งานนำเสนอกำลังจะดาวน์โหลด โปรดรอ

งานนำเสนอกำลังจะดาวน์โหลด โปรดรอ

(General Principle of Safety Practices in Microbiology Lab) โดย ณิชานันท์ กุตระแสง (วท.ม. จุลชีววิทยาทางอุตสาหกรรม) นักวิทยาศาสตร์ปฏิบัติการ ศูนย์วิทยาศาสตร์

งานนำเสนอที่คล้ายกัน


งานนำเสนอเรื่อง: "(General Principle of Safety Practices in Microbiology Lab) โดย ณิชานันท์ กุตระแสง (วท.ม. จุลชีววิทยาทางอุตสาหกรรม) นักวิทยาศาสตร์ปฏิบัติการ ศูนย์วิทยาศาสตร์"— ใบสำเนางานนำเสนอ:

1 (General Principle of Safety Practices in Microbiology Lab) โดย ณิชานันท์ กุตระแสง (วท.ม. จุลชีววิทยาทางอุตสาหกรรม) นักวิทยาศาสตร์ปฏิบัติการ ศูนย์วิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร ความปลอดภัยในห้องปฏิบัติการ จุลชีววิทยา จุลชีววิทยา Science Center 1

2 1. ความรู้ด้านความปลอดภัยทางชีวภาพ 2. ระดับความปลอดภัยทางชีวภาพ 3. วิธีปฏิบัติเพื่อความปลอดภัยทางชีวภาพในห้องปฏิบัติการ จุลชีววิทยา จุลชีววิทยา 4. ขั้นตอนการขอใช้ห้องปฏิบัติการ/ครุภัณฑ์/วัสดุอุปกรณ์ เนื้อหา 2

3 วัตถุประสงค์ o เพื่อความปลอดภัยต่อการปฏิบัติงานทั้งต่อผู้ปฏิบัติเอง และบุคคลอื่นที่เกี่ยวข้อง และบุคคลอื่นที่เกี่ยวข้อง o เพื่อปกป้องสาธารณสุขของชุมชน o เพื่อปกป้องสิ่งแวดล้อม Science Center 3

4 1. ความรู้ด้านความปลอดภัยทางชีวภาพ อุปกรณ์ด้าน ความปลอดภัย สิ่งอำนวย ความสะดวก ผู้ปฏิบัติ Science Center 4

5 o มีคุณสมบัติเหมาะสำหรับห้องปฏิบัติงาน o ผ่านการฝึกอบรม o เข้าใจหน้าที่ความรับผิดชอบและงานที่ต้องปฏิบัติ o ทราบกฎเกณฑ์และพื้นที่รับผิดชอบ o สามารถปฏิบัติงานได้ Science Center ผู้ปฏิบัติ 5

6 ตู้กรองอากาศปราศจากเชื้อ (Laminar flow/Safety cabinet) อุปกรณ์ป้องกันส่วนตัว (ใช้เฉพาะในห้องปฏิบัติการเท่านั้น) Science Center อุปกรณ์ด้าน ความปลอดภัย 6

7 ตู้กรองอากาศปราศจากเชื้อ ป้องกันการปนเปื้อนเชื้อจุลินทรีย์โดยเฉพาะพวกที่ปะปนในอากาศ (Air borne) เข้าสู่… เชื้อจุลลินทรีย์ หรืองานที่ปฏิบัติผู้ปฏิบัติสิ่งแวดล้อม Science Center 7

8 ชนิดของตู้กรองอากาศปราศจากเชื้อ Class I cabinetClass II cabinetClass III cabinet อากาศถูกดูดผ่านทางช่องเปิดด้านหน้าและผ่านแผ่นกรอง HEPA ก่อนออกสู่ภายนอก อากาศจะผ่านแผ่นกรอง HEPA ไปยังพื้นที่ปฏิบัติงานและก่อนออกจากตู้ อากาศเข้าผ่านแผ่นกรอง HEPA และอากาศเสียผ่านแผ่นกรอง HEPA 2 ชั้น Science Center 8

9 o อุปกรณ์ฆ่าเชื้อ เช่น autoclave/hot air o ระบบปรับอากาศ o อ่างล้างมือ o อ่างล่างตัว/อ่างล้างตา o อุปกรณ์ดับเพลิง o อื่นๆ เช่น ตู้ยา/อุปกรณ์ปฐมพยาบาล Science Center สิ่งอำนวย ความสะดวก 9

