ 54

55 55  การจัดให้มีสวัสดิการต้องเป็นไปในลักษณะที่มีความ ต่อเนื่องและเกิดความยั่งยืน โดยให้ชาวนามีส่วนร่วม คิด ร่วมทุน ร่วมบริหาร และเป็นไปโดยสมัครใจ  แนวคิด (ต่อ) สวัสดิการชาวนา (ต่อ)  การพัฒนาคุณภาพชีวิตของชาวนาเป็นภารกิจที่ สำคัญอย่างหนึ่งของกรมการข้าว นอกเหนือไปจาก การพัฒนาการผลิต การจัดให้ มีสวัสดิการชาวนาเป็น เรื่องหนึ่งที่กรมการข้าวจะต้องพิจารณาดำเนินการ 55

56 56  แนวทางปฏิบัติ สวัสดิการชาวนา(ต่อ)  รัฐบาลโดยกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ แต่งตั้ง คณะกรรมการบริหารกองทุนฯ ที่ประกอบไปด้วย ผู้แทนจากหน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้อง ผู้แทนชาวนา ที่คัดเลือกจากสมาชิกของกองทุนฯจากภูมิภาคต่าง ๆ ภาคเอกชนที่เกี่ยวข้อง และผู้ทรงคุณวุฒิ โดยผู้แทน จากกรมการข้าวเป็นฝ่ายเลขานุการกองทุนฯ  ชาวนาผู้สนใจที่จะร่วมโครงการต้องสมัครเป็นสมาชิก กองทุนฯ โดยความสมัครใจและจ่ายเงินสมทบ ประจำปีทุกปีตามที่คณะกรรมการกองทุนฯ กำหนด  รัฐบาลจัดงบประมาณอุดหนุน โดยจัดสรรจาก งบประมาณที่เคยใช้แทรกแซงตลาดข้าว (รับจำนำ) หรือจากรายได้ของรัฐที่จัดเก็บจากภาคธุรกิจที่ได้ ประโยชน์จากข้าวมาจัดตั้งเป็นกองทุนสวัสดิการ ชาวนา 56

57 57  แนวทางปฏิบัติ (ต่อ) สวัสดิการชาวนา(ต่อ)  เมื่อสมาชิกเลิกอาชีพทำนา ก็จะได้รับเงินทุนคืนพร้อมกับส่วนแบ่ง ของกำไรที่เกิดจากทุนที่ชาวนาได้ลงทุนไป คล้ายกับกองทุน บำเหน็จบำนาญข้าราชการ (กบข.)  เพื่อให้กองทุนสามารถดำเนินการได้อย่างต่อเนื่อง และลดภาระ ด้านงบประมาณของรัฐ จำเป็นจะต้องมีการนำเงินกองทุนไป ลงทุนด้านต่าง ๆ เพื่อให้เกิดรายได้ โดยเน้นธุรกิจที่มีความเสี่ยง ต่ำและช่วยเหลือชาวนาได้ด้วย เช่น การจัดหาปัจจัยการผลิต การ จำหน่ายผลผลิต (ข้าวเปลือก/ข้าวสาร) เป็นต้น โดยมีการจ้าง ผู้บริหารมืออาชีพมาดำเนินการ  สวัสดิการอีกประเภทหนึ่งคือ การสนับสนุนเฉพาะชาวนาที่ปฏิบัติ ตามเงื่อนไขอันพึงประสงค์ของกรมการข้าว เช่น ชาวนาที่ปฏิบัติ ตามขั้นตอน GAP หรือชาวนา ที่มีส่วนในการช่วยเหลือรัฐในการ ปฏิบัติภารกิจกรมการข้าว เช่น ชาวนาชั้นนำ โดยลักษณะของ สวัสดิการอาจจะ เป็น เงินกู้ดอกเบี้ยต่ำ หรือสามารถซื้อปัจจัยการ ผลิตในราคาถูกกว่าราคาตลาด เป็นต้น โดยรัฐบาลชดเชยส่วนต่าง ของราคา 57

58 58  อาชีพทำนาแม้ว่าจะเป็นวิถีชีวิตของคนส่วนใหญ่ของ ประเทศมาช้านานก็ตาม แต่เนื่องจากผลตอบแทนจากการ ทำนาค่อนข้างน้อย เยาวชนคนรุ่นใหม่จึงไม่มีความสนใจที่ จะประกอบอาชีพทำนาสืบต่อจากบรรพบุรุษ  กรมการข้าวเป็นหน่วยงานหลักที่ต้องดำเนินการสร้าง ชาวนารุ่นใหม่เพื่อดำรงไว้ซึ่งอาชีพทำนาของคนไทย จำนวนหนึ่ง ทั้งนี้เพื่อความมั่นคงทางอาหารของประเทศ และอนุรักษ์ประเพณี วัฒนธรรม การทำนาของไทยให้คงอยู่ ยั่งยืนต่อไป  การให้ความรู้ในเรื่องข้าว และสร้างจิตสำนึกให้รู้จักรักและ ภาคภูมิใจในอาชีพการทำนาให้กับเยาวชนบุตรหลาน ชาวนาเป็นกิจกรรมสำคัญอย่างหนึ่ง ที่กรมการข้าวต้อง ดำเนินการ  แนวคิด ยุวชาวนา (10,000 คน )

