งานนำเสนอกำลังจะดาวน์โหลด โปรดรอ

งานนำเสนอกำลังจะดาวน์โหลด โปรดรอ

๐๑๙๙๙๐๓๒ ไทยศึกษา วัฒนธรรมพื้นบ้าน และภูมิปัญญาท้องถิ่น 01999032Thai Studies: Folk Culture & Local Wisdom Lecturer: Wanna Nawigamune.

งานนำเสนอที่คล้ายกัน


งานนำเสนอเรื่อง: "๐๑๙๙๙๐๓๒ ไทยศึกษา วัฒนธรรมพื้นบ้าน และภูมิปัญญาท้องถิ่น 01999032Thai Studies: Folk Culture & Local Wisdom Lecturer: Wanna Nawigamune."— ใบสำเนางานนำเสนอ:

1 ๐๑๙๙๙๐๓๒ ไทยศึกษา วัฒนธรรมพื้นบ้าน และภูมิปัญญาท้องถิ่น 01999032Thai Studies: Folk Culture & Local Wisdom Lecturer: Wanna Nawigamune

2 Outline:  meaning and nature/characteristics of the 2 key words Folk Culture Local Wisdom  examples  significance 

3 meaning CCulture - the ways of life including arts, beliefs and institutions of a population that are passed down from generation to generation - the way of life for an entire society FFolk Culture - localized lifestyle -The way of life occurring in, or originated by common people Folk culture:

4 nature/characteristics  Folk culture is usually handed down through oral tradition, has a strong sense of community, and values the "old ways" over novelty.  Folk culture is quite often imbued with a sense of place. If its elements are copied by, or removed to, a foreign locale, they will still carry strong connotations of their original place of creation. Folk culture: due to illiteracy quite conservative

5 Two levels of culture in Thai society ววัฒนธรรม หลวง ( High Culture)  วัฒนธรรม ชาวบ้าน (Folk Culture) - Lifestyle of courtiers lifestyle occurring in, or originated / held by common people the set of cultural products, mainly in the arts, held in the highest esteem by a culture, or denoting the culture of ruling social groups - Lifestyle of ruling classes - Lifestyle assigned/ decided by government sector

6 Comparative characteristics of the culture of different levels : Buildings in the Grand Palace, Bkk. พระที่นั่งอาภรณ์ภิ โมกข์ปราสาทใน พระบรมมหาราชวัง กรุงเทพฯ The ordination hall of Wat Nong Phue hee, Roi-ed Province โบสถ์ ( สิม ) วัดหนอง ผือฮี จ. ร้อยเอ็ด H F architecture

7 architectural components ฐาน ปราสาทเทพ บิดร วัดพระแก้ว the base of the Thep Bidon Hall in Wat Phra Kaew หน้าบันพระวิหารหลวง วัดสุทัศน์ the gable of the grand chapel in Wat Suthat those of the ordination hall in Wat Nong Phue Hee สิมวัดหนองผือฮี H F

8 sculpture พระประธาน วัด หน้าพระเมรุ จ. พระนครศรีอยุธยา Presiding Bhudda image of Wat Na Phra Meru, Ayutthaya พระพุทธรูป ในสิม วัดหนองผือฮี จ. ร้อยเอ็ด Buddha images at Wat Nong Phue Hee รูปแม่โพสพ รัฐบาลจอมพลป. พิบูลสงคราม ส่งไปตั้งแสดงใน งานแสดงสินค้าที่ นิวยอร์ค The statue of Mae Phosop made to the government’s order รูปแม่โพสพ พบตามบ้านเรือน ชาวนา Image of Mae Phosop as found in a farmer’s household H F H F Buddha images

9 painting จิตรกรรมฝาผนังรูปแม่โพสพ ใน พระที่นั่งไพศาลทักษิณ พระบรมมหาราชวัง Mural depicting Mae Phosop in a Hall of the Grand Palace รูปวาดแม่ โพสพ ชาวนาติด ไว้บูชาใน ยุ้งฉาง in a farmer’s household H Paintings of Mae Phosop F P

