งานนำเสนอกำลังจะดาวน์โหลด โปรดรอ

งานนำเสนอกำลังจะดาวน์โหลด โปรดรอ

ห้องปฏิบัติการวิจัยเทคโนโลยีภาษาและความหมาย

งานนำเสนอที่คล้ายกัน


งานนำเสนอเรื่อง: "ห้องปฏิบัติการวิจัยเทคโนโลยีภาษาและความหมาย"— ใบสำเนางานนำเสนอ:

1 ห้องปฏิบัติการวิจัยเทคโนโลยีภาษาและความหมาย
แนะนำการพัฒนาโปรแกรมประยุกต์ออนโทโลยี Introduction to Ontology Application Development ดร.มารุต บูรณรัช ห้องปฏิบัติการวิจัยเทคโนโลยีภาษาและความหมาย ศูนย์เทคโนโลยีอิเล็คทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ

2 หัวข้อบรรยาย แนะนำมาตรฐานข้อมูลเว็บเชิงความหมาย
RDF, RDFS, OWL, SPARQL ตัวอย่างการประยุกต์ใช้งานข้อมูลออนโทโลยี การพัฒนาโปรแกรมประยุกต์ออนโทโลยีโดยใช้ ซอฟแวร์ OAM (Ontology Application Management)

3 แนะนำมาตรฐานข้อมูลเว็บเชิงความหมาย (Introduction to Semantic Web Standards)
Peter Haase and Denny Vrandečić, AIFB, Universität Karlsruhe (TH) Asian School for the Semantic Web ASSW2008, Bangkok, Thailand – December 2008

4 Universal Access to All Knowledge
We are far less ambitious. (Stolen from Brewster Kahle)

5 Wikipedia creates a lot of content: a free encyclopedia that anyone can read – and edit.

6 And there’s us, the Semantic Web people, who create standards and technologies to allow universal access to all knowledge,

7

8

9 located in Africa Angola located in borders Continent Country Zambia

10 Continent Country Africa Angola Zambia Continent Country located in
borders Continent Continent Country Country Zambia type

11 located in Africa Angola located in borders Continent Country Zambia

12 Africa Angola Zambia Continent Country located in located in borders
type

13 RDF A set of triples Triples are Subject, Predicate, Object

14

15 thing:Denny_Vrandecic
URIs / IRIs URIs are “Uniform Resource Identifiers” IRI: Unicode-based “Internationalized Resource Identifiers” Every URI identifies one entity Semantic Web URIs usually use HTTP HyperText Transfer Protocol Can be resolved to get more data (ideally) Linked data QName as abbreviation (Qualified Name) Namespace Domain Local name Protocol thing:Denny_Vrandecic Prefix

16 Africa Angola Zambia Continent Country located in located in borders
type

17 Africa Angola Located in Borders Continent Country Zambia

18 แห่ง ชายแดน ทวีป ประเทศ http://ontoworld.org/id/Category:Continent
ทวีปแอฟริกา ประเทศแองโกลา แห่ง ชายแดน ทวีป ประเทศ ประเทศแซมเบีย

19 แห่ง ทวีปแอฟริกา ประเทศแองโกลา แห่ง ทวีป ชายแดน ประเทศ ประเทศแซมเบีย

20 located in Africa Angola located in borders Continent Country Zambia

21 Triples are Subject, Predicate, Object
RDF A set of triples Triples are Subject, Predicate, Object Subjects and Predicates are URIs Objects are URIs or Literals Literals are concrete data values e.g. the integer 27 or the date Dec 1, 2008

22 Africa Angola Located in Borders Continent Country Zambia

23

24 Triples are Subject, Predicate, Object
RDF A set of triples Triples are Subject, Predicate, Object Subjects and Predicates are URIs Objects are URIs or Literals Literals are concrete data values e.g. the integer 27 or the date Dec 1, 2008 Several serialization formats like RDF/XML, N3, etc.

