งานนำเสนอกำลังจะดาวน์โหลด โปรดรอ

งานนำเสนอกำลังจะดาวน์โหลด โปรดรอ

เภสัชพลศาสตร์ (Pharmacodynami cs) อ. ดำรงศักดิ์ เป๊กทอง M.Sc.(Pharmacology) ภาควิชาเภสัชกรรมปฏิบัติ คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร.

งานนำเสนอที่คล้ายกัน


งานนำเสนอเรื่อง: "เภสัชพลศาสตร์ (Pharmacodynami cs) อ. ดำรงศักดิ์ เป๊กทอง M.Sc.(Pharmacology) ภาควิชาเภสัชกรรมปฏิบัติ คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร."— ใบสำเนางานนำเสนอ:

1 เภสัชพลศาสตร์ (Pharmacodynami cs) อ. ดำรงศักดิ์ เป๊กทอง M.Sc.(Pharmacology) ภาควิชาเภสัชกรรมปฏิบัติ คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร

2 เภสัชพลศาสตร์ (Pharmacodynamics ) • เป็นวิชาที่ศึกษาเกี่ยวกับผล ทางด้านชีวเคมีและสรีรวิทยา รวมถึงกลไกการออกฤทธิ์ ของยา ทั้งในด้านฤทธิ์ในการ รักษาและฤทธิ์อันไม่พึง ประสงค์ ได้แก่อาการ ข้างเคียงและพิษของยา

3 Pharmacodyn amics Action & Effect (How?) (What?) Action Effect D + R DR Responses

4 What does the drug do ? •Opium & alcohol ……………….Pain •Colchicine……………… …………..Gout •Salicin…………………… …………..Fever •Castor oil…………..….Constip ation

5 Effect The effect produced by a drug can be measures and expressed only in term of an alteration of some known functions or processes that maintain the existence of the organism. “Agonist- Antagonist”

6 How does the drug do ? How does the drug do ? (Mechanism of Action?) •Opium & alcohol…………….. ? •Colchicine………… …………….…? •Salicin……………… …………...…..? •Castor oil………….……….. ……..?

7 กลไกการออกฤทธิ์ (Mechanisms of action) • การออกฤทธิ์ผ่านตัวรับ (receptor- mediated action) • การออกฤทธิ์โดยไม่ผ่าน ตัวรับ (non- receptor-mediated action)

8 การออกฤทธิ์ผ่านตัวรับ (1) (Receptor- mediated action) •Receptor คือ โมเลกุลหรือ โครงสร้างที่ทำหน้าที่จับกับยา หรือฮอร์โมนแล้วก่อให้เกิด การเปลี่ยนแปลงการทำงาน ของเซลล์หรือเอนไซม์ receptor ส่วนใหญ่มี คุณสมบัติเป็นพวกโปรตีน

9 ลักษณะของตัวรับ • receptor for transmitter ex. Neurotransmitter, hormone, autacoid, chemokine---> PHYSIOLOGICAL RECEPTOR • enzyme ex. HMGCoA Reductase -Statin drug • transport protein ex. Na + /K + ATPase-digitalis • structure ex. Tubulin- colchicine Receptor ตัวรับ

10 • Specific ต่อสารสื่อหรือ ยาที่มี โครงสร้างเฉพาะ • มี Affinity ต่อสารสื่อหรือยา สูง • แรงยึดเหนี่ยวระหว่างยากับ ตัวรับมักเป็น weak bond ex.Hydrogen bond, Van der Wall’s force, hydrophobic interaction, Ionic bond • Agonist ชุดหนึ่ง เมื่อกระตุ้น เนื้อเยื่อหลายชนิด มีลำดับความ แรงของสารแต่ละตัวต่างกัน ---> “Receptor subtype”

11 Term • Ligand • Agonist • Antagonist • orphan receptor

12 การออกฤทธิ์ผ่าน ตัวรับ (2) (Receptor-mediated action) Cytoplasmic receptor •Protein synthesis- regulating receptors Membrane receptor •ion channel receptor •Ligand-regulated enzyme receptor •G protein-coupled receptor

13 •Protein synthesis- regulating receptors •ligand ex. Glucocorticoid, minerocorticoid, sex steriod, vitamin D, thyroid hormone •bind to DNA-->at Hormone Responsive Element HRE--- >transcription--- >protein synthesis--- >Altered cell function • มักแสดงผลช้าและฤทธิ์ของ ยามักคงอยู่นาน Cytoplasmic receptor

14 Protein synthesis- regulating receptors

15

16 1. ion channel receptor • ควบคุมการเปิดปิดของ ion channel โดย 2 กลไกคือ - โดย agonist (ligand-gated channel) ex. Glutamate, Glycine, 5-HT3, GABA, nicotinic receptor - โดยศักย์ไฟฟ้าภายในเซลล์ (voltage-gated channel) ex. Na +, K +, Ca 2+ channel • การถ่ายทอดสัญญานของ agonist กับ receptor เกิดเร็ว มากและสิ้นสุดเร็วเช่นกัน (msec) Membrane receptor