10 H: traditional Mae Phosop Iconology H: modern F F P

11 clothing ฉลอง พระองค์ และ “ ชุดไทย ” The queen’s and ‘Thai’ national costumes H เครื่องแต่งกายของชาวบ้าน กลุ่มชาติพันธุ์ต่างๆ ใน ประเทศไทย F costumes of different ethnic groups in Thailand

12 Tentative conclusion on characteristics of the culture of different levels H F หรูหรา highly, luxuriously decorated สมถะ เรียบง่าย simply decorated ใช้วัสดุราคาแพง using expensive material ใช้วัสดุที่หาได้ในพื้นที่ using inexpensive, usually local material พึ่งพาผู้อื่นสูง depending on others พึ่งพาตนเองสูง self-reliant

13 Two categories of culture  เป็นรูปธรรม concrete จับต้องได้ touchable / edible วัฒนธรรมทางวัตถุ (material culture) structures, tools, costume, food

14  เป็นนามธรรม abstract  จับต้องไม่ได้ not touchable วัฒนธรรมที่ไม่ใช่วัตถุ (non-material culture) วัฒนธรรมทางจิตใจ (intangible /spiritual culture) Rites/rituals to protect or to please Mae phosop Cat parading ceremony Wedding ceremony

15 the physical objects or technological aspects of a culture (= material culture) Two categories of culture: the nonphysical ideas that people have about their culture, including beliefs, values, rules, norms, morals, language, organizations, and institutions (= non-material culture)

16 Examples of spiritual culture to promote the farmers’ morale in the beginning of a planting season. H: Royal ploughing ceremony พระราชพิธี จรดพระ นังคัลแรก นาขวัญ F: Paying homage to ‘Ta Haek,’ the rice-field guardian ceremony. พิธีพื้นบ้าน(อีสาน): พิธีแฮกดำนา/ปลูกข้าวตาแฮก ชาวบ้านเชื่อว่าตาแฮกเป็นผีเฝ้าไร่นา เมื่อชาวบ้านเข้าหักร้าง ถางพง เพื่อแปรสภาพที่ดินไปเป็นที่นา จะทำพิธีเชิญผีตาแฮก ตนหนึ่งมาเป็นผู้เฝ้ารักษาที่นาและข้าวกล้า แต่ละปีเจ้าของนา จะต้องทำพิธีเซ่นสังเวยก่อนลงไถนา และเมื่อเก็บเกี่ยวเสร็จแล้วจะต้องแบ่งข้าว ปริมาณสี่เกวียน (จำลอง เล็กๆ) ให้แก่ผีตาแฮกด้วย http://www.isangate.com/ http://www.isangate.com/ local/tahag.html The ceremonies/ rites which serve similar objective, bearing different expressions as they belong to different groups of people.

17 Outline:  meaning and nature of the 2 key words Folk Culture Local Wisdom  examples  significance  

18 Wisdom: meaning  ภูมิ ปัญญา  wisdom ความรู้ ความสามารถใน การคิดหาวิธี / สร้างเครื่องมือ แก้ไขปัญหา knowledge/ability to solve problems with certain means วิธีแก้ปัญหา / เครื่องมือ เครื่องใช้ที่คิดประดิษฐ์ ขึ้นใช้ทำให้การงาน สำเร็จตามความประสงค์ และเป็นที่ยอมรับ / เป็นที่ ใช้กันอยู่ทั่วไปในภูมิภาค ใดภูมิภาคหนึ่ง knowledge discovered/acquired by local people  ภูมิปัญญา ท้องถิ่น  Local wisdom

19 ภูมิปัญญา: จากนามธรรมสู่รูปธรรม wisdom: from abstract to concrete  knowledge เป็น กระบวนการ คิด จับต้อง ไม่ได้   invention เกิดเป็น สิ่งประดิษฐ์ จับต้องได้

20 ปัญหา: เมล็ดข้าวมีเปลือกแข็ง ห่อหุ้ม Problem: hard husk of rice grain วิธีแก้: ครกตำข้าว ให้เปลือกข้าวแตก หลุด ออกจากเนื้อข้าว To get rid of rice husks, man invents husking tools. ปัญหา: เตามีควันฟืนคลุ้ง วิธีบรรเทา: ใช้ควันฟืนให้เป็นประโยชน์ Smoke caused by the wood used as fuel for an old-styled stove is useful in protecting basketry from moths and insects.