25

26 SPARQL : RDF Query Language
PREFIX rdfs: <http://www.w3.org/2000/01/rdf-schema#> PREFIX thing: <http://ontoworld.org/id/> PREFIX relation: <http://ontoworld.org/id/Relation:> SELECT ?label WHERE { thing:Angola relation:Located_in ?c. ?c rdfs:label ?label }

27 Africa Angola Located in Borders Continent Country Zambia

28

29 RDF Schema Define relations between terms to give formal semantics
In RDF(S): subClassOf subPropertyOf And others (domain, range, list, collection, etc.) Example: Country subClassOf Location Continent subClassOf Location Allows inferences Angola type Country -> Angola type Location

30 Continent Country Location Africa Angola Zambia located in located in
borders Continent Country Zambia Location

31 Africa Angola Located in Location Borders Continent Country Zambia
Location Borders Continent Country Zambia

32 RDF Schema Define relations between terms to give formal semantics
In RDF(S): subClassOf subPropertyOf And others (domain, range, list, collection, etc.) Example: Country subClassOf Location Continent subClassOf Location Allows inferences Angola type Country -> Angola type Location

33 Africa Angola Located in Location Borders Continent Country Zambia
Location Borders Continent Country Zambia

34 Continent Country Location Africa Angola Zambia located in located in
borders Continent Country Zambia Location

35 Vegeterian restaurant
Semantic Web Plant Vegeterian restaurant Cell Enterprise Animal Restaurant DNA Hotel Airport Airline Pig Vacation Mammal Genom Indian Elephant Inchineon Gorilla Asia Mumbay Airport African Elephant Earth Mumbay Continent Europe India China Africa Alexander the Great Angola Lao Tse Ceylon Alexandria Aristotle Egypt Zambia Memphis Philosophy

36

37

38 ตัวอย่างการประยุกต์ใช้งานข้อมูลออนโทโลยี

39 Ontology Development Tool
ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทาง (Domain Experts) โปรแกรมช่วยสร้างออนโทโลยี (Ontology Editor) เอกสารอ้างอิง (Reference Documents)

40 แนวทางการบูรณาการฐานข้อมูลกับฐานความรู้เพื่อนำไปสู่การประยุกต์ใช้ข้อมูลเชิงความหมาย
Books, References, Documents Experts Tacit Knowledge Ontologies, Rules Explicit Knowledge KNOWLEDGE CAPTURE (Creation) KNOWLEDGE CODIFICATION OWL,RDF DATABASES KNOWLEDGE ACCESS & SHARING SPARQL Knowledge Applications Semantic-based Knowledge Portal KNOWLEDGE BASE

41 ระบบสารสนเทศ/ ฐานข้อมูล (Information System/ Database)
แนวทางการบูรณาการฐานข้อมูลกับฐานความรู้เพื่อนำไปสู่การประยุกต์ใช้ข้อมูลเชิงความหมาย (2) ระบบสารสนเทศ/ ฐานข้อมูล (Information System/ Database) ฐานความรู้ (Knowledge base) ออนโทโลยี (Ontologies) และ กฎ (Rules) โปรแกรมประยุกต์ใช้งานความรู้ (Knowledge Applications) ระบบสืบค้นเชิงความหมาย (Semantic Search System) ระบบแนะนำข้อมูล (Recommender System)

42 แนวทางการบูรณาการฐานข้อมูลกับฐานความรู้เพื่อนำไปสู่การประยุกต์ใช้ข้อมูลเชิงความหมาย (3)
ส่วนการบูรณาการและเข้าถึงฐานข้อมูลและฐานความรู้ (Knowledge Access and Sharing) เชื่อมโยงฐานข้อมูลเข้ากับฐานความรู้ (Database – Ontology Mapping) โดยใช้มาตรฐานเว็บเชิงความหมาย (Semantic Web Standards) มาตรฐานข้อมูล RDF (Resource Description Language), OWL (Web Ontology Language) ภาษาการสืบค้นข้อมูล SPARQL (RDF Query Language)

