งานนำเสนอกำลังจะดาวน์โหลด โปรดรอ

งานนำเสนอกำลังจะดาวน์โหลด โปรดรอ

การประเมินระบบเฝ้าระวังทางระบาดวิทยา (Evaluation of Surveillance System) พ.ญ. พจมาน ศิริอารยาภรณ์ สำนักระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค.

งานนำเสนอที่คล้ายกัน


งานนำเสนอเรื่อง: "การประเมินระบบเฝ้าระวังทางระบาดวิทยา (Evaluation of Surveillance System) พ.ญ. พจมาน ศิริอารยาภรณ์ สำนักระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค."— ใบสำเนางานนำเสนอ:

1 การประเมินระบบเฝ้าระวังทางระบาดวิทยา (Evaluation of Surveillance System) พ.ญ. พจมาน ศิริอารยาภรณ์ สำนักระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค

2 เครือข่ายงานเฝ้าระวังทางระบาดวิทยา ในภาพกว้าง ระดับอำเภอระดับจังหวัด ระดับเขตระดับประเทศ สำนักระบาด วิทยา สำนักงาน สาธารณสุ ข จังหวัด รพศ. รพช. สถานี อนามัย รพ. เอกชน รายงานข้อมูล สำนักงาน ป้องกันควบคุม โรค เผยแพร่ข้อมูลรายสัปดาห์ รายเดือน รายปี รพท. รายงาน ผู้ป่วย เครือข่ายในชุมชน ( อสม., อบต., อื่นๆ )

3 การดำเนินงานเฝ้าระวังทางระบาดวิทยา ในระดับพื้นที่ สสจ. รพ. รพ. OPD Lab Prevention &Control IPD ศูนย์ข้อมูล ระบาดวิทยา ระดับอำเภอ สอ./ รพ. สต. แจ้งข้อมูล HCIS R506 ผู้ป่วย Report 506/507 Investigation & Disease Containment Treatment & Reporting ผู้ป่วย รายงานแม้ว่าผู้ป่วยจะเพียงแค่น่า สงสัยว่าจะเป็นโรคนั้น

4 ทำไมจึงต้องประเมินระบบเฝ้าระวัง? เพื่อศึกษาระบบเฝ้าระวังในแง่ ความสำคัญของปัญหา ประสิทธิภาพ ความคุ้มทุน Source: US CDC, 1999

5 การประเมินผลโครงการ ปัจจัยนำเข้ากระบวนการ Output บุคลากร งบประมาณ วัสดุ อุปกรณ์ การบริหารจัดการ รายละเอียด ของขั้นตอน การทำงาน Outcome Impact ผลลัพธ์

6 คำถามที่ต้องตอบ เมื่อจะทำการประเมินระบบเฝ้าระวัง เรื่องที่จะทำการประเมิน แง่มุมที่จะประเมิน เกณฑ์ที่ใช้ในการประเมินว่าผ่านมาตรฐาน

7 คำถามที่ต้องตอบ เมื่อจะทำการประเมินระบบเฝ้าระวัง ใช้ข้อมูลหรือหลักฐานอะไรในการบอกว่าระบบทำงาน ได้ดีหรือไม่ ข้อสรุปที่ได้จากการประเมินคืออะไร มีคำแนะนำอย่างไรในการปรับปรุงระบบเฝ้าระวัง

8 สัดส่วนพื้นฐานของผู้ป่วยกลุ่มอาการคล้ายไข้หวัดใหญ่ต่อผู้ป่วย นอกทั้งหมดย้อนหลัง 3 ปี เปรียบเทียบ 3 โรงพยาบาล

