งานนำเสนอกำลังจะดาวน์โหลด โปรดรอ

งานนำเสนอกำลังจะดาวน์โหลด โปรดรอ

คดีปกครองเกี่ยวกับการเงิน พัสดุ และการงบประมาณ

งานนำเสนอที่คล้ายกัน


งานนำเสนอเรื่อง: "คดีปกครองเกี่ยวกับการเงิน พัสดุ และการงบประมาณ"— ใบสำเนางานนำเสนอ:

1 คดีปกครองเกี่ยวกับการเงิน พัสดุ และการงบประมาณ
นายตรีภพ คริสต์รักษา ตุลาการศาลปกครองเชียงใหม่

2 ศาลปกครองเชียงใหม่

3 และวิธีพิจารณาคดีปกครอง
ศาลปกครอง และวิธีพิจารณาคดีปกครอง

4 การจัดองค์กรของรัฐ นิติบัญญัติ บริหาร ตุลาการ ศาลรัฐธรรมนูญ ก.ก.ต.
คณะรัฐมนตรี องค์กรอิสระตาม รธน. ศาลรัฐธรรมนูญ ก.ก.ต. สำนักงาน ก.ก.ต. ป.ป.ช. สำนักงาน ป.ป.ช. ฯลฯ สำนักงาน ค.ต.ง. ค.ต.ง. รัฐบาล ฝ่ายปกครอง ศาลยุติธรรม ส่วนราชการ รัฐวิสาหกิจ ศาลปกครอง หน่วยงาน ของรัฐอื่น ศาลทหาร

5 ศาลตามรัฐธรรมนูญ ศาลรัฐธรรมนูญ ศาลทหาร ศาลปกครอง
ศาลยุติธรรม (และศาลฎีกาแผนกดดีอาญาของผู้ดำรง ตำแหน่งทางการเมือง) รัฐธรรมนูญ (ม.199) คณะกรรมการวินิจฉัยชี้ขาดอำนาจหน้าที่ระหว่างศาล

6 ศาลชำนัญพิเศษ ศาลเยาวชนและครอบครัว ศาลแรงงาน ศาลภาษีอากร ศาลล้มละลาย
1 ศาลแรงงาน 2 ศาลภาษีอากร 3 ศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศ 4 ศาลล้มละลาย 5 ศาลชำนัญพิเศษอื่นๆ 6

7 องค์กรตามรัฐธรรมนูญ (รัฐธรรมนูญปี 50 หมวด 11)
ก) องค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญ คณะกรรมการการเลือกตั้ง 1 ผู้ตรวจการแผ่นดิน 2 คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ 3 คณะกรรมการตรวจเงินแผ่นดิน 4

8 รัฐธรรมนูญ 2550 ม. 223 วรรคหนึ่ง
รัฐธรรมนูญ ม. 223 วรรคหนึ่ง ศาลปกครองมีอำนาจพิจารณาพิพากษา คดีพิพาทระหว่างหน่วยราชการ หน่วยงานของรัฐ รัฐวิสาหกิจ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หรือองค์กรตามรัฐธรรมนูญ หรือเจ้าหน้าที่ ของรัฐกับเอกชน หรือระหว่างหน่วยราชการ หน่วยงานของรัฐ รัฐวิสาหกิจ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หรือองค์กรตามรัฐธรรมนูญ หรือเจ้าหน้าที่ของรัฐด้วยกัน อันเนื่องมาจาก การใช้อำนาจทางปกครองตามกฎหมาย หรือเนื่องมาจากการดำเนินกิจการทางปกครอง...ทั้งนี้ ตามที่กฎหมายบัญญัติ ...

9 ความหมายของศาลปกครอง
ศาลปกครองเป็นศาลที่มีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีปกครอง

10 คดีที่ขึ้นศาลปกครอง 1. คดีพิพาทระหว่างหน่วยงานของรัฐหรือเจ้าหน้าที่ด้วยกัน หรือกับเอกชน 2. คดีพิพาทจากการใช้อำนาจทางปกครองตามกฎหมายหรือการดำเนินกิจการทางปกครอง 3. เป็นคดีที่กำหนดไว้ในมาตรา 9

11 ศัพท์ที่ใช้ต่างจากคดีแพ่ง
1. ผู้ฟ้องคดี ไม่ใช่ โจทก์ 2. ผู้ถูกฟ้องคดี ไม่ใช่ จำเลย 3. คู่กรณี ไม่ใช่ คู่ความ

12 ความเป็นมา การทำงานของหน่วยงานมีปัญหามาก
นำหลักความโปร่งใส ตรวจสอบได้ มาใช้ แนวคิดปฏิรูประบบราชการ โดยใช้กฎหมายเป็นเครื่องมือ นำไปสู่การตรากฎหมายปกครองที่สำคัญ 1. พ.ร.บ. วิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. ๒๕๓๙ 2. พ.ร.บ. ความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ ๒๕๓๙ 3. พ.ร.บ. ข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ. ๒๕๔๐ 4. พ.ร.บ. จัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดี ปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒

13 เหตุใดจึงต้องมีศาลปกครอง
ข้อพิพาทระหว่างประชาชนกับทางราชการ เป็นข้อพิพาททางปกครอง คดีปกครองมีลักษณะพิเศษจึงต้องใช้ “ระบบไต่สวน” ศาลที่มีความเป็นกลาง และเชี่ยวชาญในหลักกฎหมายปกครอง และการบริหารราชการแผ่นดิน สร้างความสมดุลระหว่างประโยชน์สาธารณะ กับการคุ้มครองสิทธิเสรีภาพของประชาชน

14 เหตุผลในการตรากฎหมาย
- รัฐธรรมนูญบัญญัติให้จัดตั้ง “ศาลปกครอง” พิจารณาคดีที่เป็นข้อพิพาทระหว่างเอกชนกับหน่วยงาน / จนท. ของรัฐ หรือหน่วยงาน / จนท. ของรัฐ ด้วยกันเอง เกี่ยวกับการกระทำ / การละเว้นการกระทำ อำนาจหน้าที่อันเป็นเรื่องของกฎหมายมหาชน - ระบบพิจารณาคดีจำเป็นต้องมีกระบวนการเป็นพิเศษต่างจากคดีทั่วไป คำพิพากษามีผลกระทบต่อการบริหารราชการแผ่นดินหรือต้องจ่ายเงินภาษีอากร เอกชนอยู่ในฐานะที่เสียเปรียบ ไม่ทราบข้อมูลจากหน่วยงานของรัฐ - การพิจารณาจำเป็นต้องใช้ “ระบบไต่สวน” เพื่อหาข้อเท็จจริงที่แท้จริง - ตุลาการมีความเชี่ยวชาญเฉพาะ ตรวจสอบได้ / หน่วยงานธุรการ ที่เป็นอิสระ

15 ความเป็นมาของศาลปกครอง
รัชกาลที่ 5 ทรงจัดตั้งเคาน์ซิลออฟสเตด คณะกรรมการกฤษฎีกา คณะกรรมการเรื่องราวร้องทุกข์ รัฐธรรมนูญบัญญัติให้มีการจัดตั้งศาลปกครอง คณะกรรมการกฤษฎีกา คณะกรรมการร่างกฎหมาย คณะกรรมการวินิจฉัยร้องทุกข์ คณะกรรมการพัฒนากฎหมาย รัฐธรรมนูญบัญญัติให้มีการจัดตั้งศาลปกครอง กฎหมายจัดตั้งศาลปกครอง ศาลปกครองเปิดทำการครั้งแรก

16 โครงสร้างของศาลปกครอง
ศาลปกครองสูงสุด ศาลปกครองชั้นต้น ศาลปกครองกลาง ศาลปกครอง ในภูมิภาค

17 ศาลปกครองในภูมิภาค 1. ศาลปกครองเชียงใหม่ (8 จังหวัดภาคเหนือ) 2. ศาลปกครองสงขลา (7 จังหวัดภาคใต้) 3. ศาลปกครองนครราชสีมา (4 จังหวัดภาคอีสาน) 4. ศาลปกครองขอนแก่น (4 จังหวัดภาคอีสาน) 5. ศาลปกครองพิษณุโลก (8 จังหวัดภาคเหนือ) 6. ศาลปกครองระยอง (7 จังหวัดภาคตะวันออก) 7. ศาลปกครองนครศรีธรรมราช (7 จังหวัดภาคใต้) 8. ศาลปกครองอุดรธานี (6 จังหวัดภาคอีสาน) 9. ศาลปกครองอุบลราชธานี (5 จังหวัดภาคอีสาน) 10. ศาลปกครองภูเก็ต (4 จังหวัดภาคใต้ กระบี่ พังงา ภูเก็ต ระนอง) 11. ศาลปกครองเพชรบุรี (4 จังหวัดภาคกลาง ประจวบคีรีขันธ์ เพชรบุรี ราชบุรี สมุทรสงคราม) 12. ศาลปกครองนครสวรรค์ (4 จังหวัดภาคกลาง ชัยนาท นครสวรรค์ เพชรบูรณ์ อุทัยธานี)

18 เขตอำนาจศาลปกครองเชียงใหม่
จังหวัดเชียงราย จังหวัดเชียงใหม่ จังหวัดแม่ฮ่องสอน จังหวัดลำปาง จังหวัดลำพูน จังหวัดน่าน จังหวัดพะเยา จังหวัดแพร่

19 ศาลปกครองมีอำนาจพิจารณา “คดีปกครอง”
คู่กรณี (เป็นคดีพิพาทระหว่าง) หน่วยงานทางปกครอง/เจ้าหน้าที่ของรัฐ กับเอกชน หน่วยงานทางปกครอง/เจ้าหน้าที่ของรัฐ ด้วยกันเอง ลักษณะคดีพิพาท (พิพาทในเรื่อง) หน่วยงานฯ/จนท.ของรัฐ กระทำการโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย จากการออกกฎ คำสั่ง หรือการกระทำอื่น หน่วยงานฯ/เจ้าหน้าที่ของรัฐ ละเลยต่อหน้าที่ ปฏิบัติหน้าที่ล่าช้า เกินสมควร ละเมิดของเจ้าหน้าที่ และความรับผิดอย่างอื่น สัญญาทางปกครอง กฎหมายกำหนดให้หน่วยงานฯ/เจ้าหน้าที่ของรัฐ ฟ้องคดีต่อศาล ปกครอง กฎหมายกำหนดให้อยู่ในอำนาจของศาลปกครอง

20 ส่วนกลาง พ.ร.บ. ส่วนภูมิภาค พ.ร.ฎ ส่วนท้องถิ่น
องค์การมหาชน ใช้อำนาจ ส่วนภูมิภาค พ.ร.ฎ องค์กรอิสระ ตามรัฐธรรมนูญ ดำเนินกิจกรรม ส่วนท้องถิ่น ทางปกครอง

21 หน่วยงานทางปกครอง 1. กระทรวง ทบวง กรม ส่วนราชการ ที่เรียกชื่ออย่างอื่นและมีฐานะเป็นกรม ราชการ ส่วนภูมิภาค ราชการส่วนท้องถิ่น 2. รัฐวิสาหกิจที่ตั้งขึ้นโดยพระราชบัญญัติ หรือพระราชกฤษฎีกา 3. หน่วยงานอื่นของรัฐ 4. หน่วยงานที่ได้รับมอบหมายให้ใช้อำนาจ ทางปกครองหรือให้ดำเนินกิจการทางปกครอง

22 รัฐวิสาหกิจที่จัดตั้งโดย พ.ร.บ.
1. พ.ร.บ.การรถไฟแห่งประเทศไทย พ.ศ พ.ร.บ.การไฟฟ้านครหลวง พ.ศ พ.ร.บ.การประปาส่วนภูมิภาค พ.ศ พ.ร.บ. การเคหะแห่งชาติ พ.ศ. 2537

23 องค์การของรัฐบาลที่จัดตั้งโดย พ.ร.ฎ.
1. องค์การเลี้ยงไก่ 2. องค์การสวนสัตว์ 3. องค์การรับส่งสินค้าและพัสดุ 4. องค์การคลังสินค้า