10 2. ระดับความปลอดภัยทางชีวภาพ แบ่งตามความเสี่ยงของประเภทจุลินทรีย์ ระดับที่ 1 Biosafety level 1 (BSL1) กลุ่มเสี่ยงที่ 1 : จุลินทรีย์ซึ่งไม่ก่อให้เกิดโรคในคน ที่มีสุขภาพดี “ ความเสี่ยงต่ำต่อบุคคล และชุมชน ” -ไม่ต้องมีการออกแบบลักษณะพิเศษ -มีโต๊ะปฏิบัติการและอ่างล้างมือ -มีตู้ปลอดเชื้อและระบบฆ่าเชื้อด้วยหม้อนึ่งฆ่าเชื้อ -มีการฝึกอบรมเทคนิคทางจุลชีววิทยา Science Center 10

11 ระดับที่ 2 Biosafety level 2 (BSL2) กลุ่มเสี่ยงที่ 2 : จุลินทรีย์ซึ่งสามารถก่อให้เกิดโรคใน คน โรคนั้นไม่ร้ายแรง มีวิธีป้องกัน และรักษาได้ “ ความเสี่ยงปานกลางต่อ บุคคลความเสี่ยงต่ำต่อชุมชน ” -มีตู้ปลอดเชื้อ class I หรือ II -มีโต๊ะปฏิบัติการและอ่างล้างมือ -มีระบบฆ่าเชื้อด้วยหม้อนึ่งฆ่าเชื้อ -มีการฝึกอบรมเทคนิคทางจุลชีววิทยา -ต้องมีอุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคลและอุปกรณ์พื้นฐาน เช่น เสื้อกาวน์ ถุงมือ แว่นตา หน้ากากป้องกัน และตู้ปลอดเชื้อ -ควรมีมาตรการเข้มงวดในการอนุญาตบุคคลภายนอกเข้า- ออก Science Center 11

12 ระดับที่ 3 Biosafety level 3 (BSL3) กลุ่มเสี่ยงที่ 3 : เชื้อจุลินทรีย์ก่อให้เกิดโรคร้ายแรง หรือทำให้เสียชีวิตได้ แต่มีวิธี ป้องกันและรักษาได้ “ ความเสี่ยงสูงต่อบุคคล ความเสี่ยงต่ำต่อชุมชน ” -มีตู้ปลอดเชื้อ class II หรือ III -มีโต๊ะปฏิบัติการและอ่างล้างมือ -มีระบบฆ่าเชื้อด้วยหม้อนึ่งฆ่าเชื้อ -มีการฝึกอบรมเทคนิคทางจุลชีววิทยา -มีการอาบน้ำ เปลี่ยนเสื้อผ้าก่อนเข้า-ออกจากห้องปฏิบัติการ -ต้องมีอุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคลที่เหมาะสมและมิดชิด เช่น สวม รองเท้าหุ้มมิดชิด สวมถุงมือ 2 ชั้น ใส่หน้ากากอนามัยและใช้หมวก คลุมผม รวมทั้งอุปกรณ์อื่นๆที่มีในห้องปฏิบัติการระดับที่ 2 -ควรมีมาตรการเข้มงวดในการอนุญาตบุคคลภายนอกเข้า-ออก -มีการควบคุมและป้องกันสิ่งแวดล้อม Science Center 12

13 ระดับที่ 4 Biosafety level 4 (BSL4) กลุ่มเสี่ยงที่ 4 : เชื้อจุลินทรีย์ก่อให้เกิดโรคร้ายแรงหรือทำให้ เสียชีวิตได้ และไม่มีวิธีป้องกันและรักษา “ ความเสี่ยงสูงทั้งต่อบุคคล และชุมชน ” -จัดให้มีความปลอดภัยระดับสูงสุด จึงมีราคาค่าก่อสร้าง และการดูแลรักษาสูงมาก -ถ้าเกิดอุบัติการณ์ของเชื้อที่มีความเสี่ยงระดับ 4 ใน ประเทศไทยต้องส่งตัวอย่างไปตรวจยังต่างประเทศ Science Center ระดับที่ 4 Biosafety level 4 (BSL4) กลุ่มเสี่ยงที่ 4 : เชื้อจุลินทรีย์ก่อให้เกิดโรคร้ายแรงหรือทำให้ เสียชีวิตได้ และไม่มีวิธีป้องกันและรักษา “ ความเสี่ยงสูงทั้งต่อบุคคล และชุมชน ” 13