21 ปัญหา: อากาศร้อน ฝนตกมาก Problem: too warm climate & heavy rain วิธีแก้: หลังคายกสันสูง ลาดเอียง วัสดุมุงหลังคาไม่เก็บ ความร้อน มุงให้ไม่ ซ้อนทับกันสนิทแน่น Solution: roof slope and raised high & choice of thatching materials from nature

22 ข้อดีของใต้ถุนสูง ๑. ป้องกันน้ำท่วมบริเวณที่อยู่อาศัย (บนเรือน) ๒. ป้องกันอันตรายจากสัตว์ร้ายและคนร้าย ๓. ใช้เป็นที่เก็บของ เช่น เกวียน ไม้กระดาน คันไถ บางครั้งก็ใช้เป็นที่เก็บหรือเลี้ยง สัตว์ไปด้วย ๔. ประกอบกิจกรรม / อุตสาหกรรมในครัวเรือน เช่น ตำข้าว ทำร่ม ทอผ้า และพักผ่อนตอนกลางวัน ๕. ลดอันตรายจากพายุ เพราะลมพัดผ่านกระจายได้ ทั่วบริเวณ ที่มา: สถาปนิกตอบปัญหา Source: http://winyou.asia/100_1000_5/502.htm Advantages of living in a house constructed on high poles:

23 วัฒนธรรม พื้นบ้านไทย วัฒนธรรม ข้าว ปลูกโดยการหว่าน sowing เตรียมดิน Plantation preparation Thai folk culture: rice culture ตกกล้า seedling ถอนกล้า ปักดำ transplanting

24 ดูแลรักษา nourishing เก็บเกี่ยว harvesting นวดและนำเข้าเก็บในยุ้งฉาง threshing and storing

25 แกะ ใช้”เก็บเกี่ยว”ข้าว พลั่วสาดข้าว สัดทาใช้กวาด รวมข้าวเปลือก วีใช้โบกข้าวเปลือก ที่ลีบออก เคียวและแกะ เครื่องมือเก็บเกี่ยว harvesting tools: sickles and ‘kae’ ในทุกขั้นตอน ชาวนาแสดงภูมิปัญญาใน การแก้ปัญหา At each phase, farmers use their wisdom in solving difficulties ประดิษฐ์ เครื่องมือ inventing tools และแสดงฝีมือใน การสร้างศิลปะ ไปพร้อมๆ กัน while expressing their craftsmanship

26 http://blogazine.prachatai.com เรื่องของ "แกะ" ที่ถูกตัดหางปล่อยวัด Mon, 02/19/2007 - 00:00 | by ปรเมศวร์ กาแก้ว "แกะ" เครื่องมือเกี่ยวข้าวทีละรวงแบบใต้ บางท้องถิ่นเช่นที่ ชุมพร สุราษฎร์ ฯ เรียกว่า "มัน" ลักษณะพันธุ์ข้าวพื้นถิ่นที่เป็นข้าว "นาลึก" (ข้าวท้องถิ่น ภาคใต้เป็นข้าวพันธุ์ต้นสูงเพราะพื้นที่นาเป็นที่ลุ่มน้ำท่วมถึงใน ฤดูน้ำหลาก) เวลาสุกต้นจะ "ยับ" (ล้มราบกับพื้น) และมักสุก ไม่พร้อมกันทั้ง "บิ้ง" (หมายถึงแปลงนา) การเก็บทีละรวงโดย ใช้ "แกะ" จึงเป็นวิธีที่สะดวก I can use ‘kae’ to cut rice stalks, too!