24 หน่วยงานของรัฐที่เป็นองค์การมหาชน
1. โรงพยาบาลบ้านแพ้ว 3. กองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง แห่งชาติ 2. สำนักงานรับรองมาตรฐานและประกันคุณภาพการศึกษา 4. สำนักงานส่งเสริมอุตสาหกรรมซอฟต์แวร์แห่งชาติ

25 พ.ร.บ.กองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ พ.ศ.2539
ให้กองทุนเป็นนิติบุคคล (ม.5) กองทุนไม่เป็นส่วนราชการหรือรัฐวิสาหกิจตามกฎหมายว่าด้วยวิธีการงบประมาณ และรายได้ ของกองทุนไม่ต้องนำส่งเป็นรายได้แผ่นดิน (ม.11)

26 หน่วยงานที่ได้รับมอบหมายให้ดำเนินกิจการทางปกครอง
สภาทนายความ, แพทยสภา, สภาวิศวกร บริษัทไปรษณีย์ไทย มหาวิทยาลัยเอกชน บริษัท TOT

27 เจ้าหน้าที่ของรัฐ 1. ผู้ปฏิบัติงานในหน่วยงานทางปกครอง 2. คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาท คณะกรรมการ หรือบุคคลที่กฎหมาย ให้อำนาจในการออกกฎ คำสั่ง หรือมติ ที่มีผลต่อบุคคล 3. บุคคลในบังคับบัญชาหรือในกำกับดูแล ของหน่วยงานทางปกครอง หรือเจ้าหน้าที่

28 เจ้าหน้าที่ของรัฐ ข้าราชการ พนักงาน ลูกจ้าง คณะบุคคล หรือผู้ปฏิบัติงาน ในหน่วยงานทางปกครอง คณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาท คณะกรรมการ หรือบุคคลซึ่งกฎหมายให้อำนาจออกกฎ คำสั่ง หรือมติ ที่มีผลกระทบต่อบุคคล ผู้ที่อยู่ในบังคับบัญชาหรือในกำกับดูแลของหน่วยงาน ทางปกครอง/ เจ้าหน้าที่ของรัฐ

29 นายกรัฐมนตรี คณะรัฐมนตรี รมต.,อธิบดี, ปลัดกระทรวง
เจ้าหน้าที่ของรัฐ นายอำเภอ, ผู้ว่าราชการจังหวัด รมต.,อธิบดี, ปลัดกระทรวง นายกเทศมนตรี, นายก อบจ. นายก อบต. คณะรัฐมนตรี นายกรัฐมนตรี

30 คำสั่งศาลปกครองสูงสุดที่ 161/2546 (ป.)
การใช้อำนาจของสภา อบต. และคณะกรรมการบริหาร อบต. เป็นส่วนหนึ่ง ของการใช้อำนาจทางบริหาร โดยมีนายอำเภอ และผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นผู้ใช้อำนาจกำกับดูแล ศาลปกครองจึงมีอำนาจตรวจสอบความชอบด้วยกฎหมายของการกระทำของ อบต. ได้ ไม่ว่าในเรื่องความชอบด้วยกฎหมายของข้อบัญญัติท้องถิ่น การใช้อำนาจหน้าที่ หรือการกระทำ ในความสัมพันธ์ระหว่างสภา อบต. กับคณะกรรมการบริหาร

31 6. คดีอื่นที่กฎหมายกำหนด
1. การออกกฎ คำสั่ง หรือการกระทำ ฝ่ายเดียว โดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย 4. สัญญาทางปกครอง 2. ละเลยต่อหน้าที่หรือปฏิบัติหน้าที่ล่าช้า 3. ละเมิดหรือความรับผิดอย่างอื่น คดีปกครอง (มาตรา 9) 5. คดีที่กฎหมายบังคับให้ฟ้องศาลเพื่อบังคับบุคคล ให้กระทำ

32 ตัวอย่างของคำสั่งทางปกครอง
คำสั่งที่มีต่อประชาชน 1. คำสั่งไม่ออกใบอนุญาต ไม่รับ จดทะเบียน เพิกถอน หรือพักใช้ใบอนุญาต 2. คำสั่งเกี่ยวกับการจัดซื้อจัดจ้าง ของทางราชการ 3. คำสั่งให้กระทำหรืองดเว้นกระทำ 4. คำวินิจฉัยอุทธรณ์คำสั่ง

33 ตัวอย่างคำสั่งทางปกครอง
การออกใบอนุญาตก่อสร้าง อาคาร การจดทะเบียนจัดตั้งบริษัท การอนุญาตให้มีอาวุธปืน การออกโฉนดที่ดิน การเพิกถอนโฉนด หรือ น.ส.3 ก.

34 กฎกระทรวง ฉบับที่ 12 (พ.ศ. 2543)
การดำเนินการสั่งซื้อหรือสั่งจ้าง ของทางราชการ เช่น สั่งรับหรือไม่รับคำเสนอขายหรือรับจ้าง อนุมัติสั่งซื้อหรือสั่งจ้าง สั่งยกเลิกกระบวนการพิจารณา คำเสนอ สั่งให้เป็นผู้ทิ้งงาน

35 ตัวอย่างของคำสั่งทางปกครอง
Replace with presentation notes here. คำสั่งที่เกี่ยวกับการบริหารงาน บุคคล ลงโทษทางวินัย คำสั่งที่มีต่อข้าราชการ หรือเจ้าหน้าที่ของรัฐ Summary Overview XXXX Major Title Heading. XXXX คำสั่งที่เกี่ยวกับสวัสดิการต่างๆ คำสั่งอื่น ๆ

36 ตัวอย่างของกฏ กฎกระทรวง ข้อบัญญัติท้องถิ่น พระราชกฤษฎีกา
2 กฎกระทรวง 1 พระราชกฤษฎีกา 3 ประกาศกระทรวง 4 ข้อบัญญัติท้องถิ่น 5 ระเบียบ ข้อบังคับ 6 บทบัญญัติอื่นที่มีผลบังคับ เป็นการทั่วไป โดยไม่มุ่งหมาย ใช้บังคับแก่กรณีใด หรือบุคคลใดเป็นการเฉพาะ

37 การกระทำที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย
1. ไม่มีอำนาจหรือนอกเหนืออำนาจหน้าที่ 2. ไม่ถูกต้องตามกฎหมาย 3. ไม่ถูกต้องตามรูปแบบ ขั้นตอน หรือวิธีการอันเป็นสาระสำคัญ 4. ไม่สุจริต 5. เลือกปฏิบัติที่ไม่เป็นธรรม 6. สร้างขั้นตอนโดยไม่จำเป็นหรือสร้าง ภาระเกินสมควร 7. ใช้ดุลพินิจโดยมิชอบ

38 คดีละเลยต่อหน้าที่หรือปฏิบัติหน้าที่ล่าช้า
(ม. 9 วรรคหนึ่ง(2) คดีเรื่อง เหตุเดือดร้อนรำคาญ คดีละเลยไม่บังคับตามกม.ควบคุมอาคาร

39 คดีละเมิดในอำนาจศาลปกครอง
1. ละเมิดจากการปฏิบัติหน้าที่ ของเจ้าหน้าที่ 2. การปฏิบัติหน้าที่ในกรณี ดังนี้ การใช้อำนาจตามกฎหมาย กฎ คำสั่งทางปกครอง หรือคำสั่งอื่น ละเลยต่อหน้าที่ที่กฎหมายกำหนด ปฏิบัติ หรือปฏิบัติหน้าที่ล่าช้า

40 คำสั่งศาลปกครองสูงสุดที่ 271/2545 (ป.)
พิเคราะห์มาตรา 66 แห่งพระราชบัญญัติ สภาตำบลฯ การขุดคูส่งน้ำและถมถนนตามคำฟ้องเป็นส่วนหนึ่งของการจัดให้มีทางน้ำและทางบก ตามอำนาจหน้าที่ของผู้ถูกฟ้องคดีตามกฎหมาย แม้ผู้ถูกฟ้องคดีจะทำสัญญาขุดคูส่งน้ำและถมถนน กับนายวิโรจน์ ถือได้ว่าผู้ถูกฟ้องคดีใช้อำนาจหน้าที่ ตามกฎหมายดำเนินการจัดให้มีและบำรุงรักษา ทางน้ำและทางบก... โดยมอบหมายให้นายวิโรจน์ ผู้รับจ้างเป็นผู้ดำเนินการแทน ..จึงเป็นคดีพิพาทเกี่ยวกับการกระทำละเมิดตามมาตรา 9 วรรคหนึ่ง (3) แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองฯ

41 ตัวอย่างคดีละเมิดที่ไม่ขึ้นศาลปกครอง
1 ละเมิดจากอุบัติเหตุ รถชน 2 ละเมิดจาก การรักษาพยาบาลที่ไม่ดีของแพทย์ของโรงพยาบาลของรัฐ

42 สัญญาทางปกครอง (มาตรา ๓)
หมายความรวมถึง สัญญาที่คู่สัญญาอย่างน้อยฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งเป็นหน่วยงานทางปกครอง หรือเป็นบุคคลซึ่งกระทำการแทนรัฐ และมีลักษณะเป็นสัญญาสัมปทาน สัญญาที่ให้จัดทำบริการสาธารณะ หรือจัดให้มีสิ่งสาธารณูปโภค หรือแสวงประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ

43 สัญญาทางปกครอง 1. คู่สัญญาอย่างน้อยฝ่ายหนึ่งเป็นฝ่ายรัฐ เพื่อแสวงหาประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ 2. ประเภท เนื้อหา หรือวัตถุประสงค์ของสัญญาเป็นการสัมปทาน ให้จัดทำบริการสาธารณะ จัดให้มีสิ่งสาธารณูปโภค หรือแสวงหาประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ โดยให้เข้าดำเนินการ หรือร่วมดำเนินการบริการสาธารณะโดยตรง หรือมีข้อกำหนดพิเศษในสัญญาที่แสดงถึง เอกสิทธิ์ของรัฐ

44 ตัวอย่างสัญญาทางปกครอง
1. อบต.จ้าง หจก. ก่อสร้างประปาหมู่บ้าน 2. สัญญาให้อาจารย์ลาศึกษาต่อ 3. กปภ.จ้าง หจก. ปรับปรุงขยายการประปาแม่แตง โดยมีธนาคารค้ำประกัน 4. เทศบาลจ้าง หจก.สร้างเมรุเผาศพ

45 พ.ร.บ.การเดินเรือในน่านน้ำไทย พุทธศักราช 2456 (มาตรา 90)
พ.ร.บ.การเดินเรือในน่านน้ำไทย พุทธศักราช 2456 (มาตรา 90) มาตรา ให้เจ้าท่า หรือเจ้าพนักงาน ผู้มีหน้าที่ตามมาตรา 89 บังคับให้รื้อถอน แพคนอยู่ หรือเรือนที่ปักเสาลงในชายฝั่งน้ำ โดยให้ผู้เป็นเจ้าของเสียค่ารื้อถอนนั้นเอง ในกรณีที่เจ้าของไม่รื้อถอนภายในกำหนดเวลาที่เจ้าท่าหรือเจ้าพนักงาน ผู้มีหน้าที่ตามมาตรา 89 กำหนดให้เจ้าท่าร้องขอต่อศาลเพื่อมีคำสั่งให้เจ้าท่าเป็นผู้จัดการให้มีการรื้อถอน...

46 พ.ร.บ.ควบคุมอาคาร พ.ศ.2522 ม.42 ถ้าการกระทำตามมาตรา 40 เป็นกรณี ที่ไม่สามารถแก้ไขเปลี่ยนแปลงให้ถูกต้องได้ หรือเจ้าของอาคารมิได้ปฏิบัติตามคำสั่ง ของเจ้าพนักงานท้องถิ่นตามมาตรา 41 ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นมีอำนาจสั่งให้เจ้าของหรือผู้ครอบครองอาคาร ผู้ควบคุมงาน หรือผู้ดำเนินการรื้อถอนอาคารนั้นทั้งหมด หรือบางส่วนได้ภายในระยะเวลาที่กำหนด แต่ต้องไม่น้อยกว่าสามสิบวัน ...