59 59  จัดกิจกรรมให้เยาวชน นักเรียนนักศึกษาให้มาเรียนรู้และฝึก ปฏิบัติการทำนาในศูนย์วิจัยข้าว โดยอาจดำเนินการ เป็นช่วงๆ ตั้งแต่การปลูก การดูแลรักษา (ใส่ปุ๋ย/การปราบแมลงศัตรูข้าว) ไปจนถึงการเก็บเกี่ยว และการแปรรูป  จัดให้เยาวชนนักเรียนนักศึกษาไปดูกิจกรรมการทำนาของศูนย์ ข้าวชุมชน  ร่วมกับโรงเรียนจัดกิจกรรมเรียนรู้เรื่องการปลูกข้าวไปจนถึงการ เก็บเกี่ยวหรือจัดกิจกรรมฝึกอบรมถ่ายทอดความรู้เรื่องข้าวใน โรงเรียน พร้อมจัดทำเอกสารความรู้ทางวิชาการและวัฒนธรรม ข้าวของไทย เผยแพร่ให้กับโรงเรียน  แนวทางปฏิบัติ  ประสานความร่วมมือกับกระทรวงศึกษาธิการในการบรรจุเนื้อหา การปลูกข้าวไว้ในหลักสูตรของการเรียนการสอน ในชั้นประถม ศึกษาจนถึงมัธยมศึกษา  โรงเรียนอาจของบประมาณสนับสนุนเพิ่มเติมจากส่วนราชการอื่น หรือองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น รวมทั้งภาคเอกชนในการจัด กิจกรรมให้กับเยาวชนในชุมชน ยุวชาวนา (ต่อ) (10,000 คน )

60 60 กลยุทธ์การแปรรูป การพัฒนาผลิตภัณฑ์ การสร้างมูลค่าเพิ่ม และการตลาด กลยุทธ์การแปรรูป การพัฒนาผลิตภัณฑ์ การสร้างมูลค่าเพิ่ม และการตลาด  เน้นผลิตภัณฑ์ที่สะดวกแก่การบริโภค (ready to eat) และมี มูลค่าสูง (Value Added)  มุ่งตลาดเฉพาะ (niche market) เช่น สินค้าที่เกี่ยวกับสุขภาพ และมีความหลากหลายของผลิตภัณฑ์  สร้างระบบคุณภาพมาตรฐานให้ครบวงจรตามมาตรฐานสากล ตั้งแต่การผลิตวัตถุดิบ ไปจนถึงการตลาด โดยเฉพาะการผลิต แบบมีสัญญาข้อตกลง (contract farming) และมีระบบที่ สามารถตรวจสอบย้อนกลับได้ (traceability) เพื่อเพิ่มความ มั่นใจของผู้บริโภค  ร่วมมือกับเอกชนอย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะการสร้างโรงงาน ต้นแบบ(pilot plant) ที่สามารถนำผลงานวิจัยไปใช้ได้จริง  จัดนิทรรศการแสดงผลงานวิจัยด้านผลิตภัณฑ์ข้าว เพื่อให้ ผู้ประกอบการได้ทราบ และสนับสนุนภาคเอกชนในการเผยแพร่ ผลิตภัณฑ์ข้าวให้ผู้บริโภคทราบ เพื่อเพิ่มปริมาณการใช้ข้าวใน การแปรรูปมากขึ้น ซึ่งเป็นการเพิ่มมูลค่าข้าว

61 61 ระบบการผลิตข้าวครบวงจร ใช้เมล็ดพันธุ์ดี (Q-seed) ตลาดเฉพาะ (niche market) ข้าวเปลือก คุณภาพดี (Q-grain) ข้าวสารคุณภาพดี (Q-brand rice) ขึ้นทะเบียน ชาวนา โรงสีมาตรฐาน ที่ผ่านการตรวจรับรอง โรงสี (GMP mill) จากเมล็ดพันธุ์ดีสู่ ข้าวสารที่มีคุณภาพ (from Q-seed to Q- brand rice) ตรวจรับรอง แปลงผลิตข้าว (Q-farm) กลุ่มศูนย์ข้าว ชุมชน