27 ชาวบ้านปักษ์ใต้ บ้านเราใช้แกะ เก็บเกี่ยวข้าว ใช้ลิงเก็บ มะพร้าว ใช้หมา ทำอะไรเอ่ย? นี่คือ“หมา” ตักน้ำจ้ะ

28 Cat parading ritual to call for rain Care taking ritual for the Rice Goddess Labor sharing system Songs to sing in the rice field. Ritual in celebration of the new harvest นอกจากนั้นชาวนายังสร้างประเพณีและพิธีกรรม Thai farmers also created rituals and ceremonies to enrich their farming life style.

29 ประเทศไทย แบ่งเป็นภูมิภาค แต่ละภูมิภาคมี ลักษณะเฉพาะ ทางภูมิศาสตร์ Regions in Thailand have different geographical features.

30 ความแตกต่างของสภาพแวดล้อมทางภูมิศาสตร์ และสภาพแวดล้อมทางสังคมเป็นปัจจัยกำหนด ลักษณะเฉพาะทางวัฒนธรรมของแต่ละภูมิภาค Local culture can be characterized by regional geographical and sociological features. Map showing main dialects in the four main parts of Thailand.

31 ปัจจัยกำหนด วัฒนธรรมพื้นบ้าน: สภาพแวดล้อมทาง ธรรมชาติ ลักษณะ ทางกายภาพของ ท้องถิ่น ( ภูมิประเทศ ดินฟ้าอากาศ ทรัพยากรธรรมชาติ ) Folk culture in each region is determined by: สภาพแวดล้อม ทางสังคม ( ชุมชนใกล้เคียง การอพยพ เคลื่อนย้ายถิ่นที่ อยู่ ) ความรู้ ความคิด ของ คนในท้องถิ่น ( ภูมิ ปัญญา ) Geographical features / climate / natural resources Social environment (neighboring communities / migration) Local wisdom      

32 เกิดความหลากหลายทาง วัฒนธรรมและภูมิปัญญา Thus causing a variation in culture and expression of wisdom

33 ล้อ หรือ เกวียนภาคเหนือ เกวียนภาคกลาง เกวียนภาค ตะวันออก เฉียงเหนือ For examples, carts are designed to suit the geographical features and also the taste of each region.

34 ขบวนเกวียนรุ่นสุดท้ายบนถนนในเมืองเชียงใหม่ (เทศบาลนครเชียงใหม่ เริ่มประกาศห้ามนำเกวียนเข้า ในเขตเทศบาล ตั้งแต่ พ.ศ. 2499) http://www.arunsawat.com/board/ index.php?topic =3489.30 http://www.arunsawat.com/board/ index.php?topic กองเกวียนคาราวานเมืองหลวงพระบาง ช่วงพ.ศ.2464-2484 http://mr2chang.igetweb.com/index.php? mo=3&art=166383 คาราวานเกวียนภาคกลาง ภาพจาก http://gotoknow.org/file/snkuikratoke/view/118977 Photos showing carts in use

35 ส่วนประกอบของเกวียน ภาคกลาง ภูมิปัญญาช่างทำเกวียน It takes great wisdom in constructing a cart.

36 ตัวอย่างวัฒนธรรม - ภูมิปัญญาท้องถิ่น Examples of Thai folk culture and local wisdom ภาคเหนือ: เหมืองฝาย irrigation system of the Northern folks  เหมือง หมายถึง คลองส่งน้ำ ที่ขุดขึ้นเพื่อรับน้ำจากการ ทดน้ำบริเวณฝาย เป็นการ ผันน้ำจากแม่น้ำไปสู่แหล่ง เพาะปลูก  ฝาย หมายถึงเขื่อนหรือ อาคารกั้นน้ำที่ทำขึ้นขวาง ลำน้ำเพื่อทดน้ำให้มีระดับสูง ขึ้นจนถึงระดับที่ต้องการ แล้วปล่อยให้ไหลผ่านลำ เหมืองหรือคลองส่งน้ำ เพื่อ ส่งน้ำไปยังที่ของเกษตรกร แต่ละคน โดยน้ำส่วนที่เหลือ จากการผันเข้าสู่ลำเหมืองก็ จะปล่อยให้ไหลข้ามสันฝาย ไปตามลำน้ำสายเดิม local wisdom in natural resource management