9 ขั้นตอนการประเมินระบบ เฝ้าระวัง

10 I. I.นำผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย (stakeholders) เข้าร่วมในกระบวนการประเมิน ผู้ที่อยู่ในกระบวนการดำเนินงานของระบบเฝ้าระวัง ผู้ที่ได้รับประโยชน์หรือผลกระทบจากระบบเฝ้าระวัง ผู้ที่เป็นเป้าหมายหลักที่จะใช้ผลจากการประเมินระบบเฝ้า ระวัง ควรนำผู้ที่มีส่วนได้ส่วนเสียเหล่านี้มาร่วมกำหนด คำถามและวัตถุประสงค์ของการประเมิน

11 II. ศึกษารายละเอียดของการดำเนินงาน เฝ้าระวังในโรค/ระบบที่จะประเมิน ความสำคัญทางสาธารณสุขของโรค/ระบบที่จะทำการ ประเมิน วัตถุประสงค์และขั้นตอนการดำเนินงาน ทรัพยากรที่ใช้ในการดำเนินงานของระบบเฝ้าระวัง

12 II.ก. ความสำคัญทางสาธารณสุขของโรค/ ระบบที่จะทำการประเมิน ขนาดของปัญหา : จำนวนผู้ป่วย อัตราการเกิดโรค (incidence) ความชุกของโรค (prevalence) ความรุนแรงของปัญหา : อัตราตาย อัตราป่วยตาย อัตรา การนอนโรงพยาบาล ความสามารถในการป้องกันโรค ความสนใจของสังคม

13 II.ข. วัตถุประสงค์และขั้นตอนการดำเนินงาน วัตถุประสงค์ของระบบเฝ้าระวัง แนวทางการใช้ประโยชน์จากข้อมูลเฝ้าระวัง นิยามผู้ป่วย โครงสร้างของระบบเฝ้าระวัง ระดับของการบูรณาการกับระบบเฝ้าระวังโรคอื่นๆ การไหลเวียนข้อมูล ส่วนประกอบต่างๆของระบบ ประชากรที่อยู่ภายใต้การเฝ้าระวัง ความถี่ของการเก็บข้อมูล ข้อมูลที่เก็บและวิธีการเก็บข้อมูล…

14 II.ค. ทรัพยากรที่ใช้ในการดำเนินงาน ของระบบเฝ้าระวัง บุคลากร งบประมาณ ทรัพยากรอื่นๆ การฝึกอบรม วัสดุ คอมพิวเตอร์และอุปกรณ์อื่นๆ ค่าเดินทาง ค่าใช้จ่ายอื่นๆที่เกี่ยวข้อง (เช่น ค่าโทรศัพท์ อินเตอร์เน็ต การส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการ การดูแล/ซ่อมบำรุงวัสดุ อุปกรณ์ต่างๆ)

15 III. การกำหนดรูปแบบการประเมิน กำหนดวัตถุประสงค์ย่อยของการประเมินฯ เช่น ความ ครอบคลุม ความทันเวลา เลือกรูปแบบการศึกษาที่เหมาะสมสำหรับการประเมินฯ กำหนดมาตรฐานสำหรับใช้ในการประเมินประสิทธิภาพ ของระบบเฝ้าระวัง กำหนดทีมงาน เครื่องมือ งบประมาณที่จะใช้

16 IV. การรวบรวมข้อมูล ศึกษาการใช้ประโยชน์จากข้อมูลเฝ้าระวัง ศึกษาคุณลักษณะต่างๆของระบบเฝ้าระวัง (System attributes) I. เชิงปริมาณII. เชิงคุณภาพ -Data quality - Acceptability - Sensitivity - Simplicity - Predictive value positive - Flexibility - Representativeness- Stability - Timeliness

17 ส่งข้อมูลทาง Internet ดึงข้อมูล ผู้ป่วยเข้าสู่ ระบบ 506 โรงพยาบาล การส่งข้อมูล การแจ้งข้อมูลย้อนกลับ สสอ. สอ./รพ. สต. อสม. สสจ. เวชกรรม สังคม OPD IPD Fax/ E- mail โทรแจ้งเมื่อ สงสัย H1N1 การไหลเวียนของข้อมูลสำหรับระบบเฝ้าระวัง โรคไข้หวัดใหญ่ในโรงพยาบาลแห่งหนึ่ง ดึงข้อมูล ผู้ป่วยเข้าสู่ ระบบ 506