47 พ.ร.บ.ควบคุมอาคาร พ.ศ.2522 ม.43 (1) ถ้าไม่มีการรื้อถอนอาคารตามคำสั่ง ของเจ้าพนักงานท้องถิ่นตามมาตรา 42 ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นมีอำนาจดังต่อไปนี้ (1) ยื่นคำขอฝ่ายเดียวโดยทำเป็นคำร้องขอ ต่อศาล ... ขอให้ศาลมีคำสั่งจับกุมและกักขังบุคคลซึ่งมิได้ปฏิบัติการตามคำสั่งของ เจ้าพนักงานท้องถิ่น... (2) ดำเนินการหรือจัดให้มีการรื้อถอนอาคารดังกล่าวได้เอง...

48 พ.ร.บ.ระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ. 2551 (มาตรา 116)
เมื่อ ก.พ.ค. พิจารณาวินิจฉัยอุทธรณ์แล้ว ให้ผู้บังคับบัญชาซึ่งมีอำนาจสั่งบรรจุตามมาตรา 57 ดำเนินการให้เป็นไปตามคำวินิจฉัยนั้นภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ ก.พ.ค. มีคำวินิจฉัย ในกรณีที่ผู้อุทธรณ์ไม่เห็นด้วยกับ คำวินิจฉัยอุทธรณ์ของ ก.พ.ค. ให้ฟ้องคดี ต่อศาลปกครองสูงสุดภายในเก้าสิบวันนับแต่วันที่ทราบหรือถือว่าทราบคำวินิจฉัยของ ก.พ.ค.

49 คดีที่ไม่อยู่ในอำนาจของศาลปกครอง (มาตรา 9 วรรคสอง)
1 การดำเนินการเกี่ยวกับวินัยทหาร 2 การดำเนินการของ ก.ต. 3 คดีของศาลชำนัญพิเศษ

50 พ.ร.บ.จัดตั้งศาลแรงงานฯ มาตรา 8
ศาลแรงงานมีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีหรือมีคำสั่งในเรื่องดังต่อไปนี้ (1) คดีพิพาทเกี่ยวด้วยสิทธิหรือหน้าที่ ตามสัญญาจ้างแรงงาน หรือตามข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้าง (2) คดีพิพาทเกี่ยวด้วยสิทธิหรือหน้าที่ ตามกฎหมายแรงงานฯ … (5) คดีอันเกิดแต่มูลละเมิดระหว่างนายจ้างและลูกจ้างสืบเนื่องจากข้อพิพาทแรงงาน …

51 รัฐธรรมนูญ. ปี 50 ม. 239 วรรคสอง
ในกรณีที่ประกาศผลการเลือกตั้งแล้ว ถ้าคณะกรรมการการเลือกตั้งเห็นว่าควรให้มีการเลือกตั้งใหม่ หรือ เพิกถอนสิทธิเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร... ให้ยื่นคำร้องต่อศาลฎีกาเพื่อวินิจฉัย... ในกรณีที่ศาลฎีกามีคำสั่งให้มีการเลือกตั้งใหม่ในเขตเลือกตั้งใด หรือเพิกถอนสิทธิเลือกตั้ง...ให้สมาชิกภาพของสมาชิกสภา... ในเขตเลือกตั้งนั้นสิ้นสุดลง

52 รัฐธรรมนูญ ปี 50 ม. 239 วรรคสี่
ให้นำความในวรรคหนึ่ง วรรคสอง และวรรคสาม มาใช้บังคับกับการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นและผู้บริหารท้องถิ่นด้วยโดยอนุโลม โดยการยื่นคำร้องต่อศาลตามวรรคสอง ให้ยื่นต่อศาลอุทธรณ์ และให้คำสั่งของศาลอุทธรณ์เป็นที่สุด

53 เงื่อนไขการฟ้องคดี หลักทั่วไป : กระทำได้โดยง่าย ไม่มีข้อยุ่งยาก
ต้องเป็นผู้มีสิทธิฟ้องคดี เป็นผู้เดือดร้อนหรือเสียหาย หรืออาจจะเดือดร้อนหรือเสียหาย ผู้ตรวจการแผ่นดิน ความสามารถของผู้ฟ้องคดี ต้องฟ้องคดีภายในระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด คำฟ้องที่ยื่นต่อศาลไม่มีรูปแบบ แต่ต้องมีรายการตามที่กฎหมายกำหนด ดำเนินการตามขั้นตอนและวิธีการที่กฎหมายกำหนดแล้ว ฟ้องซ้ำ ฟ้องซ้อน ดำเนินกระบวนพิจารณาซ้ำ ค่าธรรมเนียมศาล

54 ระยะเวลาการฟ้องคดี (อายุความการฟ้องคดี)
ระยะเวลาการฟ้องคดี (อายุความการฟ้องคดี) คดีปกครองทั่วไป (ขอให้ศาลสั่งเพิกถอนกฎ คำสั่ง การกระทำ) ภายใน 90 วัน นับแต่วันที่รู้หรือควรรู้ถึงเหตุแห่งการฟ้องคดี ผู้ออกคำสั่งไม่ระบุวิธีการยื่นคำฟ้องและระยะเวลาการฟ้องในคำสั่ง ให้แจ้งให้ผู้รับคำสั่งทราบโดยไม่ชักช้า ให้เริ่มนับระยะเวลาใหม่ หากไม่แจ้งเลย หากระยะเวลาน้อยกว่า 1 ปี ให้ขยายเป็น 1 ปี คดีละเลย ล่าช้า ภายใน 90 วัน นับแต่วันพ้นกำหนด 90 วัน ที่ยื่นหนังสือ 90 วัน วัน ฟ้องคดี ยื่น

55 คดีกระทำละเมิดหรือความรับผิดอย่างอื่น / สัญญาทางปกครอง
ภายใน 1ปี / 5 ปี นับแต่วันที่รู้หรือควรรู้ แต่ไม่เกิน 10 ปี นับแต่มีเหตุ คดีเกี่ยวกับการคุ้มครองประโยชน์สาธารณะ / สถานะบุคคล ฟ้องเมื่อใดก็ได้ ศาลเห็นว่าคดีเป็นประโยชน์แก่ส่วนรวมหรือมีเหตุจำเป็นอื่น ศาลรับคำฟ้องไว้พิจารณาก็ได้ กรณีคู่กรณีตายให้รอการพิจารณาจนกว่า ทายาทฯ มีคำขอเข้ามาแทนที่ หรือ ผู้มีส่วนได้เสียมีคำขอเข้ามา หรือ ศาลหมายเรียกให้เข้ามาเพราะคู่กรณีมีคำขอ คำขอต้องยื่นภายใน 1 ปี นับแต่วันที่คู่กรณีตาย

56 ลักษณะคำฟ้อง ต้องทำเป็นหนังสือ
ใช้ถ้อยคำที่สุภาพ และอย่างน้อยต้องมีรายการ… 1. ชื่อที่อยู่ของผู้ฟ้องคดี 2. ผู้ถูกฟ้องคดี (หน่วยงานทางปกครอง / เจ้าหน้าที่ของรัฐ) 3. การกระทำที่เป็นเหตุแห่งการฟ้องคดีตามสมควร 4. คำขอ 5. ลงลายมือชื่อของผู้ฟ้องคดี 6. ต้องจัดทำสำเนาคำฟ้องและพยานหลักฐาน เท่าจำนวนผู้ถูกฟ้องคดี

57 การยื่นคำฟ้องต่อศาลปกครอง
ยื่นฟ้องต่อศาลปกครอง ศาลปกครองชั้นต้น ที่ผู้ฟ้องคดีมีภูมิลำเนา หรือ ที่มูลคดีเกิด ศาลปกครองสูงสุด ที่มูลคดีเกิด ยื่นฟ้องต่อศาลปกครองสูงสุด วิธีการยื่นคำฟ้อง ยื่นฟ้องด้วยตนเอง ยื่นฟ้องโดยส่งคำฟ้องทางไปรษณีย์ลงทะเบียน

58 วิธีพิจารณาคดีปกครอง
ผู้เกี่ยวข้องในการพิจารณาคดี คู่กรณี ผู้ฟ้องคดี ผู้ถูกฟ้องคดี ผู้ร้องสอด ตุลาการ ตุลาการองค์คณะ ศาลปกครองสูงสุดอย่างน้อย 5 คน ศาลปกครองชั้นต้นอย่างน้อย 3 คน ตุลาการหัวหน้าคณะ ตุลาการเจ้าของสำนวน ตุลาการผู้แถลงคดี พนักงานคดีปกครอง

59 ๑. ยื่นคำฟ้องต่อเจ้าหน้าที่ของศาลหรือส่งทางไปรษณีย์ลงทะเบียน
๒. เจ้าหน้าที่รับคำฟ้องและออกใบรับให้ ๓. สรุปคำฟ้องเสนออธิบดีฯ สั่งจ่ายให้องค์คณะและ ตั้งตุลาการผู้แถลงคดี ๔. องค์คณะจ่ายให้ตุลาการเจ้าของสำนวน ๑๔ ศาลมีคำสั่ง/คำพิพากษา ๕. ตุลาการเจ้าของสำนวนพิจารณาว่าเป็นคดีที่อยู่ในอำนาจศาลปกครองและเป็นไปตามเงื่อนไขการฟ้องคดีปกครองหรือไม่ ๑๓. ตุลาการผู้แถลงคดีเสนอคำแถลงการณ์ด้วยวาจา ๑๕. อุทธรณ์คำสั่ง/คำพิพากษา ศาลสั่งให้ผู้ฟ้องคดีแก้ไขเพิ่มเติมคำฟ้องหรือสั่งไม่รับคำฟ้องไว้พิจารณาและจำหน่ายคดีในกรณีแก้ไขไม่ได้หรือไม่แก้ไขตามคำสั่งศาล ไม่ คู่กรณียื่นคำแถลงเป็นหนังสือก่อนวันหรือระหว่างนั่งพิจารณาคดี ๑๒. นั่งพิจารณาคดี ใช่ ๑๑. ส่งสำนวนให้ตุลาการผู้แถลงคดีจัดทำคำแถลงการณ์แล้วกำหนดวันนั่งพิจารณาครั้งแรก ๖. ศาลสั่งรับคำฟ้องไว้พิจารณาและส่งสำเนา คำฟ้องให้ผู้ถูกฟ้องคดี ทำคำให้การ แสวงหาข้อเท็จจริงเพิ่มเติม เช่น มีคำสั่งเรียกผู้เกี่ยวข้องมาไต่สวน ส่งสำเนาคำให้การเพิ่มเติมให้ผู้ฟ้องคดีทราบ แก้ไข ไม่เพียงพอ ๑๐. สรุปสำนวน นำเสนอองค์คณะและอธิบดีส่งสรุปข้อเท็จจริงให้คู่กรณีและกำหนดวันสิ้นสุดการแสวงหาข้อเท็จจริง ศาลมีคำสั่งจำหน่ายคดีหากไม่แจ้งว่าประสงค์จะดำเนินคดีต่อไป ๙. ตรวจสอบข้อเท็จจริงว่าครบถ้วนเพียงพอหรือไม่ ๘. ศาลส่งสำเนาคำคัดค้านคำให้การให้ผู้ถูกฟ้องคดีทำคำให้การเพิ่มเติม ๗. ศาลส่งสำเนาคำให้การให้ผู้ฟ้อง คดีทำคำคัดค้านคำให้การภายในกำหนดเวลา กรณี ไม่ส่งภายในกำหนด เวลา กรณีส่งภายในกำหนด เวลา

60 ภาพการนั่งพิจารณาคดีในศาลปกครอง

61 ภาพการนั่งพิจารณาคดีในศาลปกครอง

62 ภาพการนั่งพิจารณาคดีในศาลปกครอง

63 วิธีการชั่วคราวก่อนศาลมีคำพิพากษา
1 การขอทุเลา การบังคับตามกฎหรือคำสั่งทางปกครอง 2 การบรรเทาทุกข์ชั่วคราว