37 ตัวอย่างวัฒนธรรม - ภูมิ ปัญญาท้องถิ่น ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ : ป่าปู่ตา Grandfather’s wood of the northeastern folks ป่าปู่ตา บ้านหนองกุดแฮด อ.กุดบาก จ.สกลนคร local wisdom in natural resource reservation

38 ตัวอย่างวัฒนธรรม - ภูมิ ปัญญาท้องถิ่น ภาคกลาง : พิธีแห่นางแมว rain begging ceremony in the central and other regions ‘วันที่ 30 พฤษภาคม 2551 ชาวนาวังทรายพูน พิจิตรแย่แล้ว ฝนไม่ตก อยู่นอกเขตชลประทาน ขาดน้ำทำนา ไร้คนเหลียวแล ที่พึ่งสุดท้ายเล่น ไสยศาสตร์แห่นางแมวขอฝน หวังได้น้ำฝนทำนา ในช่วงข้าวราคาดี’ www.phichittoday.com นายประทีป ศิลปเทศ นายอำเภอคอนสาร นำชาวบ้าน ต.คอนสาร อ.คอนสาร จ. ชัยภูมิ ในกิจกรรมแห่นางแมวขอฝน ใน วันที่ 10 เมษายน 2551 “ หมู่เฮาซิมาแห่บั้งไฟ กันเด้อ ” ภ า ค อี ส า น ก็ มี พิ ธี ข อ ฝ น local wisdom in natural creating moral support in crisis

39 ตัวอย่างวัฒนธรรม-ภูมิปัญญาท้องถิ่น ภาคใต้: สวนสมรม ภาพตัวแทนเศรษฐกิจพอเพียงภาคประชาชน Orchard of multiple/assorted kinds of tree, plant and vegetable of the southern folks local wisdom in living a self-sufficient / self-reliant life

40  Which culture expresses folk wisdom in natural resource management?  Which culture expresses folk wisdom in natural resource reservation?  Which culture expresses folk wisdom in creating moral support in crisis?  Which culture expresses folk wisdom in living a self-sufficient/self-reliant life? Do you remember?

41 บทบาท หน้าที่ และคุณค่าของวัฒนธรรม-ภูมิปัญญาพื้นบ้าน ในสังคมไทย The roles and values of folk culture and local wisdom in Thai society  วัฒนธรรมพื้นบ้านสื่อความเชื่อ ค่านิยมพื้นฐานของคนใน สังคม  Folk culture conveys beliefs and values fundamental to Thai society.  ภูมิปัญญาเป็นปัจจัยสำคัญที่ก่อให้เกิดวัฒนธรรมพื้นบ้าน ที่หลากหลายและก้าวทันความเปลี่ยนแปลงของโลก  Folk wisdom originates local cultures which are varied and up-to-date, that is adaptable to suit the present needs. Like in the case of....

42 บ้านชาวสยาม (ที่อยุธยา) พ.ศ.2230 ภาพลายเส้นในหนังสือ จดหมายเหตุลาลูแบร์ โดย ซิมงเดอ ลาลูแบร์ บ้านคนไทย (ที่สุพรรณบุรี) เมื่อน้ำท่วมใหญ่ พ.ศ.2554 A Thai house in Ayutthaya as recorded by Simon De la Loubère in 2230 B.E. A Thai house in Suphan Buri in the Great Flood, 2554 B.E.