18 ข้อมูลเพิ่มเติมในการทำความเข้าใจกับระบบเฝ้า ระวังโรคไข้หวัดใหญ่ในโรงพยาบาลแห่งหนึ่ง ข้อมูลผู้ป่วย Influenza (H1N1) 2009 ไม่ถูกส่งให้ สสอ.แต่โรงพยาบาลจะส่งตรงไปที่สสจ. เป็นผลให้การแจ้งข้อมูลผู้ป่วยไปยังระดับตำบลมีความ ล่าช้า การลงรหัส ICD10 มีความผิดพลาด ทำให้ข้อมูลผู้ป่วย ที่ถูกดึงเข้าสู่ระบบ 506 มีความคลาดเคลื่อน

19 (Usefulness) ประโยชน์ที่ได้จากระบบเฝ้าระวัง (Usefulness) บอกการใช้ประโยชน์จากข้อมูลเฝ้าระวังที่ได้ ทำจริงๆ ควรดูว่าการนำข้อมูลมาใช้ประโยชน์เหล่านั้น ไปด้วยกันกับวัตถุประสงค์ของระบบเฝ้าระวัง หรือไม่

20 ตัวอย่าง: การใช้ประโยชน์จากระบบเฝ้า ระวังโรคไข้หวัดใหญ่จังหวัดเชียงใหม่ สสจ. ใช้ข้อมูลเพื่อการปรับยุทธวิธีในการป้องกันควบคุม โรค ใช้ติดตามแนวโน้มของการระบาด โรงพยาบาล เพื่อติดตามสถานการณ์และปรับแผนการ ดำเนินงาน สร้างความรู้ใหม่สำหรับการใช้กำหนด Clinical practice guideline และการหาหัวข้อวิจัย

21 I. I.Quantitative attributes (คุณลักษณะเชิง ปริมาณ) Sensitivity Predictive value positive (PVP) Data quality Representativeness Timeliness

22 จำนวนผู้ป่วยที่ได้รับ รายงาน ปรากฏการณ์ยอด ภูเขาน้ำแข็งใน ระบบเฝ้าระวังเชิงรับ จำนวนผู้ติดเชื้อและผู้ป่วย ในชุมชน

23 ธรรมชาติของระบบเฝ้าระวังเชิงรับ (Passive Surveillance) ความครอบคลุมของการรายงานไม่ร้อย เปอร์เซ็นต์ การรายงานผู้ป่วยอาจไม่ทันเวลา ต้องระมัดระวังเกี่ยวกับความถูกต้องของข้อมูล คุณภาพของข้อมูลขึ้นกับจำนวนบุคลากร ผู้ป่วยที่ได้รับรายงานอาจไม่ตรงกับนิยามผู้ป่วย ของระบบเฝ้าระวัง มักจะได้รับรายงานจำนวนผู้ป่วยต่ำกว่าจำนวน ที่มีอยู่จริงในชุมชน

24 ความครบถ้วน/ความไวของการรายงาน (Sensitivity) สามารถแบ่งเป็น 2 ระดับ: ความครบถ้วนของการรายงานจำนวน ผู้ป่วยเข้าสู่ระบบเฝ้าระวัง (coverage of case reports) ความสามารถในการตรวจจับการระบาดใน ชุมชนของระบบเฝ้าระวัง

25 ความครบถ้วน / ความไวของการรายงาน Sensitivity (coverage) = A/(A+C) โรคที่พบในพื้นที่ที่ศึกษา (กำหนดด้วยนิยามผู้ป่วย) +- โรคที่ถูกแจ้งมา ในระบบ รายงาน + A Case reported B Non-case reported A+B - C Case not reported D Non-case Not reported C+D A+CB+D