64 การอุทธรณ์คำพิพากษา / คำสั่ง
ต้องยื่นอุทธรณ์ภายใน 30 วัน นับแต่วันที่มีคำพิพากษา / คำสั่ง ชื่อผู้อุทธรณ์และชื่อผู้ถูกอุทธรณ์ ข้อคัดค้านคำพิพากษา / คำสั่ง แสดงข้อเท็จจริง / ข้อกฎหมายสนับสนุน ไม่มีแบบกำหนดเฉพาะ ทำเป็นหนังสือระบุรายการ คำขอของผู้อุทธรณ์ ลายมือชื่อผู้อุทธรณ์ ยื่นอุทธรณ์แทนต้องส่งใบมอบฉันทะ ยื่นด้วยตนเอง / มอบฉันทะ เจ้าหน้าที่จะออกใบรับไว้เป็นหลักฐาน ส่งทางไปรษณีย์ลงทะเบียน ยื่นอุทธรณ์ต่อศาลปกครองชั้นต้นที่มีคำพิพากษา / คำสั่ง ศาลปกครองสูงสุดมีคำพิพากษา / คำสั่งชี้ขาดอุทธรณ์ คดีถึงที่สุด

65 คดีที่ต้องฟ้องตรงต่อศาลปกครองสูงสุด
ความชอบด้วยกฎหมายของพระราชกฤษฎีกาหรือกฎที่ออกโดยคณะรัฐมนตรี หรือโดย ความเห็นชอบของคณะรัฐมนตรี คดีที่มีกฎหมายกำหนด

66 ระเบียบที่ประชุมใหญ่ฯ ว่าด้วยวิธีพิจารณาฯ (ข้อ 39)
ในกรณีที่องค์คณะเห็นว่าคดีที่ยื่นฟ้อง ต่อศาลปกครองชั้นต้นอยู่ในอำนาจของ ศาลปกครองสูงสุด ให้เสนออธิบดีศาลปกครองชั้นต้น เพื่อพิจารณาสั่งให้ส่งคำฟ้องนั้นไปยังประธานศาลปกครองสูงสุดเพื่อพิจารณาดำเนินการ

67 ข้อดีของวิธีพิจารณาคดีปกครอง
ฟ้องง่าย เสียค่าใช้จ่ายน้อย มีเจ้าหน้าที่ของสำนักงานศาลปกครองให้คำปรึกษาในการดำเนินคดี ต่อสู้คดีได้อย่างเท่าเทียมกันกับหน่วยงาน / เจ้าหน้าที่ของรัฐ ได้รับการตัดสินคดีจากผู้ที่มีความเป็นกลางและมีความเชี่ยวชาญ มีระบบการตรวจสอบและถ่วงดุลการพิจารณาพิพากษาคดี การตัดสินคดียึดหลักประโยชน์ส่วนรวมและประโยชน์เอกชน ควบคู่กัน

68 ประโยชน์จากการจัดตั้งศาลปกครอง
เป็นช่องทางให้ประชาชนร้องขอให้มีการตรวจสอบการกระทำ ของหน่วยงานหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐว่ากระทำการโดยไม่ชอบ ประชาชนจะได้รับการคุ้มครองสิทธิเสรีภาพจากการกระทำ ที่ไม่ชอบด้วยกฎหมายของหน่วยงาน / เจ้าหน้าที่ของรัฐ หน่วยงานทางปกครอง / เจ้าหน้าที่ของรัฐ จะทำงานโดยยึดหลัก ความชอบด้วยกฎหมาย โปร่งใส ตรวจสอบได้ และมีประสิทธิภาพ ก่อให้เกิด “การบริหารราชการที่ดี” เป็นฐานสำคัญ ในการพัฒนาประเทศ

69 ปัญหาการบังคับคดีตามคำพิพากษาของศาลปกครอง
ลักษณะของคำพิพากษาคดีปกครอง คำพิพากษาที่ไม่จำเป็นต้องมีการบังคับคดี ได้แก่ คำพิพากษาในคดีที่ฟ้องขอให้ศาลปกครอง มีคำพิพากษาแสดงความเป็นอยู่แห่งสิทธิ คำพิพากษาที่ศาลปกครองสั่งให้เพิกถอนกฎ คำสั่งทางปกครอง 2. คำพิพากษาที่จำเป็นต้องบังคับคดี ได้แก่ คำพิพากษาที่ศาลกำหนดบังคับให้ฝ่ายปกครองกระทำการหรือสั่งห้ามกระทำการ หรือสั่งให้ปฏิบัติหน้าที่ภายในระยะที่กำหนดหรือสั่งให้ชำระเงิน ให้ส่งมอบทรัพย์สิน

70 การบังคับคดีปกครองตามคำพิพากษา
พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ.2542 บัญญัติให้ นำบทบัญญัติว่าด้วยการบังคับคดีตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาใช้บังคับ โดยอนุโลม 1. กรณีศาลมีคำพิพากษาให้ชำระเงิน - ยึด อายัด ทรัพย์สิน - ขายทอดตลาด

71 2. กรณีศาลมีคำพิพากษาให้กระทำการ หรือละเว้นกระทำการ
2.1 ให้บุคคลภายนอกกระทำการแทน 2.2 ให้ถือเอาคำพิพากษาของศาลแทนการแสดง เจตนาของลูกหนี้ตามคำพิพากษา 2.3 ออกหมายจับกุม และกักขัง ลูกหนี้ ตามคำพิพากษา

72 (2) คำบังคับให้ใช้เงิน
ประเภทของคำบังคับ และมาตรการในการบังคับตามคำพิพากษา คำบังคับให้เพิกถอนกฎ คำสั่งทางปกครอง (2) คำบังคับให้ใช้เงิน ป.วิ.แพ่ง กำหนดให้ยึด อายัด ขายทอดตลาดทรัพย์สินลูกหนี้ ก. สามารถใช้ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งบังคับแก่เอกชน รัฐวิสาหกิจ(บางกิจการ)องค์กรควบคุม ผู้ประกอบวิชาชีพและหน่วยงานที่ได้รับมอบอำนาจให้ใช้อำนาจปกครอง

73 ข. ไม่สามารถใช้ประมวลกฎหมายวิธี พิจารณาความแพ่งได้
ข. ไม่สามารถใช้ประมวลกฎหมายวิธี พิจารณาความแพ่งได้ 1. ราชการส่วนกลางและราชการส่วนภูมิภาค ปัญหา ล่าช้า ข้อเสนอแนะ (1) ควรบัญญัติไว้ใน พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง กำหนดระยะเวลาที่แน่นอนให้ฝ่ายปกครองปฏิบัติ (2) พ้นกำหนดไม่ชำระหนี้ ควรกำหนดให้เจ้าหนี้ ยื่นขอรับชำระหนี้จากกระทรวงการคลังโดยตรง

74 2. ราชการส่วนท้องถิ่น และรัฐวิสาหกิจ
ปัญหา ล่าช้า ข้อเสนอแนะ ควรกำหนดให้เป็นหน้าที่ของหัวหน้าสูงสุดของหน่วยงานนั้นๆต้องเร่งดำเนินการชำระหนี้ หากงบประมาณไม่เพียงพอต้องรีบดำเนินการขออนุมัติงบประมาณรายจ่ายเพิ่มเติมจากสภาของหน่วยงานนั้นๆ

75 (3) คำบังคับให้ฝ่ายปกครองกระทำการหรืองดเว้นการกระทำการ
ปัญหา ฝ่ายปกครองไม่ปฏิบัติตาม ข้อเสนอแนะ (1) ควรบัญญัติไว้ในพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง กำหนดระยะเวลาที่แน่นอนให้ฝ่ายปกครองปฏิบัติ (2) พ้นกำหนดไม่ปฏิบัติ กรณีที่โดยสภาพสามารถมอบให้ผู้อื่นดำเนินการ แทนได้ ควรกำหนดให้ศาลปกครองมีอำนาจสั่งให้ผู้อื่นดำเนินการแทนโดยฝ่ายปกครองเป็นผู้เสียค่าใช้จ่าย กรณีที่โดยสภาพไม่สามารถมอบให้ผู้อื่นดำเนินการแทนได้ ควรกำหนดให้ศาลมีอำนาจสั่งปรับ

76 มาตรการเสริมในการบังคับคดี
เป็นการแก้ไขปัญหาในระยะต้นก่อนมีการแก้กฎหมาย (1) การมีข้อสังเกตเกี่ยวกับแนวทางหรือวิธีการดำเนินการให้เป็นไปตามคำพิพากษา (2) การร้องเรียนต่อผู้ตรวจการแผ่นดิน (3) ความรับผิดทางอาญาและทางวินัย ของเจ้าหน้าที่ (4) ความรับผิดทางละเมิด

77 หลักปฏิบัติราชการ เกี่ยวกับ การจัดซื้อจัดจ้าง

78 แผนผังกระบวนการจัดซื้อจัดจ้าง
หลักประกันซอง (คำสั่งทางปกครอง) ตามกฎกระทรวง รับ/ไม่รับ เอกสารทั่วไป ทำสัญญา ทางปกครอง ได้คู่สัญญา (คำสั่งทางปกครองทั่วไป) ประกาศ ประกวดราคา/สอบราคา ผู้ซื้อซองประกวดราคา/สอบราคา หลักประกันซอง ระบบอิเลคทรอนิคส์ ผิดข้อกำหนดในสัญญา เลิกจ้าง ค่า K ทิ้งงาน อนุญาโตฯ คำสั่ง สัญญา คำสั่ง สัญญา

79 การดำเนินการเกี่ยวกับการกระทำหรือใช้สิทธิประโยชน์ในกรณีดังต่อไปนี้
ประกาศสอบราคาจัดซื้อจัดจ้างตามระเบียบ สำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการพัสดุ พ.ศ. ๒๕๓๕ เป็นคำสั่งทางปกครองตามกฎกระทรวง (ฉบับที่ ๑๒) ออกตามความในพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการ ทางปกครอง พ.ศ. ๒๕๓๙ ที่กำหนดไว้ว่า การดำเนินการเกี่ยวกับการกระทำหรือใช้สิทธิประโยชน์ในกรณีดังต่อไปนี้ (๑) การสั่งรับหรือไม่รับคำเสนอขาย รับจ้าง แลกเปลี่ยน ให้เช่า ซื้อ เช่า หรือให้สิทธิประโยชน์ (๒) การอนุมัติสั่งซื้อ จ้าง แลกเปลี่ยน เช่า ขาย ให้เช่า หรือให้สิทธิประโยชน์ (๓) การสั่งยกเลิกกระบวนการพิจารณา คำเสนอ หรือการดำเนินการอื่นใดในลักษณะเดียวกัน (๔) การสั่งให้เป็นผู้ทิ้งงาน

80 (คำสั่งศาลปกครองสูงสุดที่ ๑๖๕/๒๕๕๑)
ประกาศประกวดราคา : เป็นคำสั่ง ทางปกครองทั่วไป ไม่ต้องอุทธรณ์คำสั่งดังกล่าวก่อนนำคดีมาฟ้อง ต่อศาลปกครอง (คำสั่งศาลปกครองสูงสุดที่ ๑๖๕/๒๕๕๑)

81 (คำสั่งศาลปกครองสูงสุดที่ ๓๕๕/๒๕๕๐)
สัญญาสอบราคา : กรณีที่ตามประกาศ มีข้อกำหนดให้ยึดหลักประกันหาก ผู้ซื้อซองสอบราคา/ประกวดราคา ซื้อซองหรือเอกสารแล้วไม่มายื่นซองตามกำหนดเวลา (คำสั่งศาลปกครองสูงสุดที่ ๓๕๕/๒๕๕๐)

82 (คำสั่งศาลปกครองสูงสุดที่ ๓๕๒/๒๕๔๘)
สัญญาสอบราคา : กรณีที่เมื่อมี การประกวดราคาได้แล้วแต่ไม่ยอมไปทำสัญญากับหน่วยงานทางปกครอง จึงถูกริบหลักประกันซองอีกครั้งหนึ่ง (คำสั่งศาลปกครองสูงสุดที่ ๓๕๒/๒๕๔๘)