43 ตัวอย่าง Ontology-based Applications
Search System Faceted Search System Question-Answering System Recommender System Recommendations based on user profiles Decision Support System Data Analysis & Data Visualization

44 ระบบถามตอบข้อมูลชีวประวัติ (Biographical Question-Answering System)
Web-based Question-Answering UI

45 Biographical Question-Answering System (2)
OWL Export # Ex. 2. [REL: ลูกสาว] [Q: =ชื่ออะไร] PREFIX mark: <http://semantic.nectec.or.th/ontology/abhisit360.owl#> SELECT ?z WHERE { mark:Abhisit mark:has_daughter ?x . ?x mark:name ?z} SPARQL Querying Person Ontology Modeling

46 ตัวอย่างการประยุกต์ใช้ฐานความรู้เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ การให้บริการผู้ป่วยเบาหวาน
Buranarach, M., Chalortham, N., Thein, Y.M., and Supnithi, T., Design and Implementation of an Ontology-based Clinical Reminder System to Support Chronic Disease Healthcare, IEICE Transactions on Information and Systems, Vol.E94-D, No.3, March 2011.

47 ตัวอย่างการพัฒนาฐานความรู้สำหรับการดูแลรักษาโรคเบาหวาน

48 IF Patient.Eye.Result =“No DR” THEN Patient.Eye.FollowUp=12
IF Patient.Eye.Result =“Mild NPDR” THEN Patient.Eye.FollowUp=6 IF Patient.Eye.Result =“Moderate NPDR” THEN Patient.Eye.FollowUp=3 IF Patient.Eye.Result =“Severe NPDR” OR Patient.Eye.Result =“PDR” THEN Patient.Eye.FollowUp=0 แปลงองค์ความรู้จากเอกสาร CPG ให้อยู่ในรูปแบบของฐานความรู้สำหรับ โปรแกรมคอมพิวเตอร์

49 การประยุกต์ใช้งานในโปรแกรมแจ้งเตือนความจำ (Reminder) สำหรับฐานข้อมูลผู้ป่วยเบาหวาน
ข้อมูลแจ้งเตือนให้ผู้ป่วยเข้ารับการตรวจตาตามระยะเวลาที่กำหนดไว้โดยพิจารณาจากผลการตรวจตาครั้งล่าสุด

50 Home Recovery Ontology
เว็บท่าบริการความรู้เพื่อการฟื้นฟูบ้านหลังน้ำท่วม Home Recovery Ontology (แสดงบางส่วน)

51 Metadata & Tag to Ontology Mapping
Buranarach, M., Supnithi, T. and Prathombutr, P., An Ontology-based Knowledge as a Service Framework: A Case Study of Developing a User-centered Portal for Home Recovery, Proceedings of the 1st Asian Conference on Information Systems Special Session on Service Sciences (ACIS-SS 2012), December 2012.

52 Home Owner Profile to Ontology Mapping

53 System Architecture

54 Example – Creating Homeowner Profile

55 Example – Recommended resources
บทความที่เกี่ยวข้อง แยกหมวดตาม Tag หัวข้อที่เกี่ยวข้อง ร้านค้าวัสดุ, บริษัทรับซ่อมแซมที่อยู่ใกล้เคียง

56 ตัวอย่างการประยุกต์ใช้ออนโทโลยีเพื่อการพัฒนาฐานข้อมูลและระบบวิเคราะห์ข้อมูลงานวิจัย
ฐานข้อมูลงานวิจัย ฐานความรู้ออนโทโลยีสาขางานวิจัย ใช้กำหนดโครงสร้างข้อมูล แบบฟอร์มนำเข้าข้อมูล ความรู้เฉพาะด้านที่นำไปใช้งานได้ในโปรแกรมคอมพิวเตอร์ต่างๆได้ ระบบสารสนเทศอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง ระบบวิเคราะห์ข้อมูลงานวิจัย ระบบสกัดข้อมูล/ ระบบสืบค้นข้อมูลงานวิจัย Buranarach, M., Porkaew, P., and Supnithi, T.,A Decision Support System Development to Support Rice Research Policy Planning using an Ontology-based Framework, Proceedings of the International Symposium on Natural Language Processing and Agriculture Ontology Service (SNLP-AOS2011), February 2012.