26 Sensitivity of Chikungunya surveillance report Met case definition Not met case definition Report Not report Total Sensitivity in 5 hospitals = 383/631 *100 = 60%

27 % Sensitivity of surveillance report by studied hospital hospital

28 Sensitivity of Influenza surveillance, Chiang Mai, 2010 %

29 ความถูกต้องของการรายงาน/ ค่าพยากรณ์บวกของระบบเฝ้าระวัง (Predictive value positive) ดูว่าในกลุ่มที่ถูกรายงานว่าเป็นโรคที่เราศึกษา จะมีสัดส่วนของผู้ที่เป็นโรคนั้นๆ (ที่ถูกต้อง) อยู่ เท่าไหร่ PVP บอกสามารถในการทำงานของระบบเฝ้า ระวังในอีกแง่มุมหนึ่ง

30 ความถูกต้องของการรายงาน (PVP) PVP= A/(A+B) โรคที่พบในพื้นที่ที่ศึกษา (กำหนดด้วยนิยามผู้ป่วย) +- โรคที่ถูกแจ้งมา ในระบบ รายงาน + A Case reported B Non-case reported A+B - C Case not reported D Non-case Not reported C+D A+CB+D

31 PVP of Chikungunya surveillance report Met case definition Not met case definition Total Report Not report PVP in 5 hospital = 383/432 *100 = 89 %

32 PVP of influenza surveillance, Chiang Mai, 2010

33 คุณภาพข้อมูล (Data quality) คุณภาพข้อมูลของระบบเฝ้าระวัง (Data quality) บอกความครบถ้วนและถูกต้องของข้อมูลเฝ้าระวัง มักจะประเมินในตัวแปรหลักๆ เช่น อายุ เพศ วัน เริ่มป่วย

34 Data quality of Chikungunya surveillance, Pattalung province VariablesRangeMedian Gender Age (+/- 1 day) Onset date (not different > 3 days)

35 ความสามารถในการเป็นตัวแทน (Representativeness) ความสามารถในการเป็นตัวแทนของ ระบบเฝ้าระวัง (Representativeness) ประเมินว่าข้อมูลเฝ้าระวังสามารถเป็นตัวแทน ของสิ่งที่น่าจะเกิดขึ้นจริงได้แค่ไหนในแง่ แนวโน้มและการกระจายของโรค มักจะดูในแง่ของบุคคล เวลา สถานที่

36 Representativeness of age distribution in AIDS surveillance, Sukhothai, 2003 Source: Darin Areechokchai, 2003

37 Representativeness of case’s occupation in AIDS surveillance, Sukhothai, 2003 Source: Darin Areechokchai, 2003

38 Representativeness of incidence rates by district, AIDS surveillance, Sukhothai, 2003 Source: Darin Areechokchai, 2003

39 ความทันเวลาของระบบเฝ้าระวัง (Timeliness) บอกระยะเวลาที่ใช้ในแต่ละขั้นตอนของระบบ เฝ้าระวัง เช่น เวลาจากการวินิจฉัยถึงการ รายงานเข้าสู่ระบบเฝ้าระวัง ควรประเมินในแง่ความทันเวลาในการรายงาน ข้อมูลเพื่อใช้ในการควบคุมโรค (information for action)

40 Epidemiological Surveillance and Response (1) Time Place Person Tables Graph Chart Map 506/507 Report E.1 E.0 E. 2 E. 3 E. 4 ANALYSIS & INTERPRETATION NORMAL ABNORMAL RECOMMENDATION & ACTION INVESTIGATION Review other outbreaks and other sources of information EPIDEMIOLOGICAL STUDY

