งานนำเสนอกำลังจะดาวน์โหลด โปรดรอ

งานนำเสนอกำลังจะดาวน์โหลด โปรดรอ

การถอดบทเรียน 1 กองวิจัยและพัฒนางานส่งเสริม การเกษตร กรมส่งเสริมการเกษตร.

งานนำเสนอที่คล้ายกัน


งานนำเสนอเรื่อง: "การถอดบทเรียน 1 กองวิจัยและพัฒนางานส่งเสริม การเกษตร กรมส่งเสริมการเกษตร."— ใบสำเนางานนำเสนอ:

1 การถอดบทเรียน 1 กองวิจัยและพัฒนางานส่งเสริม การเกษตร กรมส่งเสริมการเกษตร

2 ทำไมต้องถอดบทเรียน??? 2

3 3 จตุพร วิศิษฏ์โชติอังกูร ทำไปเถอะ ทำให้เต็มที่ เต็มความสามารถของเรา ทำไปให้มีความสุข เบิกบาน แล้วทุกอย่างจะดีเอง

4 การวิจัย เริ่มด้วยปัญหา (Research Question) แล้วก็หาวิธีที่จะขบให้ แตก ทำความเข้าใจ หรือ ว่าแก้ปัญหา/ตอบโจทย์ ก็เกิดความรู้ที่จะ แก้ปัญหาหรือตอบโจทย์ ให้เข้าใจขึ้น เราเรียกว่า “การวิจัย” (Research) การวิจัย เริ่มด้วยปัญหา (Research Question) แล้วก็หาวิธีที่จะขบให้ แตก ทำความเข้าใจ หรือ ว่าแก้ปัญหา/ตอบโจทย์ ก็เกิดความรู้ที่จะ แก้ปัญหาหรือตอบโจทย์ ให้เข้าใจขึ้น เราเรียกว่า “การวิจัย” (Research) ปัญหา ความสำเร็จ วิจัยKM การจัดการความรู้ (KM) เป็นการสร้างความรู้จาก เรื่องราวความสำเร็จ ตีความ แลกเปลี่ยนเรียนรู้ ทำความ เข้าใจกัน เอาทฤษฎีมาตี ความสำเร็จ เพื่อทำความ เข้าใจว่าสำเร็จได้เพราะอะไร ? มีขั้นตอนต่างๆอย่างไร ? และ ในที่สุดก็เกิดความเข้าใจ เกิด ความรู้ขึ้นเป็นการสร้างความรู้ อีกทางหนึ่ง การจัดการความรู้ (KM) เป็นการสร้างความรู้จาก เรื่องราวความสำเร็จ ตีความ แลกเปลี่ยนเรียนรู้ ทำความ เข้าใจกัน เอาทฤษฎีมาตี ความสำเร็จ เพื่อทำความ เข้าใจว่าสำเร็จได้เพราะอะไร ? มีขั้นตอนต่างๆอย่างไร ? และ ในที่สุดก็เกิดความเข้าใจ เกิด ความรู้ขึ้นเป็นการสร้างความรู้ อีกทางหนึ่ง 4

5 5 KM Tacit Knowledge Explicit Knowledge ความรู้ฝังลึก ในตัวคนที่เกิด จากการสะสม ประสบการณ์ ความรู้ชัดแจ้งที่ อยู่ในรูปการ บันทึก หนังสือ ตำรา internet ฯลฯ เทคนิคตั้งคำถาม -เริ่มจากคำถาม พื้นฐาน -คำถามล้วงลึก -ทำไมๆ ๆๆๆ เทคนิคตั้งคำถาม -เริ่มจากคำถาม พื้นฐาน -คำถามล้วงลึก -ทำไมๆ ๆๆๆ