83 (คำสั่งศาลปกครองสูงสุดที่ ๖๕๘/๒๕๕๑)
สัญญาหลักประกันซอง : ประกาศ การประมูลทางอิเลคทรอนิคส์ที่มีข้อกำหนดว่าเมื่อผู้ผ่านการตรวจสอบคุณสมบัติแล้วจะต้องมาเคาะราคาโดย มีหลักประกันซองไว้ด้วย หากไม่มาเคาะตามกำหนดเวลาจะถูกริบหลักประกัน (คำสั่งศาลปกครองสูงสุดที่ ๖๕๘/๒๕๕๑)

84 สัญญาทางปกครอง เกิดขึ้นได้โดย...
การเจรจาต่อรองก่อนที่จะตกลงทำสัญญา (คำเสนอ,คำสนอง) องค์ประกอบ บุคคลในคู่สัญญา วัตถุประสงค์ของสัญญา (ต้องไม่ขัดต่อกฎหมาย ไม่พ้นวิสัย ไม่ขัดต่อความสงบเรียบร้อย หรือศีลธรรมอันดีของประชาชน) เจตนาตรงกับในใจจริง แบบหลักวิธีการในการแสดงเจตนา (วาจาหรือ ลายลักษณ์อักษร)

85 ข้อพิพาทที่เกี่ยวกับการพัสดุ
ฟ้องว่าการกระทำหรือคำสั่งทางปกครองไม่ชอบด้วยกฎหมาย เช่น ฟ้องว่า ประกาศประกวดราคาไม่ชอบด้วยกฎหมาย ฟ้องว่า คำสั่งไม่รับคำเสนอราคาไม่ชอบด้วยกฎหมาย ฟ้องว่า คำสั่งยกเลิกการประกวดราคาไม่ชอบด้วยกฎหมาย ฟ้องว่าหน่วยงานหรือเจ้าหน้าที่ละเลยต่อหน้าที่หรือปฏิบัติหน้าที่ล่าช้าเกินสมควร เช่น ฟ้องว่า หน่วยงานฯ พิจารณาผลการประกวดราคาล่าช้า เกินสมควร ฟ้องว่าหน่วยงานหรือเจ้าหน้าที่กระทำละเมิดอันเกิดจาก การกระทำที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย หรือละเลยต่อหน้าที่ หรือปฏิบัติหน้าที่ล่าช้าเกินสมควร เช่น ฟ้องว่า หน่วยงานฯ ออกคำสั่งยกเลิกการประกวดราคา ไม่ชอบด้วยกฎหมาย และทำให้ได้รับความเสียหาย ขอให้เพิกถอนคำสั่งยกเลิกการประกวดราคา หรือขอให้ชดใช้ค่าเสียหาย

86 ความทั่วไปเกี่ยวกับการพัสดุ

87 การพัสดุ ความหมาย การจัดทำเอง การซื้อ การจ้าง การจ้างที่ปรึกษา
การจ้างออกแบบและควบคุมงาน การแลกเปลี่ยน การเช่า การควบคุม การจำหน่าย และการดำเนินการอื่นๆ ที่กำหนดไว้ในระเบียบนี้

88 หลักการคัดเลือกคู่สัญญา
ผู้มีหน้าที่รับผิดชอบในการจัดหาพัสดุแต่ละ ขั้นตอนต้องดำเนินการ ดังต่อไปนี้... เปิดเผย ตรวจสอบได้ เปิดโอกาสให้มีการแข่งขันกัน อย่างเป็นธรรม คำนึงประโยชน์ของทางราชการเป็นสำคัญ สามารถอธิบายได้อย่างมีเหตุมีผล รับฟังได้

89 ความรับผิดตามระเบียบพัสดุฯ
การกระทำ ความรับผิด ผู้มีอำนาจหรือหน้าที่ดำเนินการ ตามระเบียบนี้หรือผู้หนึ่งผู้ใด 1. กระทำการใดโดยจงใจหรือประมาท เลินเล่อไม่ปฏิบัติตามระเบียบนี้ หรือ 2. กระทำการโดยมีเจตนาทุจริต หรือ 3. กระทำการโดยปราศจากอำนาจ หรือนอกเหนืออำนาจหน้าที่ 4. มีพฤติกรรมที่เอื้ออำนวย แก่ผู้เข้าเสนอราคาหรือเสนองาน ให้มีการขัดขวางการแข่งขันราคา อย่างเป็นธรรม ความรับผิดทางวินัย (1) ถ้าการกระทำมีเจตนาทุจริต หรือเป็นเหตุให้ทางราชการเสียหาย อย่างร้ายแรง ให้ดำเนินการลงโทษอย่างต่ำปลดออกจากราชการ (2) ถ้าการกระทำเป็นเหตุให้ ทางราชการเสียหายแต่ไม่ร้ายแรง ให้ลงโทษอย่างต่ำตัดเงินเดือน (3) ถ้าการกระทำไม่เป็นเหตุให้ ทางราชการเสียหายให้ลงโทษภาคทัณฑ์หรือว่ากล่าวตักเตือน โดยทำคำสั่งเป็นลายลักษณ์อักษร ความรับผิดทางแพ่ง (ละเมิด) ความรับผิดทางอาญา

90 การปฏิบัติหน้าที่ กับความรับผิดของเจ้าหน้าที่
ปฏิบัติหน้าที่ถูกต้อง ชอบด้วยกฎหมาย “ศาล” ตรวจสอบความชอบฯ ปฏิบัติหน้าที่ไม่ถูกต้อง ไม่ชอบด้วยกฎหมาย ไม่มีความรับผิด ความรับผิดอย่างอื่น เจตนาทุจริต กลั่นแกล้งให้เสียหาย ทำให้เกิด ความเสียหาย เข้าเหตุตามมาตรา 81-85 เป็นเหตุให้ พ้นจากตำแหน่งผู้บริหารท้องถิ่น /สมาชิกสภาท้องถิ่น รับผิดทางอาญา รับผิดทางละเมิด รับผิดทางวินัย

91 สร้างหลักฐานเพื่อให้มีการเบิกจ่ายเงินเท็จ : เป็นการกระทำผิดวินัย
ผู้ฟ้องคดีจัดทำฎีกาเบิกเงินเป็นค่าปรับปรุงถนน และเขียนเช็คจ่ายให้กับ หจก.ธ พร้อมกับจัดทำสมุดคุมการสั่งจ่ายเช็คในฐานะหัวหน้าส่วนการคลังได้ลงนามในเอกสาร ใส่แฟ้มเสนอเซ็นวางไว้บนโต๊ะทำงาน เจ้าหน้าที่จึงได้ นำแฟ้มเสนอปลัด อบจ. และนายก อบจ.1 ผู้มีอำนาจ สั่งจ่ายเงินและได้มีการลงนามในเอกสาร คณะกรรมการตรวจการจ้างพบว่างานเสร็จ 10% จึงไม่ตรวจรับ ต่อมาผู้ฟ้องคดีได้มีหนังสือให้ยืนยันการส่งมอบงานถึง หจก.ธ โดยไม่มีอำนาจ และสั่งให้เจ้าหน้าที่ลงทะเบียนส่งย้อนหลังแทรกลงในสมุดทะเบียนส่งโดยใช้เลขหนังสือซ้ำฯ และสั่งให้ลงทะเบียนรับหนังสือส่งมอบ ค่าซ่อมแซมปรับปรุงถนนของ หจก.ธ โดยลงทะเบียนรับย้อนหลังแทรกในสมุดทะเบียนรับด้วย คำพิพากษาศาลปกครองสูงสุดที่ อ. 538/2551

92 แม้ว่าการกระทำของผู้ฟ้องคดีจะไม่เป็นความผิดฐานปลอมเอกสารราชการแต่ก็เป็นการสร้างหลักฐานเท็จเพื่อให้มีหลักฐานการเบิกจ่ายเงินสมบูรณ์ แม้ต่อมาได้สั่งให้ยกเลิกฎีกาเบิกเงินและมิให้จ่ายเช็คให้กับผู้รับจ้าง ทางราชการ ยังไม่ได้รับความเสียหาย แต่ก็ถือว่าได้กระทำความผิดฐาน ไม่ปฏิบัติหน้าที่ราชการด้วยความซื่อสัตย์สุจริตและเที่ยงธรรม อาศัยหรือยอมให้ผู้อื่นอาศัยอำนาจหน้าที่ราชการของตน ไม่ว่าจะโดยทางตรงหรือทางอ้อมหาประโยชน์แก่ตนเองหรือผู้อื่น ทั้งไม่ปฏิบัติหน้าที่ราชการให้เป็นไปตามกฎหมายหรือระเบียบของทางราชการ และรายงานเท็จต่อผู้บังคับบัญชา โดยการปกปิดข้อความจริงซึ่งต้องแจ้งให้ผู้บังคับบัญชาทราบ แม้อาจใช้ดุลพินิจเตรียมการจัดทำฎีกาและเขียนเช็ค สั่งจ่ายเงินไว้ล่วงหน้าเพื่อให้สามารถเบิกจ่ายเงินได้ทันที เมื่อตรวจรับงานแล้วได้ แต่ต้องเป็นกรณีที่ผู้ฟ้องคดีทราบว่างานใกล้จะเสร็จตามสัญญา การที่ผู้ฟ้องคดีกับนาย ว. หุ้นส่วนผู้จัดการ หจก.ธ เป็นสามีภรรยากัน อาศัยอยู่ด้วยกัน จึงย่อมทราบดีว่าทำงานเสร็จเพียง 10%

93 คำสั่งลงโทษตัดเงินเดือนผู้ฟ้องคดีของนายก อบจ
คำสั่งลงโทษตัดเงินเดือนผู้ฟ้องคดีของนายก อบจ. 1 จึงชอบด้วยกฎหมาย ต่อมา ผู้ฟ้องคดีโอนไป อบจ. 2 และยื่นอุทธรณ์คำสั่งลงโทษ ต่อ นายก อบจ. 2 ตามกฎ ก.พ. ฉบับที่ 16 ว่าด้วยการอุทธรณ์และการพิจารณาอุทธรณ์ ข้อ 13 กำหนดว่า เมื่อ อ.ก.พ. จังหวัด อ.ก.พ. กรม หรือ อ.ก.พ. กระทรวง ได้พิจารณาวินิจฉัยอุทธรณ์แล้ว ถ้าเห็นว่า การสั่งลงโทษไม่ถูกต้องหรือไม่เหมาะสม กับความผิด และเห็นว่าผู้อุทธรณ์ได้กระทำผิดวินัยอย่าง ไม่ร้ายแรงแต่ควรได้รับโทษหนักขึ้น ให้มีมติให้เพิ่มโทษเป็นสถานโทษหรืออัตราโทษที่หนักขึ้น การที่ กจจ.2 (= อ.ก.พ. กระทรวง และ อ.ก.พ. กรม) เห็นว่า การลงโทษยังไม่เหมาะสมกับความผิด จึงมีมติให้เพิ่มโทษเป็นลงโทษลดขั้นเงินเดือน 1 ขั้น มติจึงชอบด้วยกฎหมาย และคำสั่งที่สั่งเพิ่มโทษ ตามมติฯ จึงเป็นคำสั่งที่ชอบด้วยกฎหมาย

94 กฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้อง
ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรี ว่าด้วยการพัสดุ พ.ศ. 2535 ระเบียบกระทรวงมหาดไทย ว่าด้วยการพัสดุของหน่วยการบริหารราชการส่วนท้องถิ่น พ.ศ. 2535 ระเบียบกระทรวงมหาดไทย ว่าด้วยการพัสดุขององค์การบริหาร ส่วนตำบล พ.ศ. 2538 พ.ร.บ. วิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. 2539 พ.ร.บ. จัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542 พ.ร.บ. ว่าด้วยความผิดเกี่ยวกับการเสนอราคาต่อหน่วยงานของรัฐ พ.ศ. 2542 ระเบียบ คตง. ว่าด้วยวินัยทางงบประมาณและการคลัง พ.ศ. 2544