14 สามารถเกิดขึ้นได้ 3 ทาง คือ 1. การฟุ้งกระจาย (aerosol) ซึ่งเกิดจากการบด (homogenization) การปั่น แยก (centrifugation) การสั่นสะเทือนความถี่สูง (ultrasonic vibration) การแตก ของเครื่องแก้ว (broken glassware) การดูดปล่อยสารละลาย (pipetting) 2. การกิน (ingestion) ซึ่งเกิดจากการดูดปิเปตโดยใช้ปาก (mouth pipetting) การกินอาหารหรือสูบบุหรี่ในห้องปฏิบัติการ การล้างมือที่ไม่สะอาดหลังการปฏิบัติงาน 3. การแทรกซึมผ่านทางผิวหนัง (skin penetration) ซึ่งเกิดจากการถูกเข็มแทง บาดแผลจากเศษแก้ว จุลินทรีย์รั่วไหล การหยิบตัวอย่างปนเปื้อน การกระเด็นเข้าตา และการถูกสัตว์ทดลองกัด อันตรายที่เกิดจากการปฏิบัติงานเกี่ยวกับจุลินทรีย์ Science Center 14

15 3. วิธีปฏิบัติเพื่อความปลอดภัยในห้องปฏิบัติการจุลชีววิทยา ข้อควรปฏิบัติในห้องปฏิบัติการจุลชีววิทยา ต้องคำนึงถึงสิ่งต่อไปนี้ o เทคนิคทางจุลชีววิทยาที่ดี (Good Microbiology Technique) ใช้เทคนิคปราศจากเชื้อ (aseptic technique) มีวัตถุประสงค์ 2 ประการ คือ ป้องกันไม่ให้จุลินทรีย์ในห้องปฏิบัติการออกไปปนเปื้อนสิ่งแวดล้อม ป้องกันไม่ให้เกิดการปนเปื้อนของจุลินทรีย์จากสิ่งแวดล้อมภายนอก o การควบคุมความปลอดภัย (Containment) การป้องกันไม่ให้จุลินทรีย์จากห้องปฏิบัติการกระจายสู่สิ่งแวดล้อม ไม่ให้เกิดอันตรายกับผู้ที่ปฏิบัติงานในห้องปฏิบัติการ มั่นใจว่ามีความปลอดภัยในการทำงาน โดยป้องกันการติดเชื้อเข้าสู่ร่างกาย Science Center 15

16 ข้อควรปฏิบัติในห้องปฏิบัติการจุลชีววิทยา o ผู้ใช้ห้องปฏิบัติการต้องทราบนโยบายและแนวทางปฏิบัติที่เกี่ยวข้อง ทุกคนควรผ่านการ อบรมให้ความรู้หรืออ่านคู่มือความปลอดภัยก่อนใช้ห้องปฏิบัติการ o สวมเสื้อปฏิบัติการคลุมกันเปื้อนทุกครั้งเมื่อเข้าปฏิบัติการ และถอดทุกครั้งเมื่อเสร็จสิ้น การทำปฏิบัติการ ไม่สวมเสื้อปฏิบัติการออกไปเดินนอกห้องเรียน o ห้ามนำวัสดุไม่จำเป็น เช่น กระเป๋าหนังสือ หรืออื่นๆ เข้ามาในบริเวณที่จะทำปฏิบัติการ o ห้ามรับประทานอาหาร ดื่มเครื่องดื่ม สูบบุหรี่ ในห้องปฏิบัติการ เพื่อป้องกันตนเองจาก การปนเปื้อนเชื้อจุลินทรีย์ในห้องปฏิบัติการ Science Center 16

17 17 ข้อควรปฏิบัติในห้องปฏิบัติการจุลชีววิทยา Science Center o ทำความสะอาดโต๊ะปฏิบัติการและเช็ดด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อ(เอทิลแอลกอฮอล์ 70%) ก่อนและหลังการทำปฏิบัติการ o ล้างมือให้สะอาดด้วยสบู่หรือน้ำยาฆ่าเชื้อ ก่อนและหลังปฏิบัติการทุกครั้ง o ก่อนใช้เครื่องมือ/อุปกรณ์ภายในห้องปฏิบัติการ ต้องศึกษาวิธีใช้และอ่านคู่มือการ ใช้ประกอบ o ใช้เทคนิคปลอดเชื้อ (aseptic technique) ทุกครั้งที่ทำปฏิบัติการ เช่น บริเวณ ปฏิบัติงาน อาหารเลี้ยงเชื้อ เครื่องมือ เครื่องใช้ต่างๆ

18 o แยกบริเวณทำงาน บริเวณเตรียมอาหาร บริเวณฆ่าเชื้ออุปกรณ์ออกจากกัน o ทิ้งอุปกรณ์ที่ปนเปื้อนในภาชนะที่มีน้ำยาฆ่าเชื้อ o สวมถุงมือ หรืออุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคลที่เหมาะสมขณะทำปฏิบัติการ o หลอดทดลอง จานเพาะเชื้อ ต้องมีจุกหรือฝาครอบตลอดเวลา แม้จะสิ้นสุดการทดลอง แล้วใน rack หรือที่ตั้งวางที่มั่นคง Science Center เทคนิคปลอดเชื้อ (aseptic technique) 18