62 62 ระบบการเตือนภัยข้าว  ภัยธรรมชาติ ได้แก่ ฝนแล้ง น้ำท่วม อากาศร้อนจัด/หนาว จัด ที่กระทบต่อเนื้อที่ปลูกและผลผลิต  ภัยศัตรูข้าว โรคแมลง สัตว์ศัตรูข้าว วัชพืช  ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าว  ศูนย์วิจัยข้าว  องค์ประกอบของรายงาน  องค์กรที่รับผิดชอบในพื้นที่  หน่วยงานอื่น เช่น หน่วยงานของกรมส่งเสริมการเกษตร ในพื้นที่  ศูนย์ข้าวชุมชน และศูนย์เครือข่าย  สถานการณ์การผลิตข้าว ได้แก่ การปลูก การเจริญเติบโต การเก็บเกี่ยวและสาเหตุเพิ่ม/ลด ของเนื้อที่และผลผลิต  มีคำแนะนำที่ควรปฏิบัติสำหรับชาวนาและผู้ที่เกี่ยวข้อง เพื่อลดความเสียหายจากภัยต่างๆ

63 63 ระบบการเตือนภัยข้าว (ต่อ)  โดยทาง Internet หรือวิธีอื่นๆ ที่เหมาะสม  สัปดาห์ละครั้ง  การรายงานและความถี่  ศูนย์สารสนเทศ เผยแพร่ผ่านทาง Internet และ สื่อสารมวลชนอื่นๆ ต่อไป  สัปดาห์ละครั้ง  การเผยแพร่รายงานการเตือนภัย  สำนักส่งเสริมการผลิตข้าว สำนักนโยบายและ ยุทธศาสตร์ข้าว ทำหน้าที่ประมวลผล และจัดทำ รายงาน

64 64 ระบบการรายงานสถานการณ์การตลาดและราคา  สถานการณ์การตลาด ได้แก่ ปริมาณที่ออกสู่ตลาด (มาก/น้อย) การรับจำนำ และปัญหาต่างๆ ที่เกิดขึ้น เกี่ยวกับการตลาด  ราคาข้าวเปลือก แยกตามชนิด ระดับความชื้น และ คุณภาพของข้าว ณ จุดรับซื้อระดับต่างๆ (ณ ไร่นา/โรงสี/ผู้รวบรวมในท้องถิ่น/ตลาดกลาง)  องค์ประกอบของรายงาน  องค์กรที่รับผิดชอบในพื้นที่  ศูนย์วิจัยข้าว  ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าว  ศูนย์ข้าวชุมชน / เครือข่าย  ศูนย์บริการชาวนา / เครือข่าย

65 65 ระบบการรายงานสถานการณ์การตลาดและราคา (ต่อ)  การเผยแพร่และรายงานสถานการณ์การตลาด และราคา  ประมวลผล วิเคราะห์ และจัดทำรายงานโดยสำนัก นโยบายและยุทธศาสตร์ข้าว โดยมีการประสานงานกับ สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร เพื่อการทำงานอย่าง บูรณาการและลดความซ้ำซ้อนของงาน  ความถี่ของการรายงานจะมี 4 ประเภท ' รายวัน  เน้นเฉพาะราคา ณ จุดรับซื้อ เช่น โรงสี และท่าข้าว ที่สำคัญ ' รายสัปดาห์  เป็นข้อมูลราคา ณ ไร่นา โดยใช้ข้อมูลราคา ณ วันอ้างอิง วันใดวันหนึ่งของสัปดาห์เพียงวัน เดียว (เป็นตัวแทนข้อมูลประจำสัปดาห์)

66 66 ระบบการรายงานสถานการณ์การตลาดและราคา (ต่อ)  การเผยแพร่และรายงานสถานการณ์การตลาดและ ราคา (ต่อ)  มีราคาส่งออก (FOB) ของไทยและของประเทศ ผู้ส่งออกที่สำคัญ ( ข้อมูลจากกรมการค้าต่างประเทศ )  มีข่าวสารที่สำคัญที่เกี่ยวกับข้าวอยู่ในรายงาน  มีราคาขายส่งข้าวสารใน กทม. (ข้อมูลจากสมาคมโรงสีข้าวไทย) 'รายเดือน  มีข้อมูลราคาเฉลี่ยรายเดือนจากข้อมูลรายสัปดาห์  มีบทวิเคราะห์สถานการณ์ข้าวไทยในรอบเดือน ที่ผ่านมา 'รายไตรมาส  มีบทวิเคราะห์สถานการณ์และแนวโน้มของการผลิต และราคาข้าวในอนาคต