95 ขั้นตอนการคัดเลือกคู่สัญญา
ขั้นตอนการประกาศจัดซื้อ/จ้าง ขั้นตอนก่อนการเปิดซอง ขั้นตอนการพิจารณาผล ขั้นตอนอนุมัติสั่งซื้อ สั่งจ้าง ขั้นตอนของการทำสัญญา

96 ลักษณะข้อพิพาทที่อาจเกิดขึ้น
ขั้นตอนการประกาศจัดซื้อจัดจ้าง ล็อคสเปก กำหนดผลงานสูงเกินสมควร ไม่ประกาศให้ทราบโดยเปิดเผย ไม่ยอมขายแบบ

97 ขั้นตอนก่อนการเปิดซอง
ไม่รับซองเสนอราคา (ยื่นเกินกำหนด/เอกสารไม่ครบ ฯลฯ) การพิจารณาว่า ผู้เสนอราคามีผลประโยชน์ร่วมกัน การพิจารณาว่า มีการขัดขวางการแข่งขันราคาอย่าง เป็นธรรม ขั้นตอนการพิจารณาผล รู้ผลการพิจารณาของคณะกรรมการเป็นการภายใน ยกเลิกการประกวดราคา (อ้างว่ามีการฮั้วราคา ทางราชการ ต้องการแก้ไขเงื่อนไขการประกวดราคาใหม่ ฯลฯ) ไม่คืนหลักประกันซอง กรณีไม่ผ่านข้อเสนอทางเทคนิค

98 4) ขั้นตอนอนุมัติสั่งซื้อ สั่งจ้าง
การยกเลิกการประกวดราคา การสั่งซื้อสั่งจ้างไม่ชอบด้วยกฎหมาย 5) การยกเลิกการจัดซื้อจัดจ้าง 6) ขั้นตอนของสัญญา การบอกเลิกสัญญา เงินค่าปรับ การให้ทำงานพิเศษ ค่า K มติ ครม. ช่วยเหลือผู้ได้รับผลกระทบฯ การสั่งเป็นผู้ทิ้งงาน

99 ความสัมพันธ์ระหว่างการพัสดุและสัญญา
หาตัวคู่สัญญา ทำสัญญาซื้อหรือจ้าง การดำเนินการจัดซื้อจัดจ้างตามระเบียบพัสดุฯ ผูกพันตามสัญญา และปฏิบัติ ตามระเบียบพัสดุ/กฎหมาย ความรับผิดก่อนสัญญา การพิจารณาทางปกครอง คดีพิพาทเกี่ยวกับ สัญญาทางปกครองหรือละเมิด คดีพิพาทเกี่ยวกับการกระทำโดยไม่ชอบฯ / ละเลยล่าช้า / ละเมิด ประกาศผลการจัดซื้อจัดจ้าง “คำสั่งทางปกครอง”

100 คำสั่งทางปกครอง หมายความว่า...
การใช้อำนาจตามกฎหมายของเจ้าหน้าที่ที่มีผลเป็น การสร้างนิติสัมพันธ์ขึ้นระหว่างบุคคลในอันที่จะก่อ เปลี่ยนแปลง โอน สงวน ระงับ หรือมีผลกระทบต่อสถานภาพของสิทธิหรือหน้าที่ของบุคคล ไม่ว่าจะเป็นการถาวรหรือชั่วคราว เช่น การสั่งการ การอนุญาต การอนุมัติ การวินิจฉัยอุทธรณ์ การรับรอง และการรับจดทะเบียน แต่ไม่หมายความรวมถึงการออกกฎ การอื่นที่กำหนดในกฎกระทรวง

101 คำสั่งทางปกครอง (2) กฎกระทรวง ฉบับที่ 12 (1) ลักษณะทั่วไป
การใช้อำนาจตามกฎหมายของเจ้าหน้าที่ เช่น การสั่งการ การอนุญาต การอนุมัติ การวินิจฉัยอุทธรณ์ การรับรอง การรับจดทะเบียน มีผลสร้างนิติสัมพันธ์ระหว่างบุคคล/กระทบสถานภาพของสิทธิ หรือหน้าที่ของบุคคล มีผลเฉพาะ “กรณีใด หรือบุคคลใด” เป็นการกระทำที่มีผลไป สู่ภายนอกโดยตรง (2) กฎกระทรวง ฉบับที่ 12 1) การดำเนินการเกี่ยวกับ การจัดหาหรือให้สิทธิ ประโยชน์ ในกรณีดังนี้ การสั่งรับหรือไม่รับคำเสนอขาย รับจ้าง แลกเปลี่ยน ให้เช่า ซื้อ เช่า หรือให้สิทธิประโยชน์ การอนุมัติสั่งซื้อ จ้าง แลกเปลี่ยน เช่า ขาย ให้เช่า หรือให้สิทธิประโยชน์ การสั่งยกเลิกกระบวนการพิจารณา คำเสนอหรือการดำเนินการอื่นใด ในลักษณะเดียวกัน การสั่งให้เป็นผู้ทิ้งงาน 2) การให้หรือไม่ให้ ทุนการศึกษา

102 ข้อสังเกต กรณีการดำเนินงานเกี่ยวกับการพัสดุในส่วนที่เป็น “การพิจารณาทางปกครอง” และ “คำสั่งทางปกครอง” จะต้องปฏิบัติตามพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการ ทางปกครอง พ.ศ ด้วย คำสั่งในกระบวนการจัดซื้อจัดจ้าง ประกาศจัดซื้อจัดจ้าง เป็น คำสั่งทางปกครองทั่วไป คำสั่งรับหรือไม่รับคำเสนอขายหรือจ้าง.....เป็น.....คำสั่งทางปกครอง คำสั่งอนุมัติซื้อหรือจ้าง เป็น.....คำสั่งทางปกครอง คำสั่งยกเลิกการจัดซื้อจัดจ้าง เป็น.....คำสั่งทางปกครอง คำสั่งเป็นผู้ทิ้งงาน เป็น.....คำสั่งทางปกครอง เจ้าหน้าที่ที่รับผิดชอบในการจัดหาพัสดุจึงต้องมีรู้ความเข้าใจกฎหมายวิธีปฏิบัติราชการทางปกครองเป็นอย่างดีด้วย

103 คดีปกครองเกี่ยวกับคำสั่งทางปกครองในคดีพัสดุ

104 ฟ้องเพิกถอนคำสั่งจ้างต้องอุทธรณ์ก่อน (หจก
ฟ้องเพิกถอนคำสั่งจ้างต้องอุทธรณ์ก่อน (หจก.ประภาพร) (ไม่อุทธรณ์คำสั่งไม่รับคำเสนอราคาก่อนฟ้องคดี) ผู้ฟ้องคดียื่นซองประกวดราคาเสนอราคาต่ำเป็นลำดับที่ ๒ แต่ผู้เสนอราคาต่ำสุดเสนอผิดเงื่อนไข คณะกรรมการพิจารณาผลฯ จึงมีความเห็นให้ผู้ฟ้องคดีเป็นผู้ชนะ การประกวดราคาและเรียกไปต่อรองราคาแล้ว ผวจ.ให้คณะกรรมการพิจารณาผลฯ พิจารณาใหม่ ให้ผู้เสนอราคาต่ำสุดชนะการประกวดราคา และเรียกไป ลงนามในสัญญาจ้างแล้ว ศาลปกครองเห็นว่า การที่ ผวจ. ให้ผู้เสนอราคาต่ำสุด เป็นผู้ชนะ เป็นการอนุมัติสั่งซื้อหรือจ้าง หรือให้สิทธิประโยชน์เป็นคำสั่งทางปกครอง เมื่อผู้ฟ้องคดีนำคดี มาฟ้องโดยไม่ได้อุทธรณ์คำสั่งดังกล่าวก่อน ถือว่าไม่ได้ดำเนินการตามขั้นตอนและวิธีการสำหรับการแก้ไข ความเดือดร้อนหรือเสียหายฯ ก่อนนำคดีมาฟ้องต่อศาลปกครอง จึงไม่มีสิทธิฟ้องคดี ศาลจึงไม่รับคำฟ้อง ไว้พิจารณา คำสั่งศาลปกครองสูงสุด ที่ ๒๒๑/๒๕๔๕

105 พรบ. ว่าด้วยความผิดเกี่ยวกับการเสนอราคาต่อหน่วยงานของรัฐ พ.ศ. ๒๕๔๒
มาตรา ๗ ผู้ใดใช้อุบายหลอกลวงหรือกระทำการโดยวิธี อื่นใดเป็นเหตุให้ผู้อื่นไม่มีโอกาสเข้าทำการเสนอราคา อย่างเป็นธรรมหรือให้มีการเสนอราคาโดยหลงผิด ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่หนึ่งปีถึงห้าปี และปรับร้อยละห้าสิบของจำนวนเงินที่มีการเสนอราคาสูงสุดระหว่างผู้ร่วมกระทำความผิดนั้น หรือของจำนวนเงินที่มีการทำสัญญากับหน่วยงานของรัฐแล้วแต่จำนวนใดจะสูงกว่า มาตรา ๑๐ เจ้าหน้าที่ในหน่วยงานของรัฐผู้ใดซึ่งมีอำนาจหรือหน้าที่ในการอนุมัติ การพิจารณา หรือการดำเนินการใดๆ ที่เกี่ยวข้องกับการเสนอราคาครั้งใด รู้หรือมีพฤติการณ์ปรากฏแจ้งชัดว่าควรรู้ว่าการเสนอราคาในครั้งนั้นมีการกระทำความผิดตามพระราชบัญญัตินี้ ละเว้นไม่ดำเนินการเพื่อให้มีการยกเลิกการดำเนินการเกี่ยวกับการเสนอราคาในครั้งนั้น มีความผิดฐานกระทำความผิดต่อตำแหน่งหน้าที่ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่หนึ่งปีถึงสิบปี และปรับตั้งแต่สองหมื่นบาทถึงสองแสนบาท

106 การยกเลิกการประกวดราคาโดยไม่ชอบฯ (งานนี้ สจ
การยกเลิกการประกวดราคาโดยไม่ชอบฯ (งานนี้ สจ. ขอ – ไม่ให้สิทธิโต้แย้งตามมาตรา 30) ออป. ประกาศประกวดราคาจ้างเหมาก่อสร้างเพื่อปรับปรุง และพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวพื้นที่สวนป่าเขากระยาง โดย ข้อ 6.5 กำหนดว่า ออป.ทรงไว้ซึ่งสิทธิที่จะพิจารณายกเลิก การประกวดราคาและลงโทษผู้เสนอราคาให้เป็นผู้ทิ้งงานไม่ว่า จะเป็นผู้เสนอราคาที่ได้รับการคัดเลือกหรือไม่ก็ตาม หากมีเหตุ ที่เชื่อได้ว่าการเสนอราคากระทำไปโดยไม่สุจริตหรือมี การสมยอมกันในการเสนอราคา ข้อ 6.6 กำหนดว่า ในกรณีที่ปรากฏข้อเท็จจริงภายหลังการเปิดซองฯ ว่า ผู้เสนอราคาที่มีสิทธิได้รับการคัดเลือกตามที่ประกาศรายชื่อไว้เป็นผู้ที่มีผลประโยชน์ร่วมกันกับผู้เสนอราคารายอื่น ณ วันประกาศสอบราคา หรือเป็นผู้เสนอราคาที่กระทำการอันเป็นการขัดขวางการแข่งขันราคาอย่างเป็นธรรม ออป. มีอำนาจ จะตัดรายชื่อผู้เสนอราคาที่มีสิทธิได้รับการคัดเลือกออกจากประกาศรายชื่อ และ ออป. จะพิจารณาผู้เสนอราคารายนั้น เป็นผู้ทิ้งงาน ในกรณีนี้ หาก ออป. พิจารณาเห็นว่าการยกเลิกการเปิดซองใบเสนอราคาที่ได้ดำเนินการไปแล้วจะเป็นประโยชน์แก่ทางราชการอย่างยิ่ง ออป. มีอำนาจยกเลิกการเปิดซอง ใบเสนอราคาได้ คำพิพากษาศาลปกครองสูงสุด คดีหมายเลขแดงที่ อ.๖๑/๒๕๕๒