41 ตัวอย่าง:การประเมินความทันเวลาของระบบ เฝ้าระวังโรคไข้หวัดใหญ่จังหวัดเชียงใหม่ ประเมินใน 2 ด้าน คือ – ความทันเวลาของการ รายงาน และความทันเวลาของการตอบสนอง 24 ชม. สสจ. รพ. สสอ. 3 วัน การตอบสนอง 6 วัน

42 ความทันเวลาของการรายงานจากรพ.ถึง สสจ. สำหรับระบบเฝ้าระวังโรคไข้หวัดใหญ่ จังหวัดเชียงใหม่ (ค.ศ & 2010) Nakhon PingFangDoi LoMcCormick มัธยฐาน (วัน) พิสัย (วัน)

43 II. Qualitative attributes (คุณลักษณะเชิง คุณภาพ) ความยอมรับในระบบเฝ้าระวัง (Acceptability) ความยากง่ายของระบบเฝ้าระวัง (Simplicity) ความยืดหยุ่นของระบบเฝ้าระวัง (Flexibility) ความมั่นคงของระบบเฝ้าระวัง (Stability)

44 ความยอมรับในระบบเฝ้าระวัง (Acceptability) ความยอมรับโดยบุคคลและองค์กรในการเข้าร่วมใน ระบบเฝ้าระวัง โรงพยาบาล: แพทย์ พยาบาล เจ้าหน้าที่สาธารณสุข หน่วยงานสาธารณสุข: เจ้าหน้าที่ระบาดวิทยา ผู้บริหารสาธารณสุข

45 ตัวอย่าง: การยอมรับในระบบเฝ้าระวังโรค ไข้หวัดใหญ่ จังหวัดเชียงใหม่ ผู้บริหารในระดับสสจ.ให้ความสำคัญกับข้อมูลเฝ้าระวัง ละนำมาใช้ในการดำเนินกิจกรรมป้องกันโรคในกลุ่ม เสี่ยง พยาบาลให้ความร่วมมือในการรายงานผู้ป่วย influenza A(H1N1) 2009 ทันที นักระบาดวิทยาในระดับจังหวัดและอำเภอเห็นว่าระบบ เฝ้าระวังเป็นสิ่งที่สำคัญและมีประโยชน์ ปัญหาที่พบคือแพทย์ไม่ค่อยมีคนที่รู้จักระบบเฝ้าระวัง และไม่ค่อยให้ความสำคัญ

46 ความยากง่ายของระบบเฝ้าระวัง (Simplicity) ความยากง่ายในการดำเนินการทั้งในแง่โครงสร้างและ กระบวนการทำงาน ระบบเฝ้าระวังที่ดีควรมีความง่ายในการดำเนินการ แต่ ก็ต้องสามารถตอบวัตถุประสงค์ของระบบฯ

47 ตัวอย่าง: ความยากง่ายของระบบเฝ้าระวัง โรคไข้หวัดใหญ่ จังหวัดเชียงใหม่ ขั้นตอนการดำเนินงานไม่ซับซ้อน คนอื่นสามารถมา ช่วยทำงานแทนได้เมื่อจำเป็น สสจ.เป็นศูนย์กลางในการรวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูล ทั้งระบบไข้หวัดใหญ่เดิม และระบบ influenza A(H1N1) 2009 ปัญหาที่พบคือในช่วงแรกของการระบาด รพ.ส่งข้อมูล ให้สสจ.โดยการแฟกซ์ และสสจ.ส่งให้สำนักระบาด key ข้อมูลเองทั้งหมด

48 Flexibility) ความยืดหยุ่นของระบบเฝ้าระวัง (Flexibility) ระบบที่ยืดหยุ่น คือสามารปรับให้มีการเพิ่มเติม ข้อมูลที่ต้องการได้โดยไม่ต้องใช้เวลา บุคลากร และงบประมาณเพิ่มขึ้นมากนัก ตัวอย่างเช่นกรณีที่ต้องมีการเพิ่มโรคใหม่ หรือ การปรับนิยามผู้ป่วย เป็นต้น