19 19 Science Center o ปฏิบัติงานในตู้ปลอดเชื้อเมื่อต้องปฏิบัติงานกับเชื้อโรคที่ ก่อให้เกิดอันตราย o หากใช้ตู้ปลอดเชื้อต้องเช็ดด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อแล้วเปิดหลอด UV ทิ้งไว้ 15 นาทีก่อนการใช้งาน เมื่อเสร็จงานทำความ สะอาดด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อและเปิดหลอด UV ทิ้งไว้ 15 นาที เทคนิคปลอดเชื้อ (aseptic technique)

20 o ควรเขี่ยเชื้อในตู้ปลอดเชื้อหรือบริเวณที่ไม่มีลมพัด ถ้าลมสงบจะดีมาก จุดตะเกียงและ ทำงานใกล้ตะเกียงเสมอ o ทำการฆ่าเชื้อปากภาชนะทุกครั้งที่เปิดฝาและปิดฝา o ไม่วางจุกสำลี ฝาครอบ หลอดทดลองหรือจานเพาะเชื้อบนโต๊ะปฏิบัติการ Science Center 20

21 เทคนิคปลอดเชื้อ (aseptic technique) Science Center o หลอดอาหาร จานเพาะเชื้อที่ปลูกเชื้อแล้ว ก่อนนำไปบ่มจะต้องเขียนบันทึก รายละเอียดที่จำเป็นด้วยปากกาไว้บนอุปกณ์ดังกล่าว หรืออาจเขียนไว้บนกระดาษ label ติดที่หลอดให้ชัดเจน รายละเอียดที่บันทึก เช่น รหัสเชื้อหรือชื่อเชื้อ อาหารที่ใช้ ทดสอบ อุณหภูมิที่ใช้ วันเดือนปีที่ปลูกเชื้อ ผู้ดำเนินการทดลอง เป็นต้น นอกจากนี้ อาจจะระบุข้อควรระวัง เช่น ห้ามเคลื่อนย้าย ห้ามเปลี่ยนอุณหภูมิ ห้ามเขย่า เป็นต้น o เครื่องแก้วที่บรรจุอาหารเลี้ยงเชื้อซึ่งใช้ทดสอบแล้ว ต้องนำไปรวมไว้ในบริเวณรอการ ฆ่าเชื้อที่จัดให้และนำไปฆ่าเชื้อใน autoclave ที่ 121 º C เวลาอย่างน้อย 15 min ความดัน 15 ปอนด์/ตางรางนิ้ว ก่อนนำไปล้างและอบให้แห้งด้วย hot air oven o ทิ้งอุปกรณ์ที่ปนเปื้อนเชื้อทุกชนิดในน้ำยาฆ่าเชื้อ 21

22 ข้อควรปฏิบัติในห้องปฏิบัติการจุลชีววิทยา o กรณีทำงานกับเชื้อจุลินทรีย์อันตรายหรือสารเคมีอันตราย ไม่ควรปฏิบัติงานโดย ลำพัง o ไม่ทิ้งขยะหรือเศษวัสดุลงบนพื้น หรือในอ่าง o ปรับตะเกียงบุนเสนให้ได้เปลวไฟสีน้ำเงินทุกครั้ง และไม่เปิดตะเกียงทิ้งไว้ถ้าไม่จำเป็น o ถ้าเชื้อหกเปราะเปื้อนบริเวณปฏิบัติการให้รีบกำจัดเชื้อโดยเทลาดด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อ หรือเช็ดด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อให้ทั่วบริเวณด้วยความระมัดระวัง หากรุนแรงต้องแจ้งให้ อาจารย์ผู้ควบคุมทราบ o ห้ามนำเชื้อออกจากห้องปฏิบัติการก่อนได้รับอนุญาต Science Center 22

23 ข้อควรปฏิบัติในห้องปฏิบัติการจุลชีววิทยา o ถ้าเชื้อกระเด็นเข้าตา ผิวหนัง เศษแก้วบาด ให้แจ้งอาจารย์ผู้ควบคุมทันทีเพื่อปฐม พยาบาลเบื้องต้นอย่างถูกวิธี o ห้ามใช้ปาก ลิ้น อมหรือเลียวัตถุต่างๆ เช่น ปากกา ไม่บรรทัด และห้ามดื่มหรือ รับประทานอาหารหรือสิ่งใดๆ ในห้องปฏิบัติการโดยเด็ดขาด และหลีกเลี่ยงการกระทำ ใดๆ ที่อาจทำให้เกิดการติดเชื้อเข้าสู่ร่างกายได้ Science Center 23