107 ยื่นซองเวลา 9.00-10.30 น. มีผู้ยื่นซอง 5 ราย รวมทั้งผู้ฟ้องคดีด้วย ผ่านคุณสมบัติทุกราย
ผู้ฟ้องคดีเสนอราคาต่ำสุด ๖.๕ ล้านบาท (ราคากลาง ๖.๕๗๖ ล้านบาท) ต่อรองราคาเหลือ ๖.๔๗ ล้านบาท คณะกรรมการเปิดซองฯ เสนอว่าเห็นควรเลือกผู้ฟ้องคดีเป็นผู้รับจ้างก่อสร้าง นาย ส. จนท. รายงานว่า ระหว่างเวลา น. ตนไปสังเกตการณ์การยื่นซองฯ พบว่ามีการกระทำ ในลักษณะสมยอมในการเสนอราคาโดยมีกลุ่มบุคคล 10 คน (ชาย 8 หญิง 3) ยืนกีดกันไม่ให้มีการยื่นซองโดยพูดว่า “งานนี้ สจ.ขอ” และพูดว่าได้จ่ายค่าฮั้วรายละ 30,000 บาทแล้ว จึงเชื่อว่ามีพฤติกรรมในการฮั้วประมูล

108 ออป. จึงยกเลิกการประกวดราคาโดยให้เหตุผลว่า ได้รับรายงานซึ่งเชื่อว่ามีการกระทำในลักษณะสมยอม เสนอราคาและมีพฤติการณ์ต่าง ๆ อันทำให้มิได้มี การแข่งขันกันเสนอประโยชน์สูงสุดให้แก่ ออป. ซึ่งเป็นการกระทำผิดตาม พรบ. ว่าด้วยความผิดเกี่ยวกับ การเสนอราคาต่อหน่วยงานของรัฐฯ ผู้ฟ้องคดีทราบประกาศเมื่อ 11 เมษายน จึงอุทธรณ์คำสั่งเมื่อ 21 เมษายน 2546 ว่า วันยื่นซองไม่ปรากฏพฤติการณ์ดังกล่าว ตนเสนอราคาต่ำสุด และต่ำกว่าราคากลางโดยมีการต่อรองราคากันแล้ว ขอให้ยกเลิกประกาศยกเลิกฯ และเรียกให้ตนทำสัญญาต่อไป ออป. ยืนยันว่าประกาศเป็นคำสั่งที่ชอบแล้ว ผู้ฟ้องคดีจึงนำคดีมาฟ้องต่อศาลปกครอง

109 ศาลปกครองสูงสุดเห็นว่า...
ประกาศยกเลิกการประกวดราคาเป็นคำสั่ง ทางปกครองตามกฎฯ ฉบับที่ ๑๒ ผู้ฟ้องคดีได้ซื้อเอกสารประกวดราคาฯ เข้ายื่นซอง และเป็นผู้เสนอราคาต่ำสุดจนคณะกรรมการเปิดซองฯ เรียกมาเจรจาต่อรองและรายงาน ออป. ว่าควรเลือก ผู้ฟ้องคดีให้เป็นผู้รับจ้างแล้ว จึงถือว่าผู้ฟ้องคดีเป็นผู้มีสิทธิเข้าทำสัญญาฯ เมื่อ ออป. ยกเลิกการประกวดราคาฯ จึงถือว่าสิทธิ ของผู้ฟ้องคดีได้รับผลกระทบ ผู้ฟ้องคดีจึงเป็นคู่กรณี การที่ ออป. จะยกเลิกการประกวดราคาอันเป็น การกระทบสิทธิผู้ฟ้องคดี จึงต้องแจ้งข้อเท็จจริงให้ ผู้ฟ้องคดีทราบอย่างเพียงพอและมีโอกาสได้โต้แย้งแสดงพยานหลักฐานของตนตามมาตรา ๓๐ วิปฏิบัติฯ

110 การที่ ออป. ยกเลิกการประกวดราคาโดยอาศัยเพียงรายงานลับ ของนาย ส
การที่ ออป.ยกเลิกการประกวดราคาโดยอาศัยเพียงรายงานลับ ของนาย ส. โดยมิได้มีการสอบสวนพยานบุคคลอื่น ๆ ที่อยู่ใกล้ชิดเหตุการณ์ เช่น คณะกรรมการรับซองหรือคณะกรรมการเปิดซองฯ ฯลฯ เพื่อนำข้อมูลมาประกอบการพิจารณา ทั้ง ๆ ที่ ออป. เองก็ไม่แน่ใจว่าข้อความตามรายงานลับจะเป็นจริงหรือไม่ จนไม่อาจนำความ เข้าแจ้งความกล่าวโทษต่อ พสส. ได้ ดังคำให้การของ ออป. ที่ยื่น ต่อศาล นอกจากนั้น ออป. ก็มิได้รวบรวมข้อเท็จจริงที่จะใช้เป็นเหตุผลใน การประกาศยกเลิกฯ แจ้งให้ผู้ฟ้องคดีทราบและให้โอกาสได้โต้แย้งและแสดงพยานหลักฐานของตนและนำพยานหลักฐานจากทั้งสองฝ่ายมาพิจารณาเปรียบเทียบกันว่า ฝ่ายใดน่าเชื่อถือกว่ากัน จึงจะวินิจฉัยไปตามนั้น และการไม่แจ้งข้อเท็จจริงดังกล่าวก็มิใช่กรณีที่จะก่อให้เกิด ผลเสียหายอย่างร้ายแรงต่อประโยชน์สาธารณะอันจะเข้าข้อยกเว้นตามมาตรา ๓๐ วรรคสาม การประกาศยกเลิกฯ จึงไม่ถูกต้องตามขั้นตอนและวิธีการอันเป็นสาระสำคัญตามที่กฎหมายกำหนดไว้สำหรับการกระทำนั้น คำสั่งประกาศยกเลิกการประกวดราคาจึงเป็นคำสั่งที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย

111 การที่ ออป. อ้างในคำอุทธรณ์ว่า บริษัท พรหมพิรามฯ (1 ในกิจการร่วมค้า) ได้มอบอำนาจให้ผู้แทนเข้ายื่นซองประกวดราคาด้วยระบบอิเล็กทรอนิกส์ของ ออป. และเสนอราคา ๔.๒๓๖ ล้านบาท และได้รับเลือกเป็นคู่สัญญาโครงการนี้ จึงเท่ากับผู้ฟ้องคดียอมรับผล ของการยกเลิกการประกวดราคาฯ และสละสิทธิที่จะดำเนินการทางกฎหมายต่อไปนั้น เป็นข้อเท็จจริงใหม่ มิได้ว่ากล่าวกันมาโดยชอบในศาลปกครองชั้นต้น และไม่เป็นปัญหาความสงบเรียบร้อยหรือปัญหาเกี่ยวกับประโยชน์สาธารณะ จึงไม่อาจรับไว้วินิจฉัยได้และข้อเท็จจริงนี้ไม่อาจทำให้ประกาศของ ออป. ที่เป็นคำสั่งที่ไม่ชอบฯ กลับมามีผลเปลี่ยนแปลงไป จึงพิพากษาให้เพิกถอนคำสั่งยกเลิกการประกวดราคาโดยให้มีผลย้อนหลังไปถึงวันที่มีประกาศดังกล่าว

112 ขั้นตอนการประกาศจัดซื้อ/จ้าง - ประกาศจัดซื้อ/จัดจ้างชอบหรือไม่ - การส่ง/ปิดประกาศชอบหรือไม่

113 การส่งประกาศจัดซื้อจัดจ้าง (นายจิโรจน์ฯ/อบจ.นครศรีฯ)
ผู้ฟ้องคดีมีหนังสือขอให้ อบจ.ส่งประกาศจัดซื้อจัดจ้างให้ตนทาง ปณ ทุกโครงการ โดยยินดีจ่ายค่าใช้จ่าย แต่ไม่เคยส่งให้เลย จึงร้องเรียน ผวจ. เพื่อขอให้สั่งการ อบจ. ให้ดำเนินการ แต่ก็ไม่มีการส่งให้ ขณะดำเนินคดีได้ไปขอตรวจดูเอกสารการประกาศจัดซื้อ/จ้าง แต่ จนท. บ่ายเบี่ยง จึงร้อง คขร. จึงได้รับอนุญาตและทราบว่ามีการจัดจ้างไป ๖๖ โครงการ เห็นว่าการไม่ส่งประกาศฯ ให้ เป็นการไม่ปฏิบัติตามระเบียบฯ ทำให้ตนเสียหายไม่ได้รับรู้ข้อมูลข่าวสารฯ ไม่มีโอกาสเข้าแข่งขันราคา อย่างเป็นธรรม นอกจากนั้น ตนเคยไปดูประกาศที่สำนักงานฯ ทุกสัปดาห์ ปรากฏว่า ไม่มีการปิดประกาศ สอบถามแล้ว จนท.ก็แจ้งว่าไม่มีการประกาศจัดซื้อ/จ้าง แต่อย่างใด ขอให้ส่งประกาศฯ ทาง ปณ.ให้ผู้ฟ้องคดีทุกโครงการจนกว่าจะบอกเลิก เป็นลายลักษณ์อักษร โดยยินดีรับผิดชอบค่าใช้จ่ายในการจัดส่ง คำสั่งศาลปกครองสูงสุด ที่ ๓๓๓/๒๕๔๘

114 ศาลปกครองสูงสุดเห็นว่า ข้อ ๓๔ (๑) กำหนดให้เจ้าหน้าที่พัสดุ 1) ประกาศเผยแพร่การสอบราคาและเอกสารฯไปยังผู้มีอาชีพขาย/รับจ้างทำงานนั้นโดยตรง หรือทาง ปณ. ลงทะเบียนให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้ กับ 2) ให้ปิดประกาศเผยแพร่ไว้โดยเปิดเผย ณ ที่ทำการของ อปท. นั้น เห็นว่า ระเบียบฯ ไม่ได้กำหนดให้เป็นหน้าที่ที่จะต้องจัดส่งประกาศ สอบราคาให้แก่ผู้มีอาชีพรายหนึ่งรายใดโดยเฉพาะ กำหนดเพียงว่า ให้จัดส่งฯ ให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้ กรณีจึงเป็นการให้ดุลพินิจ แก่ อปท. ในการจัดส่งประกาศเผยแพร่การสอบ ดังนั้น การที่ อบจ. ไม่จัดส่งประกาศให้ผู้ฟ้องคดี จึงหาได้เป็น คดีพิพาทเกี่ยวกับการละเลยต่อหน้าที่ตามที่กฎหมายกำหนดให้ต้องปฏิบัติอันอยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลปกครองตามมาตรา ๙ วรรคหนึ่ง (๒) ไม่

115 ที่อ้างว่า หนังสือ ที่ มท ๐๓๑๘/ว๒๒๕๒ ลว ๒๖ สค ๔๕ ที่กำหนดว่า การซื้อ /จ้างโดยวิธีสอบราคาทุกครั้ง หากมีผู้ประกอบการแสดงความจำนงต่อ อบต เป็นลายลักษณ์อักษร เพื่อขอรับประกาศสอบราคาฯ อบต. ควรจัดส่งไปยังผู้ร้องขอทุกรายเพื่อให้เกิด การแข่งขันอย่างกว้างขวาง เป็นกรณีเดียวกับ อบจ. สามารถนำมาเทียบเคียงกันได้เห็นว่า หนังสือ มท. ไม่มีสถานะเป็นกฎหมาย เป็นเพียงคำแนะนำภายในเพื่อให้เจ้าหน้าที่และหน่วยงานในสังกัด ถือเป็นแนวทางปฏิบัติเท่านั้น ซึ่งเจ้าหน้าที่/หน่วยงานสามารถใช้ดุลพินิจในการจัดส่งประกาศสอบราคา และเอกสารฯได้ ที่ศาลปกครองชั้นต้นไม่รับคำฟ้อง จึงชอบแล้ว