17 Ligand-gated ion channel Nicotinic receptor 5 subunit: 2 ,   Ach จับ 2 molecule Na+ ผ่านเข้า cell depolarization ของ motor end-plate muscle action potential contraction of muscle

18

19 Membrane receptor 2. Ligand-regulated enzyme receptor •integral protein อยู่นอกเซลล์ - receptor domain • ภายในเซลล์ Tyrosine kinase domain ทำหน้าที่ phosphorylate target protein (structure or regulatory protein ที่ amino acid ตำแหน่ง tyr) •ligand ex. Insulin, Epidermal growth factor EGF, platelet- derived growth factor PDGF, Atrial natriuretic factor ANF

20 Ligand-regulated enzyme Dimerization Phosphorylatio n at Tyrosine target protein/enzym e regulation gene glucose uptake amino acid uptake control glycogen and triglyceride metabolism

21

22 Membrane receptor 3. G-protein couple receptor • พบมากที่สุด ประกอบด้วย receptor domain และส่วนของ protein ที่ต้องการ GTP เป็น cofactor (G-protein) •receptor domain เป็น protein ขดตัวแบบ 7 alpha helix มี C- terminal อยู่ภายในเซลล์ •G-protein : 3 subunits ,   •G-protein มีความหลากหลาย esp ที่  -  subunit Gs, Gi, Gq, Golf

23 Membrane receptor 3. G-protein couple receptor •Effector ภายในเซลล์ = Adenylyl cyclase (AC) หรือ Phospholipase C/D (PLC,PLD) •AC---> สังเคราะห์ cAMP--> activate protein kinase C •PLC---> สลาย phosphatidyl inositol-4,5-bisphosphate (PIP2) ได้ inositol triphosphate (IP3) และ diaccylglycerol (DAG) IP3---> Ca2+ release from endoplasmic reticulum DAG--> activate protein kinase C (lipase,glycogen syntase)

24 G protein-coupled receptor

25 G protein Gs G i1, G i2, G i3 Receptors for  -adrenergic amines glucagon, histamine, serotonin and many other hormones  -adrenergic amines, acetylcholin e (muscarinic), opioids, serotonin, and many others Effector/sig naling Pathway ญ  adenyl cyclase ฎ ฏ  cAMP several, including ฏ  adenyl cyclase ฎ ฏ  cAMP Open cardiac K + channels

26 G protein Receptors for Effector/signaling Pathway G olf odorants (olfactory ญ adenyl cyclase ฎ epithelium ฏ  cAMP G 0 neurotransmitters Not yet clearin brain (not yet specially identified) G q Acetylcholine ญ phospholipase C (muscarinic) ฎ  ญ  IP 3, DAG serotonin (5-HT 1C ), cytoplasmic Ca 2+ bombesin and many others G t1, G t2 Photon (rhodopsin ญ cCMPand colour opsinsPDE ฎ  ฏ  cGMP in retinal rod and cone cell

27 ชนิดของ Second messengers •cAMP (cyclic adenosine- 3’,5’-monophosphate) •Ca 2+, DAG และ IP 3 •cGMP (cyclic guanosine- 3’,5’-monophosphate)

28 cAMP •Adenylate cyclase •Protein kinase A •Phosphodies terase

29

30 Ca 2+ และ IP 3 •PLC (Phospholipase C) •PIP 2 (Phosphatidylinositol 4,5- bisphosphate ) •IP 3 (1,4,5-inositol triphosphate) และ DAG (diacylglycerol) •Release of Ca 2+ from storage •Protein kinase C

31 cGMP • พบในเซลล์บางชนิดเท่านั้น เช่นใน intestinal mucosa และ vascular smooth muscle •cGMP ถูกสร้างจาก GTP โดย เอนไซม์ guanylyl cyclase • กระตุ้นการทำงานของ cGMP-dependent protein kinase

32 Receptor • Up regulation เกิดจากการจับ ของ receptor กับ antagonist นานๆ • Down regulation, Desensitization--> เกิดจากการ จับของ receptor กับ agonist นานๆ • Mechanism อาจเกิด phosphorylation ที่ C-terminal ของ G-protein receptor ทำให้ จับกับ agonist ไม่ได้ • เกิด receptor mediated endocytosis

33  Affinity is the tendency to bind to receptors  Efficacy is the relationship between receptor occupancy and the ability to initiate a response at the molecular cellular, tissue or system levels.  Intrinsic activity is the capacity of a single drug - receptor complex to evoke a response Drug action