6 คนเรามักเก็บสิ่งที่รู้ไว้มิดชิดเกินกว่าจะนำมาถ่ายทอดหรือ แลกเปลี่ยนเรียนรู้กับผู้อื่น นับว่าเป็นการสูญเสีย“งบดุล” ทางชีวิต และสังคมอย่างมาก หากเราและคนรอบข้างจะผิดพลาดในสิ่ง เดียวกันซ้ำแล้วซ้ำเล่า โดยไม่ได้นำเอาความรู้ที่ตกผลึกหรือที่ เรียกว่า “ความรู้ฝังลึก” (Tacit knowledge) ที่อยู่ในงานนั้นมาใช้ ประโยชน์ แล้วจะทำอย่างไรล่ะ? การที่จะนำความรู้ฝังลึกนั้นมา แลกเปลี่ยนเรียนรู้กับผู้อื่น เผื่อแผ่ผ่านประสบการณ์ของเราหรือ เจ้าของความรู้ ตรงนี้เองเป็นที่มาของการถอดบทเรียน (จตุพร วิศิษฏ์โชติอังกูร, ๒๕๕๓) ทำไมต้องถอดบทเรียน 6

7 การถอดบทเรียนเป็น “เครื่องมือ” ในการผลิต ความรู้ ค้นหา ความรู้จากการปฏิบัติ สร้าง ความรู้จากการปฏิบัติ ใช้ ความรู้จากการปฏิบัติครั้งก่อนเพื่อการปฏิบัติซ้ำ ปรับปรุง พัฒนาความรู้ เพื่อการปฏิบัติครั้งต่อไป หัวใจ คือแลกเปลี่ยนเรียนรู้สร้างความสัมพันธ์ที่ดี ระหว่างคนทำงาน 7

8 ถอด - เอาออก หลุดออก บทเรียน – บทสรุปที่อธิบายผลการทำงานตาม เป้าหมายที่กำหนดไว้ และปัจจัยเงื่อนไขสำคัญ ที่ทำให้เกิดผลเช่นนั้น การถอดบทเรียน – กระบวนการดึงความรู้จาก การทำงานด้วยการอธิบายปรากฏการณ์ที่ เกิดขึ้นระหว่างทำงาน และปัจจัยที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้ผู้สนใจนำไปปรับใช้ให้เหมาะสมกับ บริบทของตนเอง ในการพัฒนาให้งานดีขึ้น กว่าเดิม 8 ความหมายการถอดบทเรียน

9 9 ประโยชน์จากการถอดบทเรียน สื่อ/ ชุดความรู้ สื่อ/ ชุดความรู้ ผู้ร่วม กระบวนการ ถอดบทเรียน จุดประกาย ความคิดให้ผู้อื่น พัฒนางาน พัฒนาองค์กร เผยแพร่ จุดประกาย ความคิดให้ผู้อื่น พัฒนางาน พัฒนาองค์กร เผยแพร่ เรียนรู้ร่วมกัน ทำงานเป็นทีม ปรับวิธีคิด/วิธีทำงานที่ สร้างสรรค์ เรียนรู้ร่วมกัน ทำงานเป็นทีม ปรับวิธีคิด/วิธีทำงานที่ สร้างสรรค์

10 10 คุณสมบัติ ผู้ถอดบทเรียน

11  เป็นบุคคลเรียนรู้  เชื่อในศักยภาพของมนุษย์  มีทักษะการคิดเชิงระบบ  มีทักษะการสื่อสาร  มีความเป็นตัวของตัวเอง  มีทักษะการเขียน  ทำเรื่องยากให้เป็นเรื่องง่าย  มีจุดมุ่งหมายและพลังในตัวเอง  มีทักษะการถ่ายภาพ 11 คุณสมบัติผู้ถอดบทเรียน

12  ทำให้เนียน ทำให้เป็นธรรมชาติ  การใช้การพูดคุยแบบคนต่อคนหรือกลุ่มเล็กๆ  การสร้างความไว้วางใจ  การสร้างบรรยากาศสนทนาที่ดี  ใช้ภาษาที่เข้าใจง่าย 12 เทคนิคการถอดบทเรียน