49 ตัวอย่าง: ความยืดหยุ่นของระบบเฝ้าระวัง โรคไข้หวัดใหญ่ จังหวัดเชียงใหม่ ระบบเฝ้าระวังเดิมที่มีอยู่สามารถปรับให้รองรับโรคใหม่ ได้โดยไม่ต้องใช้ทรัพยากรและเวลาเพิ่มมากนัก ในช่วงการระบาดพยาบาลตึกผู้ป่วยนอกสามารถ บริหารจัดการให้เกิดการโทรแจ้งงานระบาดฯได้ทันที เมื่อแพทย์สงสัย influenza A(H1N1) 2009 ส่วนที่เป็นปัญหาคือในช่วงต้นๆของระบบใหม่ เจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องค่อนข้างสับสนกับวิธีการรายงาน

50 ความมั่นคงของระบบเฝ้าระวัง (Stability) หมายถึงความสามารถในการดำเนินงานของ ระบบโดยไม่มีการสะดุด ล่ม ในสภาวะแวดล้อมที่ เปลี่ยนไป ปัจจัยที่อาจมีผลกระทบต่อความมั่นคงของระบบ: นโยบายของผู้บริหาร งบประมาณ บุคลากรที่มี ความรู้และประสบการณ์ การปรับโครงสร้างของ ระบบสุขภาพ เป็นต้น

51 ตัวอย่าง: ความมั่นคงของระบบเฝ้าระวังโรค ไข้หวัดใหญ่ จังหวัดเชียงใหม่ ผู้บริหารส่งเจ้าหน้าที่ไปอบรมเพิ่มเติมเพื่อเพิ่มความรู้ เกี่ยวกับโรคใหม่ บางโรงพยาบาลมีการจัดเตรียมงบประมาณเพื่อจ่าย เป็นค่าตอบแทนในการทำงานล่วงเวลา บางโรงพยาบาลมีการจัดประชุม/อบรมเกี่ยวกับระบบ เฝ้าระวังเพื่อให้เจ้าหน้าที่ได้รับข้อมูลเกี่ยวกับการ เปลี่ยนแปลงของระบบ ปัญหาที่พบคืองบประมาณไม่เพียงพอในการ ดำเนินการควบคุมโรค โดยเฉพาะในระดับสสอ.และสอ. มีเจ้าหน้าที่ระบาดวิทยาไม่เพียงพอ โดยเฉพาะในช่วง ที่เกิดการระบาด

52 สรุปขั้นตอนการประเมินระบบเฝ้าระวัง เลือกโรคที่จะประเมิน/ นำผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย เข้าร่วมในการวางแผนการประเมิน ศึกษาภาพรวมของระบบที่จะประเมิน สิ่งที่ถูกวางแผนไว้ว่าควรจะเป็นแบบไหน สิ่งที่เกิดขึ้นจริงในพื้นที่ เลือกว่าประเมินคุณลักษณะด้านไหนของระบบ เฝ้าระวัง & ประเมินการใช้ประโยชน์ของระบบฯ สรุปและให้ข้อเสนอแนะ

53 คำถามที่พบบ่อย ในการประเมินระบบเฝ้า ระวัง เราจำเป็นต้อง ประเมินคุณลักษณะ ทุกด้านหรือไม่ ?

54 หนังสือ/ เอกสารแนะนำ US CDC. Updated Guidelines for Evaluating Public Health Surveillance Systems US CDC. Framework for Program Evaluation in Public Health Steven M. Teutsch and R. Elliott Churchill. Principles and Practice of Public Health Surveillance, 2 nd Ed.

55 ขอบคุณค่ะ


ดาวน์โหลด ppt การประเมินระบบเฝ้าระวังทางระบาดวิทยา (Evaluation of Surveillance System) พ.ญ. พจมาน ศิริอารยาภรณ์ สำนักระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค.

งานนำเสนอที่คล้ายกัน


Ads by Google