34 Drug-Receptor Interactions (Molecular level) Affinity vs. Efficacy D+R DR response Affinity=k1/k2 Efficacy=k3 k1 k2 k3

35 Specific Action ( เช่น Histamine vs. Alcohol)  Potency  Biological specificity  Chemical specificity  Existence of specific antagonist

36 ยาจะออกฤทธิ์ได้มากหรือ น้อยขึ้นอยู่กับ •affinity คือ ความชอบของ ยา หรือฮอร์โมนในการจับ กับ receptors •intrinsic activity คือ ความสามารถ ในการที่จะ ก่อให้เกิดการ เปลี่ยนแปลงใน การ ทำงานของ effectors นั้นๆ ภายหลังจากที่ยา จับกับ receptor

37 การจำแนกชนิดของยา ตาม ลักษณะการจับกับ receptor •Agonist •Antagonist •Partial agonist

38 • คือ ยาที่มีความชอบในการ จับ receptor และก่อให้เกิด การเปลี่ยนแปลง ( มีทั้ง affinity และ intrinsic activity) Agoni st describes binding of a drug to a receptor so activating the receptor to produce molecular and cellular response

39

40 • คือยาที่มีความชอบในการจับ กับ receptor แต่จะไม่ก่อให้เกิด การเปลี่ยนแปลงใดๆ ( มี affinity แต่ไม่มี intrinsic activity) • ในภาวะที่มี antagonist อยู่ ร่วมกับ agonist antagonist จะยับยั้งการออกฤทธิ์ของ agonist Antagonis t describes binding of a drug to a receptor that prevents a response to an agonist occurring

41 Partial agonist • คือ ยาที่จับกับ receptor ได้ แต่ให้ผลในการ ตอบสนอง น้อยกว่า agonist กล่าวคือ มี maximum effect น้อยกว่า agonist describes binding of a drug to a receptor producing relatively ineffective response

42

43 Antagonist inhibition •Competitive inhibition: แย่งจับที่ receptor เดียวกัน กับ agonist, maximum effect ไม่เปลี่ยน •Non-competitive inhibition: แย่งจับ receptor คนละตำแหน่งกับ agonist, maximum effect ลดลง

44 Competitive inhibition

45 Non-competitive inhibition

46 การออกฤทธิ์ของยาโดย ไม่ผ่าน receptor (Non-receptor- mediated action) • ออกฤทธิ์โดยการจับโดยตรง กับโมเลกุล หรือ ions ต่างๆ หรือออกฤทธิ์โดยอาศัย คุณสมบัติ ทางกายภาพของ ตัวยาเอง

47 For example  ยาลดกรดซึ่งมีคุณสมบัติ เป็นด่าง ออกฤทธิ์โดยการ neutralize กรดในกระเพาะ อาหาร  mannitol ทำให้เกิดการ เพิ่ม osmolarity ของของเหลว ในร่างกาย e.g. diuresis, catharsis, decrease cerebral edema

48 ค่าที่แสดงความ ปลอดภัยของยา • ค่าดัชนีในการรักษา (therapeutic index, TI) • ค่าความปลอดภัยในการใช้ยา (standard margin of safety, SMS) พิษของยา • ค่าที่แสดงความเป็นพิษของยา คือ Median lethal dose (LD 50 )

49 Therapeutic Index TI = TD 50 ED 50 TD 50 (median toxic dose) หรือ LD 50 = ขนาดยาที่ทำให้เกิดพิษ หรือเสียชีวิตร้อยละ 50 ED 50 (median effective dose) = ขนาดยาที่ให้ผลในการรักษา ร้อยละ 50 ของผู้ที่ได้รับยา

50 Standard margin of safety SMS = (TD 1 - ED 99 ) X 100 ED 99 TD 1 = ขนาดยาที่ทำให้เกิด อาการพิษร้อยละ 1 ED 99 = ขนาดยาที่ให้ ผลการรักษาร้อยละ 99

51 Drug interaction •Pharmacokinetic interaction •Pharmacodynamic interaction •Physiological synergism •Pharmaceutical interaction

52 Drug interaction Result in •Additive 1+1=2 ex. histamine+Ach ขยายหลอด เลือด •Synergism 1+1>2 ex. alcohol+barbiturate •Potentiation 1+0=2 ex. CCl 4 +isoproterinol •Antagonism

53 Tolerance: การตอบสนอง ของยามีความแรงลดลง • metabolic tolerance • down regulation of receptor • behavioral adaptation Drug dependence, withdrawal symptom • physical dependence • psychological dependence Cross tolerance and cross dependence


ดาวน์โหลด ppt เภสัชพลศาสตร์ (Pharmacodynami cs) อ. ดำรงศักดิ์ เป๊กทอง M.Sc.(Pharmacology) ภาควิชาเภสัชกรรมปฏิบัติ คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร.

งานนำเสนอที่คล้ายกัน


Ads by Google