24 ข้อควรปฏิบัติในห้องปฏิบัติการจุลชีววิทยา o เช็ดทำความสะอาดอุปกรณ์ที่ใช้ในห้องปฏิบัติการอย่างสม่ำเสมอ เช่น autoclave, water bath, hot air oven, incubator, colony counter, microscope เป็นต้น o การทิ้งเศษอาหารเลี้ยงเชื้อที่เป็นวุ้น ให้ใส่ในถุงพลาสติกแล้วนำไปทิ้งในถังขยะที่จัดให้ ห้ามทิ้งลงอ่างน้ำโดยเด็ดขาด Science Center 24

25 ข้อควรปฏิบัติในห้องปฏิบัติการจุลชีววิทยา o อุปกรณ์เครื่องแก้วที่แตกเสียหาย ควรแยกทิ้งในภาชนะรองรับที่จัดไว้ให้โดยเฉพาะและ เมื่อเกิดการเสียหายต้องรีบแจ้งผู้ควบคุมทราบเพื่อพิจารณาความเสียหายและ ดำเนินการหากต้องมีการชดใช้ค่าเสียหาย o ตรวจสอบอุปกรณ์ เครื่องมือว่าอยู่ในสภาพเรียบร้อยสมบูรณ์หรือไม่ ก่อนจะคืนอุปกรณ์ o ล้างมือให้สะอาดทุกครั้งหลังทำงานกับเชื้อจุลินทรีย์ และก่อนออกจากห้องปฏิบัติการ o ลงชื่อในบันทึกการใช้ห้อง การใช้เครื่องมือ การเบิกอาหารเลี้ยงเชื้อหรือสารเคมีทุกครั้ง เมื่อใช้งานแล้วเสร็จ Science Center 25

26 อุบัติเหตุและการปฐมพยาบาล o จัดสถานที่ทำงานให้เป็นระเบียบ ปลอดภัยในการทำงาน o ไม่วางของเกะกะ จัดให้มีที่ว่างเพียงพอสำหรับการทำงาน o มีตู้ยาปฐมพยาบาล o ต้องแจ้งให้อาจารย์หรือผู้ดูแลทราบหากมีอุบัติเหตุ o ป้องกันไม่ให้เกิดอุบัติเหตุอีก o ควรสังเกตจุดติดตั้งตู้ยาสำหรับปฐมพยาบาล ถังดับเพลิง และอุปกรณ์ดับเพลิง อุปกรณ์ป้องกันอันตรายต่างๆ o ควรมีอุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคล Science Center 26

27 4. ขั้นตอนการขอใช้ห้องปฏิบัติการ/ครุภัณฑ์/วัสดุอุปกรณ์ Science Center 27

28 Science Center 28

29 Science Center 29

30 Science Center 30

31 ประสานนักวิทยาศาสตร์เพื่อสอบถามปฏิบัติการที่ต้องการให้สอน ตารางการใช้ห้อง/เครื่องมือ/ครุภัณฑ์ กรอกแบบฟอร์มขอความอนุเคราะห์ใช้ห้องปฏิบัติการ/ครุภัณฑ์/วัสดุอุปกรณ์ ส่งแบบฟอร์มที่เจ้าหน้าที่ธุรการ สำนักงานศูนย์วิทยาศาสตร์ ติดต่อนักวิทยาศาสตร์เพื่อทำปฏิบัติการ ใช้เครื่องมือ ครุภัณฑ์ และหรือห้องตามปฏิบัติการ ตามวันและเวลาที่ขอใช้โดยมีนักวิทยาศาสตร์ดูแล ลงบันทึกการใช้งาน เก็บเครื่องมือให้เรียบร้อย และทำความสะอาดบริเวณที่ใช้งาน หลังจากทำปฏิบัติการแล้วเสร็จ แจ้งผู้ดูแลตรวจสอบความเรียบร้อยก่อนออกจากห้องปฏิบัติการ Science Center 31

32 Thank you for attention Science Center 32


ดาวน์โหลด ppt (General Principle of Safety Practices in Microbiology Lab) โดย ณิชานันท์ กุตระแสง (วท.ม. จุลชีววิทยาทางอุตสาหกรรม) นักวิทยาศาสตร์ปฏิบัติการ ศูนย์วิทยาศาสตร์

งานนำเสนอที่คล้ายกัน


Ads by Google