67 67  คณะกรรมการอำนวยการตรวจติดตามและนิเทศงาน  องค์ประกอบ  รองอธิบดีกรมการข้าวที่ได้รับมอบหมาย เป็นประธาน  ผอ.สำนักทุกสำนัก เป็นกรรมการ  ผอ.สำนักนโยบายและยุทธศาสตร์ข้าว เป็นกรรมการและเลขานุการ  ผู้แทนสำนักนโยบายและยุทธศาสตร์ข้าว เป็นกรรมการและ ผู้ช่วยเลขานุการ  หน้าที่ ระบบการตรวจติดตามและนิเทศงาน  อำนวยการตรวจติดตามและนิเทศงานของกรมการข้าว  กำหนดตัวชี้วัด แบบฟอร์มการรายงานผลการปฏิบัติงาน  มอบหมายงานให้คณะทำงานตรวจติดตามและนิเทศงานไปปฏิบัติ  รายงานผลการตรวจติดตามและนิเทศงานให้อธิบดีกรมการข้าวทราบ

68 68 ระบบการตรวจติดตามและนิเทศงาน (ต่อ)  คณะทำงานตรวจติดตามและนิเทศงาน  องค์ประกอบ  ให้มีจำนวนคณะทำงานตามความเหมาะสม  หน้าที่  ผู้แทนของทุกสำนักที่เป็นข้าราชการไม่ต่ำกว่าระดับ 8 และให้เลือกผู้ที่เหมาะสมเป็นหัวหน้าคณะและ เลขานุการทำงานแต่ละคณะ  ออกตรวจติดตามและนิเทศงานในพื้นที่ ตามที่ได้รับ มอบหมาย จากคณะกรรมการอำนวยการ  วิเคราะห์ข้อมูลและรายงานผลการตรวจติดตามให้ คณะกรรมการอำนวยการทราบ  ปฏิบัติงานอื่นๆ ตามที่ได้รับมอบหมาย

69 69 ระบบการตรวจติดตามและนิเทศงาน (ต่อ)  ภารกิจ  ติดตามผลตามตัวชี้วัดของ กพร.(KPI) ของกรมการข้าว  ติดตามผลการดำเนินงานตามยุทธศาสตร์ข้าวไทยในส่วนของ กรมการข้าว  ติดตามการใช้จ่ายงบประมาณของกรมการข้าว  ติดตามผลการดำเนินงานตามนโยบายของกรมการข้าว เช่น  งานให้บริการของศูนย์บริการชาวนา  งานตรวจเยี่ยมศูนย์ข้าวชุมชนของศูนย์วิจัยข้าวและศูนย์ เมล็ดพันธุ์ข้าว  งานรายงานสถานการณ์การตลาดและราคาข้าว  งานรายงานสถานการณ์การผลิตและการเตือนภัยข้าว  งานเฉพาะกิจอื่นที่ได้รับมอบหมาย

70 70  เรื่องที่นำเสนอในเอกสารนี้อาจจะยังไม่ครบทุกประเด็น โดยเฉพาะ ภารกิจที่เป็นงานปกติ ซึ่งจะต้องมีการปรับปรุงและ พัฒนากันต่อไปด้วยเช่นเดียวกัน เช่น ระบบสารสนเทศและ การพัฒนาบุคลากรของกรมเป็นต้น  ประเด็นที่นำเสนอในที่นี้ หลายเรื่องเป็นกลยุทธ์ภายใต้ ยุทธศาสตร์ข้าวไทย ซึ่งคณะรัฐมนตรีเห็นชอบในหลักการ แล้ว เมื่อวันที่ 6 พฤศจิกายน 2550 เพียงแต่ยังไม่มี รายละเอียด ซึ่งในเอกสารนี้จะให้เพียงแนวคิดและแนวทาง ปฏิบัติเท่านั้น ผู้รับผิดชอบในแต่ละเรื่อง “ต้องไปจัดทำเป็น เอกสาร” ที่มีรายละเอียดถึงวิธีปฏิบัติและเป้าหมายที่ชัดเจน เสนอกรมการข้าวเพื่อพิจารณาดำเนินการต่อไป  ถ้าหากข้าราชการ พนักงานราชการและลูกจ้างกรมการข้าว ทุกคน มีความตั้งใจจริง ทำงานด้วยความเสียสละและมี “ทัศนคติ” ที่ดีต่อกันแล้ว กรมการข้าว ก็จะเป็นองค์กรที่มี วัฒนธรรมการทำงานที่ดี นำไปสู่ความสำเร็จ ตามวัตถุประสงค์ หรือความคาดหวังในการจัดตั้งกรมการข้าวในที่สุด ข้อสังเกตส่งท้าย


ดาวน์โหลด ppt 1  ต้องทำงานอย่างบูรณาการ โดยไม่มีพรมแดนกั้นระหว่างสำนัก ทุกคนต้องช่วยกันทำงานบางกรณีอาจต้องทำงาน เป็น “ทีม” ที่ประกอบไปด้วยผู้แทนจากหลายสำนัก ขอให้ “เจ้าภาพ”

งานนำเสนอที่คล้ายกัน


Ads by Google