57 ฐานความรู้ออนโทโลยี - โครงการวิจัยด้านข้าว

58 ฐานความรู้ออนโทโลยี - สาขาวิจัยด้านข้าว

59 การพัฒนาฐานข้อมูลและระบบวิเคราะห์ข้อมูลงานวิจัยข้าว (2)

60 พัฒนาระบบวิเคราะห์ข้อมูลงานวิจัยข้าว

61 แนะนำเครื่องมือสนับสนุนการพัฒนาโปรแกรมประยุกต์ออนโทโลยี Ontology Application Management (OAM) Framework Language and Semantic Technology Laboratory (LST), NECTEC

62 โปรแกรม OAM – เครื่องมือสนับสนุนการพัฒนาโปรแกรมประยุกต์ออนโทโลยี
สนับสนุนทั้งการสร้างข้อมูล RDF/ OWL Data จาก ฐานข้อมูลที่มีอยู่ (publishing) และการใช้ประโยชน์จาก ข้อมูลที่สร้างขึ้น (consumption) ในแบบระบบสืบค้น เชิงความหมาย และระบบแนะนำข้อมูล ช่วยลดความซับซ้อนในการพัฒนาโปรแกรมประยุกต์ ของออนโทโลยี ผู้ใช้ไม่จำเป็นต้องมีพื้นฐานการเขียนโปรแกรมในการพัฒนาต้นแบบโปรแกรมประยุกต์ออนโทโลยี มีต้นแบบโปรแกรม (application template) ที่สามารถประมวลผลข้อมูลนำเข้าในแบบ RDF ได้

63 การสร้าง Tool ร่วมไปกับการสร้างชุมชนวิจัย

64 กิจกรรมอบรม Semantic-based Knowledge Management Tools

65 กิจกรรม Semantic-based Knowledge Management Tools Workshops for Developers
Coding marathon activity, December 2010

66 การสืบค้นข้อมูลเชิงความหมาย (Semantic Search)
เครื่องมือสนับสนุนการจัดการความรู้เชิงความหมาย (Semantic-based Knowledge Management Tools) โปรแกรมช่วยสนับสนุนการสร้างองค์ความรู้เฉพาะทาง (Ontology Development Tool) โปรแกรมจัดการการเชื่อมโยงข้อมูลที่มีอยู่เข้ากับองค์ความรู้เฉพาะทาง (Database-Ontology Mapping Tool) โปรแกรมประยุกต์ที่นำองค์ความรู้เฉพาะทางมาใช้ประโยชน์ (Ontology Applications) เช่น การสืบค้นข้อมูลเชิงความหมาย (Semantic Search) ระบบแนะนำข้อมูล (Recommender System)

67 Ontology-based Applications

68 Ontology-based application development

69 Ontology-based Application Development Tools
Apache Jena A Java framework for building Semantic Web Application D2RQ D2RQ is a declarative language to describe mappings between relational database schemata and OWL/RDFS ontologies Developed by the University of Berlin Reasoner Jena’s Inference Engine

70 Architecture of Ontology Application Management (OAM) Framework

71 Database Schema and Vocabulary to Ontology Mapping
- Ontology Mapping Configuration persons pid name pos_id 1 A professions prof_id neurosurgeon 2 plastic surgeon 3 orthodontist 4 attorney 5 solicitor positions position_id salary profession_id 1 X 10,000 2 b) Database

72 Example Ontology

73 Example database and mapping config
persons pid name pos_id 1 A professions prof_id name 1 neurosurgeon 2 plastic surgeon 3 orthodontist 4 attorney 5 solicitor positions position_id name salary profession_id 1 X 10,000 2