13 การสัมภาษณ์ การสนทนากลุ่ม การสังเกต เครื่องมือในการถอดบทเรียน

14 สมุด บันทึก เครื่อง บันทึกเสียง กล้องถ่ายรูป / VDO Mind map เครื่องมือในการบันทึกข้อมูล

15 15 การถอดบทเรียนหลังการทำงาน (After Action Review) การถอดบทเรียนแบบเล่าเรื่อง (Storytelling) การเรียนรู้จากบทเรียนที่ดีหรือวิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศ (Best Practice) รูปแบบ การถอดบทเรียน

16 วิธีที่ ๑ การถอดบทเรียนหลังการทำงาน (After Action Review: AAR) เป็นการทบทวนความสำเร็จหรือล้มเหลว ภายหลังจากทำงาน เพื่อค้นหาว่าเกิดอะไรขึ้น ทำไมจึงเกิด และจะดำรงจุดแข็ง ปรับปรุง จุดอ่อนได้อย่างไร หัวใจของ AAR คือ การเปิดใจเรียนรู้ซึ่งกัน และกัน มากกว่าการวิพากษ์วิจารณ์ ไม่ได้หาคนผิด แต่ต้องการปรับปรุงงานในครั้ง ต่อไปให้ดีกว่าเดิม

17 17 เหตุผลในการ ทำ AAR ทบทวนการดำเนินงานด้วยคำตอบจากคำถามต่อไปนี้ - สิ่งที่คาดว่าจะได้รับจากการทำงานคืออะไร ? - สิ่งที่เกิดขึ้นจริงคืออะไร ? - ทําไมจึงแตกต่างกัน ? - สิ่งที่ได้เรียนรู้และวิธีการลด/แก้ความแตกต่างคืออะไร ? ทบทวนการดำเนินงานด้วยคำตอบจากคำถามต่อไปนี้ - สิ่งที่คาดว่าจะได้รับจากการทำงานคืออะไร ? - สิ่งที่เกิดขึ้นจริงคืออะไร ? - ทําไมจึงแตกต่างกัน ? - สิ่งที่ได้เรียนรู้และวิธีการลด/แก้ความแตกต่างคืออะไร ? พัฒนางาน ฝึกการยอมรับความ คิดเห็น/คําแนะนํา ของผู้ร่วมงาน ฝึกการทํางาน เป็นทีม

18 18 จดบันทึก ทํา AAR ทันทีหลังจากจบเสร็จสิ้นการทำงาน สร้างบรรยากาศที่เป็นกันเอง ไม่มีการกล่าวโทษซํ้าเติม มีผู้กระตุ้น ตั้งคำถามให้ทุกคนได้แสดงความคิดเห็น เปรียบเทียบความแตกต่างสิ่งที่เกิดขึ้นจริงกับที่คาดหวัง ทบทวนวัตถุประสงค์ เป้าหมายที่ชัดเจน ขั้นตอนการทำ AAR

19 ๑.เล่าปัญหา/ ความต้องการ พัฒนา ๒.เล่าวิธี แก้ปัญหา/ พัฒนางาน ๓.เล่า ผลงานที่ เกิดขึ้น ๔.เล่า ความรู้สึก ต่อการ แก้ปัญหา/ พัฒนา ๕.เล่าการได้ เรียนรู้จาก ปัญหา/ พัฒนา ประสบการณ์ & ปฏิสัมพันธ์ วิธีที่ ๒ การถอดบทเรียนแบบเล่าเรื่อง (Storytelling)

20 การถอดบทเรียนแบบเล่าเรื่อง (Storytelling)  เป็นการปลดปล่อยความรู้สึกฝังลึก (Tacit knowledge) ให้กลายเป็นความรู้ที่ชัดแจ้ง (Explicit knowledge)  วิธีการ เล่าประสบการณ์ ความสำเร็จในการทำงานของ ตนเองให้สมาชิกในกลุ่มฟัง  จากนั้นให้สมาชิกช่วยกัน ถอดบทเรียน หรือ สกัดขุม ความรู้ จากเรื่องที่ได้ฟังว่า มีปัจจัยอะไรบ้าง ที่ช่วยทำให้ งานนั้นประสบความสำเร็จ เพื่อนำขุมความรู้ที่ได้ฟังจาก เรื่องเล่ามาใช้เป็นฐานความรู้ หรือ เป็นแนวทางในการ ทำงานให้ประสบความสำเร็จต่อไป...