43 พิธีบวชป่า สืบชะตา แม่น้ำยม ของชาว อ.สอง จ.แพร่ และ ชาวอ.เชียงม่วน จ.พะเยา 14 ก.พ.2545 www. nokkrob.org พิธีสืบชะตาแม่น้ำโขง-แม่น้ำมูล 18-19 มีนาคม 2543 ณ แก่ง ดอนบ้านด่าน อ.โขงเจียม จังหวัดอุบลราชธานี www.thaico.net การสืบชะตาแม่น้ำ An application of life extending ceremony with the river พระครู พิทักษ์นันทคุณ application of former folk culture / wisdom to solve present- day problems

44  ป ระยงค์ รณรงค์ ได้รับรางวัลแมกไซไซ สาขาผู้นำชุมชนปี 2004 ( พ. ศ. 2547) เป็นผู้นำชุมชนอาวุโส ที่ในแวดวงงาน พัฒนารู้จักกันดีว่าเป็นผู้ริเริ่มเรื่องแผนชุมชน จาก ประสบการณ์ที่ได้เริ่มทำแผนชุมชนที่ ต. ไม้เรียง อำเภอฉวาง จังหวัดนครศรีธรรมราช ตั้งแต่ปี 2527 จนกลายเป็นแนวทางสำคัญในการทำงานพัฒนา ชุมชน กระตุ้นให้ชุมชนหันมาทบทวน ทำความรู้จัก ชุมชนท้องถิ่นของตนเอง รู้ข้อมูล รู้ปัญหา รู้ศักยภาพ ที่มีอยู่ในชุมชน แล้วมาร่วมกันวางแผนกำหนดทิศ ทางการพัฒนาของตนเอง อย่างเป็นรูปธรรม ตต. ไม้เรียง ได้กลายเป็นศูนย์การเรียนรู้ของชุมชน หน่วยงาน สถาบันการศึกษาต่างๆ อย่างกว้างขวาง http://www.tungsong.com/ NakhonSri/Prayong/prayong1.html Prayong Ronarong – an outstanding representative of folk wisdom

45 แผนชุมชน ตามแนวคิดของ นายประยงค์ รณรงค์ Community Development as mapped by Prayong Ronarong

46 Prayong Ronarong was awarded by Ramon Magsaysay Foundation in 2004.

47 นายผาย สร้อยสระกลาง จ.บุรีรัมย์ พ.ศ.๒๕๕๓ นายลัภย์ หนูประดิษฐ์ จ.สงขลา พ.ศ.๒๕๕๔ ที่มา: กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ http://www.moac.go.th/ewt_news.php?nid=4102 นายวิบูลย์ เข็มเฉลิม จ.ฉะเชิงเทรา พ.ศ.๒๕๕๓ “ปราชญ์เกษตรผู้ทรงภูมิปัญญา และมีคุณูปการต่อภาคการเกษตรไทย” ปราชญ์เกษตรของแผ่นดิน Wisdom of the Land in Agricultural Area นายจันทร์ที ประทุมภา จ.นครราชสีมา พ.ศ.๒๕๕๔ ศาสตราจารย์ระพี สาคริก พ.ศ.๒๕๕๓ ม.จ.ภีศเดช รัชนี พ.ศ.๒๕๕๔ “ปราชญ์เกษตรผู้นำชุมชน และเครือข่าย” นายประยงค์ รณรงค์ จ.นครศรีธรรมราช พ.ศ. ๒๕๕๑ “ปราชญ์เกษตรเศรษฐกิจพอเพียง” Only 2 of them were university graduates.

48 Questions are welcomed!

49 THE END


ดาวน์โหลด ppt ๐๑๙๙๙๐๓๒ ไทยศึกษา วัฒนธรรมพื้นบ้าน และภูมิปัญญาท้องถิ่น 01999032Thai Studies: Folk Culture & Local Wisdom Lecturer: Wanna Nawigamune.

งานนำเสนอที่คล้ายกัน


Ads by Google