74 Example RDF Data Output
<rdf:RDF xmlns:rdf="http://www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#" xmlns:j.0="http://www.hozo.jp/owl/Example.owl#" xmlns:owl="http://www.w3.org/2002/07/owl#" xmlns:xsd="http://www.w3.org/2001/XMLSchema#" xmlns:rdfs="http://www.w3.org/2000/01/rdf-schema#" > <rdf:Description rdf:about="http://www.hozo.jp/owl/WorldCup.owl#instance_of_Person_unique_id_1"> <j.0:national_id>1</j.0:national_id> <j.0:name rdf:datatype="http://www.w3.org/2001/XMLSchema#string">A</j.0:name> <j.0:occupation rdf:resource=" <rdf:type rdf:resource="http://www.hozo.jp/owl/Example.owl#Person"/> </rdf:Description> …

75 Example RDF Data Output (2)
… <rdf:Description rdf:about="http://www.hozo.jp/owl/Example.owl#instance_of_Occupation_unique_id_2" > <j.0:occupation_id>2</j.0:occupation_id> <j.0:occupation_name rdf:datatype="http://www.w3.org/2001/XMLSchema#string">Plastic Surgeon </j.0:occupation_name> <rdf:type rdf:resource="http://www.hozo.jp/owl/Example.owl#Surgeon"/> </rdf:Description> </rdf:RDF>

76 Database-Ontology Data Mapping Tool

77 Relational Database to RDF Mapping Languages
D2RQ Mapping Language Used in D2RQ System Developed by University of Berlin R2RML: RDB to RDF Mapping Language W3C Recommendation (September 2012)

78 Application Templates
With application template, the user only needs to define application configuration and does not need programming skill in building an application. Suitable for researchers who want to experiment on research ideas that can be realized by means of the semantic web technology. Typically ideal for rapid prototyping and hypotheses testing.

79 Application Templates (2)
Currently, two application templates are provided: semantic search application recommender system application The semantic search application template provides a faceted search interface. The user’s search condition is automatically transformed to a SPARQL query for retrieving the instance data from an RDF database.

80 Semantic Search Application Template

81 Example SPARQL Query PREFIX xsd: <http://www.w3.org/2001/XMLSchema#> SELECT ?x ?id WHERE{ ?x <http://www.hozo.jp/owl/WorldCup.owl#has_position> ?a0 . ?a0 <http://www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#type> <http://www.hozo.jp/owl/WorldCup.owl#forward> . ?x <http://www.hozo.jp/owl/WorldCup.owl#has_country> ?a1 . ?a1 <http://www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#type> <http://www.hozo.jp/owl/WorldCup.owl#european> . ?x <http://www.hozo.jp/owl/WorldCup.owl#has_player_id> ?id . ?x <http://www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#type> <http://www.hozo.jp/owl/WorldCup.owl#Player> . }ORDER BY ASC(xsd:integer(?id))

82 Example SPARQL Query (2)
PREFIX xsd: <http://www.w3.org/2001/XMLSchema#> SELECT ?x ?has_name ?has_age ?has_goals … WHERE { ?x <http://www.hozo.jp/owl/WorldCup.owl#has_player_id> ?pkey . FILTER( ?pkey = '1' || ?pkey = '2‘ ). ?x <http://www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#type> <http://www.hozo.jp/owl/WorldCup.owl#Player> . OPTIONAL { ?x <http://www.hozo.jp/owl/WorldCup.owl#has_name> ?has_name } OPTIONAL { ?x <http://www.hozo.jp/owl/WorldCup.owl#has_age> ?has_age } OPTIONAL { ?x <http://www.hozo.jp/owl/WorldCup.owl#has_goals> ?has_goals } ... }ORDER BY ASC(xsd:integer(?pkey))

83 Recommendation Rule Management
IS-A CarModel brand IS-A JapaneseBrand price < “600000” IS-A Customer nation IS-A Asian and age IS-A YoungAdult “Honda Jazz” “Honda City” “Toyota Vios” “Nissan March” “Suzuki Swift” “Nobita” “Kim” “Somchai” Recommendation Results Jena’s Rule Syntax