21 จุดเน้นของการถอดบทเรียนจากการเล่าเรื่อง เงื่อนไข ผู้เล่าเรื่องต้องมีความสุขในการเล่าเรื่อง ที่ประสบผลสำเร็จ ผู้อำนวยความสะดวกในการเรียนรู้ ซักถามด้วย ความชื่นชม สร้างบรรยากาศที่ดี สิ่งสำคัญในกระบวนการถอดบทเรียนจากเรื่องเล่า คือ การสกัดความรู้จากเรื่องเล่าไว้เป็นความรู้ของ องค์กร สำหรับให้ผู้ปฏิบัติงานเข้าถึง และนำไปปรับใช้ ในงานของตนเองหรือทีมงานได้

22 จุดเน้นของการถอดบทเรียนจากการเล่าเรื่อง เน้นการดึงความรู้ในเชิงประสบการณ์ในตัวผู้ปฏิบัติงาน ให้ปรากฏออกมาเป็นความรู้ชัดแจ้ง เน้นความรู้ในตัวคนที่เกิด จากประสบการณ์การทำงานมากกว่าความรู้เชิงทฤษฎี เน้นปฏิสัมพันธ์การถ่ายทอดความรู้เชิงประสบการณ์ เป็นการสื่อสาร ๒ ทาง ในแนวราบระหว่างผู้ปฏิบัติงานกับ ผู้ปฏิบัติงาน เป็นการสร้างความรู้จากการทำงาน ระหว่างคนใน องค์กร เน้นความคิดในเชิงบวก มุ่งถ่ายทอดสิ่งที่ดี ซึ่งนำไปสู่ ความสำเร็จในการทำงาน และในความสำเร็จนั้นมีความรู้ซ่อนอยู่ จะต้องช่วยกันสกัดออกมาให้ได้ เพื่อนำมาใช้ประโยชน์ในการ ทำงาน

23 คำถามที่ใช้ในการถอดบทเรียนแบบเล่าเรื่อง ความรู้ฝังลึกในสมอง (Head) ความรู้ฝังลึกในตัวคน (Hand) ได้แนวคิดที่ดีนั้นมาจากไหนได้วิธีการทำงานนี้มาจากไหน ทำไมจึงคิดเช่นนี้ทำไมจึงใช้วิธีการนี้ มีวิธีการคิดกี่วิธีมีวิธีการทำงานกี่วิธี ทำไมจึงเลือกใช้วิธีคิดดังนี้ทำไมจึงเลือกวิธีการนี้ มีวิธีคิดอย่างอื่นอีกหรือไม่มีวิธีการทำงานแบบอื่นอีกหรือไม่ ทำไม ไม่เลือกใช้วิธีอื่นทำไมไม่เลือกวิธีการทำงานแบบ อื่น 23

24 มีอะไรเป็นแรงบันดาลใจในการทำงาน มีความเชื่ออย่างไรต่อสิ่งที่กำลังทำ เมื่อพบกับปัญหาหรืออุปสรรคในการทำงานให้ กำลังใจกับตัวเองอย่างไร มีใครเป็นแรงบันดาลใจในการทำงาน ใช้ธรรมะข้อใด เป็นหลักสำคัญในการทำงาน มีความรู้สึกอย่างไรต่อการทำงานนี้ ถ้าต้องทำงานที่มีปัญหาและอุปสรรคเช่นนี้อีกจะทำ หรือไม่ เพราะเหตุใด ถ้าให้เลือกได้ว่าจะทำงานนี้ต่อไป หรือจะยกเลิกการ ทำงานนี้ ท่านจะตัดสินใจอย่างไร เพราะเหตุใด 24 คำถามที่ใช้ในการถอดบทเรียนแบบเล่าเรื่อง ความรู้ฝังลึกใน จิตใจ ( Heart )