84 Recommendation Rule Management

85 กรณีศึกษาการประยุกต์ใช้งานระบบ OAM
ระบบสนับสนุนการตัดสินใจทางคลินิกเพื่อช่วยการ ควบคุมและป้องกันการแพร่กระจายของโรคธาลัสซี เมีย ระบบช่วยประเมินพิกัดภาษีสินค้า กรมสรรพสามิต ระบบรู้จำกิจกรรมของบุคคลในบ้านอัจฉริยะ (Activity Recognition in Smart Home) เว็บไซต์ระบบสืบค้นข้อมูลกฎหมายของประเทศใน กลุ่มอาเซียน

86 ระบบสนับสนุนการตัดสินใจทางคลินิกเพื่อช่วยการควบคุมและป้องกันการแพร่กระจายของโรคธาลัสซีเมีย

87 ระบบรู้จำกิจกรรมของบุคคลในบ้านอัจฉริยะ
Recommendation Rule Management Semantic Search Application Template Ontology-Database Mapping

88 เว็บไซต์ระบบสืบค้นข้อมูลกฎหมายของประเทศในกลุ่มอาเซียน

89 Data.go.th (สำนักงานรัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์)

90 ระบบช่วยประเมินพิกัดภาษีสินค้ากรมสรรพสามิต

91 ระบบช่วยประเมินพิกัดภาษีสินค้ากรมสรรพสามิต (2)
เว็บเซอร์วิส (RESTFul Web API) ส่วนจัดการ Business Logic

92 การทำงานของระบบแนะนำข้อมูล (recommender system)
เว็บแอพพลิเคชัน ข้อมูลคำถาม ผู้ใช้ ผลการแนะนำข้อมูล Web API แนะนำข้อมูล ฐานข้อมูล ฐานข้อมูลชนิด RDF โปรแกรมแปลงฐานข้อมูลให้อยู่ในแบบ RDF ไฟล์ตั้งค่า Web API ออนโทโลยีสาขา (Domain Ontology) - OWL ระบบประมวลผลเชิงตรรกะตามฐานกฎ (Inference Engine) ฐานกฎ Business Logic

93 เอกสารอ้างอิง (บางส่วน)
Buranarach, M., Supnithi, T., Thein, Y.M., Rattanasawad, T., Wongpatikaseree, K., Lim, A. O., Tan Y., Ruangrajitpakorn, T., and Assawamakin, A., OAM: An Ontology Application Management Framework for Simplifying Ontology-based Semantic Web Application Development, To appear in International Journal of Software Engineering and Knowledge Engineering (IJSEKE), 2015. Buranarach, M., Ruangrajitpakorn, T., Anutariya, C., and Wuwongse, V., Ontology Design Approaches for Development of an Excise Duty Recommender System, To appear in Proc. of ISIP2013, CCIS, Springer, 2014. Buranarach, M., Thein, Y. M., and Supnithi, T., A Community-driven Approach to Development of an Ontology-based Application Management Framework, Proc. of the 2nd Joint International Semantic Technology Conference (JIST2012), LNCS, Springer, December 2012. Wongpatikaseree, K., Ikeda, M., Buranarach, M., Supnithi, T., Lim, A. O., and Tan Y., Location- based Concept in Activity Log Ontology for Activity Recognition in Smart Home Domain, Proc. of the 2nd Joint International Semantic Technology Conference (JIST2012) , LNCS, Springer, December 2012. Wongpatikaseree, K., Ikeda, M., Buranarach, M., Supnithi, T., Lim, A. O., and Tan Y., Activity Recognition using Context-Aware Infrastructure Ontology in Smart Home Domain, Proc. of the 7th International Conference on Knowledge, Information and Creativity Support Systems (KICSS2012), November 2012.


ดาวน์โหลด ppt ห้องปฏิบัติการวิจัยเทคโนโลยีภาษาและความหมาย

งานนำเสนอที่คล้ายกัน


Ads by Google