25 ค้นหาโจทย์ ถอดบทเรียน ที่ดี/เป็นเลิศ กำหนด ประเด็น ถอด บทเรียน จัดเก็บ ข้อมูล เขียนผล เบื้องต้น วิเคราะห์/ สังเคราะห์ สรุปผล การถอด บทเรียน วิธีที่ ๓ การเรียนรู้จากบทเรียนที่ดีหรือวิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศ (Best Practice) 25 ความรู้ นำไปปฏิบัติ

26 วิธีการใหม่ๆ ที่องค์กรเรียนรู้จากการ ปฏิบัติจริงในการพัฒนาองค์กร นำไปสู่ผลลัพธ์ที่ตอบสนองความ คาดหวังของชุมชน / เกษตรกรและ ตอบสนองเป้าหมายขององค์กร อย่างมีประสิทธิภาพ 26 ความหมาย

27 วิธีการหรือวิธีปฏิบัติที่ส่งผลต่อการ ดำเนินการที่ดีขึ้นขององค์กร มี นวัตกรรม มีกระบวนการที่เป็นระบบ ยอมรับได้ (เช่น จากการประเมิน หรือ รางวัล เป็นต้น) และทดลองนำไปใช้จน ประสบความสำเร็จ ทำให้องค์กรพัฒนาคุณภาพจนประสบ ความสำเร็จและก้าวสู่ความเป็นเลิศ 27

28 การเกิด Best Practice เป้าหมายของหน่วยงานที่คาดหวัง ความสำเร็จ การแก้ปัญหาในการทำงาน การได้รับคำแนะนำจากผู้บริหาร เพื่อน ร่วมงาน วิทยากร และผู้รับบริการ ปัญหาอุปสรรค “ก่อให้เกิดการสร้างสรรค์วิธีการใหม่ หรือวิธีการที่ดีกว่า” 28

29 ลักษณะสำคัญของ BP 29 มีนวัตกรรม/ วิธีการใหม่ สำคัญ สนับสนุนและ ส่งผลเป็นเลิศ บูรณาการ และ เชื่อมโยง กัน เป็น กระบวน การ

30 แนวคิดพื้นฐานเชื่อมโยง Best Practice มาใช้พัฒนางาน 30 การจัดการ ความรู้ (Knowledge Management) ข้อมูลหรือความรู้ในตัวบุคคล ที่ประสบความสำเร็จในการ ทำงานหรือการใช้ชีวิต หรือ องค์กรที่ประสบความสำเร็จ (Knowledge Generation) พัฒนางานให้ เกิดประโยชน์ สูงสุด (Knowledge Application)

31 การทำงาน พัฒนาความรู้ การจัดการความรู้เพื่อทำ Best Practice 31 ลปรร. จัดเวทีลปรร. ชุมชนเรียนรู้ ลปรร. จัดเวทีลปรร. ชุมชนเรียนรู้ สะท้อน ความคิด วางแ ผน ประเ มิน ดำเนิน การ หลักฐาน วิเครา ะห์ ปรับป รุง บันทึ ก ใช้ความรู้ ปฏิบัติ ใช้ความรู้ ปฏิบัติ

32 หลักฐานและความรู้ทาง วิทยาศาสตร์ ชนิดของหลักฐานแหล่งที่มาของหลักฐาน - การค้นหาความจริง - การทบทวนในชุมชนนักปฏิบัติ - การสังเกตจากกรณีศึกษา - การทบทวนเชิงระบบ - การวิจัยเชิงคุณภาพ - รายงานวิจัย - ความรู้จากการปฏิบัติการ - รายงานการประเมินผล / คลังข้อมูลจากการปฏิบัติ - ความรู้แฝงจากการปฏิบัติการ - ประสบการณ์และปัญญาของ ผู้ปฏิบัติและผู้ใช้ 32

33 แนวทางการตรวจสอบ Best Practice 1. วิธีการหรือ Best Practice นั้นส่งผล/สอดคล้อง กับเป้าหมายงานอย่างน่าเชื่อถือ มีข้อมูลยืนยัน 2. Best Practice นั้นๆ สามารถตอบได้ว่า ทำอะไร (what) ทำอย่างไร (how) ทำทำไม (why) 3. ระบุปัจจัยสำคัญที่ชัดเจน ก่อให้เกิดการปฏิบัติ ที่ต่อเนื่อง และยั่งยืน 4. Best Practice นั้นๆ สามารถสรุปและนำไปเป็น บทเรียนหรือนำไปสู่การพัฒนาต่อยอด หรือ ถอดเป็นบทเรียนได้ 33

34 แนวทางการจัดทำและนำเสนอ Best Practice ขั้นที่ 1 เตรียมการ กำหนดกรอบ ถอดบทเรียน การเตรียม ทีมงาน ประกอบด้วย หัวหน้าทีม ผู้เขียน และ ผู้ถ่ายภาพ เป็นต้น ขั้นที่ 2 การเลือก Best Practice เลือกหน่วยงานที่ มีผลงานเป็นเลิศ หรือมีผลงาน ประสบผลสำเร็จ เป็นที่ยอมรับ ผลงาน มีข้อมูล ยืนยัน ความสำเร็จที่ น่าเชื่อถือ เป็น ผลงานที่ทำให้ บรรลุเป้าหมายที่ วางไว้ 34 ขั้นที่ 3 การจัดทำ วิธีการ / เครื่องมือเก็บ ข้อมูล ระยะเวลา การ ประสานงาน การวิเคราะห์ ข้อมูล การจัดทำ เอกสารการ นำเสนอ รูปแบบที่ หลากหลาย

35 ความเป็นเลิศของ SO อยู่ตรงไหน ตอบคำถามสำคัญ 5 ข้อ 1.เมื่อดำเนินโครงการมาถึงปัจจุบัน องค์กรหรือ เกษตรกรมีความเปลี่ยนแปลงอย่างไร 2.อะไรเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้เกิดความ เปลี่ยนแปลง 3.เราทำอะไรกันไปบ้างแล้ว และเราทำกัน อย่างไร 4.เรามีอะไรเป็นทุน 5.เราได้เรียนรู้อะไรร่วมกันบ้าง “แสดงหลักฐาน พยาน และสติปัญญา ให้เป็นที่ประจักษ์” 35

36 แนวทางสังเคราะห์ BP เป็นผลงานได้ ดังนี้ ชื่อผลงานหรือความสำเร็จ บรรยายภาพ ความสำเร็จ 2.ข้อมูลประกอบ/ ข้อมูลที่ยืนยัน ความสำเร็จ 3.วิธีการ/ กระบวนการ/ ปัจจัย นักส่งเสริมฯ ระบบงาน MRCF, Thaismartfarmer.net อุปกรณ์ สถานที่ ข้อมูลในคอลัมน์ที่ 3 นำมาสังเคราะห์เป็น BP

37 ความสามารถในเชิงปัญญา คือ สามารถมองงานที่ทำออกว่า “ทำไมต้องทำ ทำแล้วจะเกิดอะไรกับตนเอง และสังคม” 37 ที่มา : อมร นนทสุต

38 แบบถอดบทเรียนเกษตรกร ต้นแบบ 38 แบบถอดบทเรียน Smart Office


ดาวน์โหลด ppt การถอดบทเรียน 1 กองวิจัยและพัฒนางานส่งเสริม การเกษตร กรมส่งเสริมการเกษตร.

งานนำเสนอที่คล้ายกัน


Ads by Google