116 การส่งประกาศฯ (หจก. สุจรรยา/อบต. แซงบาดาล และ อบต.หนองแวง)
เมื่อ อบต. ได้ดำเนินการประกาศสอบราคาครบถ้วนตามที่ระเบียบข้อ ๒๗(๑) กำหนดแล้ว การที่ไม่ได้ส่งประกาศสอบราคาให้ผู้ฟ้องคดีจึงไม่ถือเป็นการปฏิบัติที่ผิดระเบียบเพราะ ไม่มีกฎหมายระเบียบใดที่กำหนดให้ต้องแจ้งให้ผู้ใดโดยตรงเป็นการเฉพาะ และถือเป็นหน้าที่ของผู้ประกอบการที่ต้องติดตามข้อมูลการประกาศประกวดราคาของหน่วยงานราชการด้วยตนเองเพราะมีผู้ประกอบการเป็นจำนวนมาก หน่วยงานราชการไม่สามารถจัดส่งให้แก่ผู้ประกอบการได้เป็น การเฉพาะราย ประกอบกับไม่ปรากฏว่า ได้มีการดำเนินการโดยไม่ชอบนอกจากข้อกล่าวหาของผู้ฟ้องคดี และโครงการได้ดำเนินการเสร็จก็มิได้มีการร้องเรียนจากประชาชนในท้องที่แต่อย่างใด ดังนั้น การออกประกาศสอบราคาจ้างจึงเป็นไปโดยชอบ ด้วยกฎหมาย คำพิพากษาศาลปกครองสูงสุด ที่ อ.๒๕๒/๒๕๔๙

117 การประกาศสอบราคาไม่ชอบด้วยกฎหมาย (หจก. พ
การประกาศสอบราคาไม่ชอบด้วยกฎหมาย (หจก. พ. บุญมี ที่ ๑ กับพวกรวม ๗ คน / อบต. หินเหล็กไฟ) อบต. ออกประกาศสอบราคาโครงการก่อสร้างประปากำหนด ออกประกาศสอบราคาเมื่อวันที่ ๒๗ มิถุนายน ๒๕๔๔ ซื้อแบบ/เอกสารฯ ณ ที่ทำการ อบต. ตั้งแต่ ๒๘ มิถุนายน - ๘ กรกฎาคม ๒๕๔๔ ยื่นซองวันที่ ๙ กรกฎาคม ๒๕๔๔ เปิดซองวันที่ ๑๐ กรกฎาคม ๒๕๔๔ ผู้ฟ้องคดีไปขอซื้อแบบฯ เมื่อ ๕ กรกฎาคม ๒๕๔๔ แต่ปิด ทำการ จึงเห็นว่า ระยะเวลาขายแบบตรงกับวันหยุด ๖ วัน เหลือเวลาขายแบบเพียง ๕ วัน ซึ่งไม่ถูกต้องตามระเบียบ ที่กำหนดให้มีช่วงเวลาการขายแบบไม่น้อยกว่า ๑๐ วัน แต่ผู้รับเหมาบางรายที่รู้จักกับปลัด อบต. สามารถโทรศัพท์ ซื้อแบบฯ ได้ในวันหยุดราชการ คำพิพากษาศาลปกครองสูงสุดที่ อ.๑๓๘/๒๕๔๙

118 การขายแบบฯ ต้องไม่น้อยกว่า 10 วันทำการ
ยื่นซอง มิถุนายน กรกฎาคม 28 29 30 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 พฤ เปิดซอง กำหนดซื้อแบบ ประกาศสอบราคาฯ 1. ติดต่อขอซื้อแบบฯ ระหว่างวันที่ 28 มิถุนายน – 8 กรกฎาคม ในวันและเวลาราชการ (วันที่ 5-6 เป็นวันมาฆะบูชา-วันเข้าพรรษา) 2. ยื่นซองฯ กรกฎาคม 3. เปิดซองฯ 10 กรกฎาคม

119 การกระทำของ อบต.มีลักษณะเป็นการสมยอมและปกปิด เพื่อช่วยเหลือผู้รับเหมาบางรายที่เป็นพวกพ้อง ทำให้ผู้ฟ้องคดีซื้อแบบตามเวลาที่กำหนดและรัฐสูญเสียรายได้ค่าซื้อแบบฯ อบต. อ้างว่า ได้ปฏิบัติถูกต้องตามระเบียบแล้ว เพราะได้ประกาศขยายเวลาการขายแบบฯ ตั้งแต่วันที่ ๒๘ กรกฎาคม – ๘ กรกฎาคม ๒๕๔๔ โดยไม่เว้นวันหยุดราชการ รวมทั้งมีคำสั่งให้ หน.ส่วนการคลังมาปฏิบัติงานในวันหยุดราชการเพื่อ ขายแบบฯ ซึ่งผู้รับเหมาหลายรายสามารถซื้อแบบฯ ได้ในวันหยุดราชการดังกล่าว ผวจ.ส่งเอกสารสำนวนการสอบสวนการทุจริตโครงการดังกล่าวตามคำสั่งศาล และผู้แทน อบต. ปลัด อบต. ชี้แจงว่า จนท. ผู้พิมพ์ประกาศให้การว่าประกาศขยายเวลาฯ จัดทำขึ้นภายหลังจากสิ้นสุดระยะเวลาในการขายแบบแล้ว ประธาน อบต. ให้ถ้อยคำว่า มิได้เป็นผู้ลงนามอนุมัติให้ผู้เสนอราคาต่ำสุดเป็นผู้ชนะการสอบราคา และไม่ได้ลงชื่อในฐานะผู้ว่าจ้างตามสัญญาจ้าง

120 ผู้ฟ้องคดีเห็นว่า การกระทำของ อบต
ผู้ฟ้องคดีเห็นว่า การกระทำของ อบต. ไม่ชอบด้วยกฎหมาย ขอให้ศาลเพิกถอนประกาศสอบราคาโครงการพิพาท และให้มีการสอบราคาใหม่ ศาลปกครองสูงสุดวินิจแล้วเห็นว่า ระเบียบ ข้อ ๒๗ วรรคหนึ่ง กำหนดว่า การซื้อ/จ้างโดยวิธีสอบราคา ให้ดำเนินการดังนี้ (๑) ก่อนวันเปิดซองสอบราคาไม่น้อยกว่า ๑๐ วัน ให้เจ้าหน้าที่พัสดุส่งประกาศเผยแพร่การสอบราคาและเอกสารสอบราคาไปยัง ผู้มีอาชีพขายหรือรับจ้างทำงานนั้นโดยตรง หรือโดยทางไปรษณีย์ลงทะเบียนให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้ กับให้ปิดประกาศเผยแพร่การสอบราคาไว้โดยเปิดเผย ณ ที่ทำการ อบต. และที่ว่าการอำเภอนั้น วรรคสอง กำหนดว่า การให้/ขายเอกสารสอบราคาซึ่งรวมทั้ง คุณลักษณะเฉพาะ หรือรายละเอียด ให้ถือปฏิบัติตามการให้/ขายเอกสารของวิธีการประกวดราคาโดยอนุโลม ทั้งนี้ ให้เริ่มดำเนินการให้/ขาย ตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศสอบราคาจนถึงก่อนวัน เปิดซองสอบราคา

121 ข้อ ๓๒ วรรคหนึ่ง กำหนดว่า การให้/ขายเอกสารประกวดราคาซึ่งรวมทั้งคุณลักษณะเฉพาะ หรือรายละเอียด ให้กระทำ ณ ที่ทำการ อบต. หรือสถานที่ที่สามารถติดต่อได้โดยสะดวกและไม่เป็นเขตหวงห้ามกับจะต้องจัดเตรียมไว้ ให้มากพอสำหรับความต้องการของผู้มาขอรับ/ซื้อ ที่มีอาชีพขาย/รับจ้างทำงานนั้นอย่างน้อยรายละ ๑ ชุด โดยไม่มีเงื่อนไขอื่นในการให้/ขาย ทั้งนี้ ให้เริ่มให้/ขายก่อนวัน รับซองไม่น้อยกว่า ๑๐ วัน และให้มีช่วงเวลาในการให้/ขาย ไม่น้อยกว่า ๑๐ วันด้วย ข้อ ๓๓ วรรคหนึ่ง กำหนดว่า ก่อนวันเปิดซองประกวดราคา หากมีความจำเป็นที่จะต้องชี้แจงหรือให้รายละเอียดเพิ่มเติม เพื่อประโยชน์แก่ อบต. หรือมีความจำเป็นต้องแก้ไขคุณลักษณะเฉพาะหรือรายละเอียดที่เป็นสาระสำคัญซึ่งมิได้กำหนดไว้ในเอกสารประกวดราคามาแต่ต้น ให้จัดทำ เป็นประกาศและเอกสารประกวดราคาเพิ่มเติม และดำเนินการตามข้อ ๓๑ โดยอนุโลม กับแจ้งเป็นหนังสือให้ผู้ที่ขอรับ/ซื้อเอกสารประกวดราคาไปแล้วทุกรายด้วย

122 ประกาศสอบราคามีลักษณะเป็น “คำสั่งทั่วไปของฝ่ายปกครอง” ที่มิได้กำหนดตัวผู้รับคำสั่งไว้โดยเฉพาะ เพียงแต่กำหนดคุณสมบัติกว้าง ๆ ไว้เพื่อให้ผู้ที่มีคุณสมบัติตามคำสั่ง ที่ประสงค์จะเสนอตัวเข้าเป็นคู่กรณีกับหน่วยงานของรัฐทราบ และมีสิทธิที่จะเสนอราคาตามเงื่อนไขและเวลาที่กำหนด เมื่อฟ้องว่าประกาศดังกล่าวไม่ชอบด้วยกฎหมาย จึงเป็นคดีพิพาทเกี่ยวกับการที่หน่วยงานทางปกครองออกคำสั่งโดยไม่ชอบด้วยกฎหมายตามมาตรา ๙ วรรคหนึ่ง (๑) และผู้ฟ้องคดีมิใช่คู่กรณีตามคำสั่งทางปกครองจึงสามารถนำคดีมาฟ้องต่อศาลปกครองโดยไม่ต้องอุทธรณ์คำสั่งก่อน เมื่อ อบต. ประกาศขายแบบฯ โดยเป็นหยุด ๖ วัน และมีเวลาขายเพียง ๕ วัน เท่านั้น ด้วยเหตุนี้ ประกาศสอบราคาฯ ในส่วนที่เกี่ยวกับกำหนดวันขายแบบจึงมีกำหนดระยะเวลาที่ไม่เป็นไปตามข้อ ๓๒ วรรคหนึ่ง ประกอบกับข้อ ๒๗ วรรคสอง และมีผลกระทบต่อเนื่องไปทำให้กำหนดวันยื่นซองและกำหนดเปิดซองสอบราคาที่กำหนดไว้ในวันที่ ๙ และ ๑๐ กรกฎาคม ๒๕๔๔ ไม่ชอบด้วยระเบียบไปด้วย

123 ที่อ้างว่า ได้ออกประกาศขยายเวลาโดยขายไม่เว้นวันหยุดราชการ เพื่อให้เป็นไปตามข้อ ๓๒ และเป็นประโยชน์แก่ทางราชการ มีปัญหาว่าได้มีการออกประกาศดังกล่าวจริงหรือไม่ เพราะผู้ฟ้องคดีอ้างว่าไม่เคยพบเห็น และเข้าใจว่าเป็นการทำประกาศเพื่อป้องกันความผิด ประธาน อบต. ชี้แจงว่า เป็นผู้ ลงนามในประกาศดังกล่าว แต่ไม่ทราบว่ามีการปิดประกาศหรือไม่ ปลัด อบต. ชี้แจงว่า มีการออกประกาศทั้ง ๒ ฉบับ โดยยืนยันว่าได้มีการปิดประกาศประกาศฉบับแรกแล้ว แต่ไม่ได้กล่าวถึงประกาศขยายเวลาว่ามีการปิดประกาศหรือไม่ จนท. ให้ถ้อยคำในการสอบสวนว่า จนท. ผู้พิมพ์ประกาศขยายเวลา ให้การว่าประกาศขยายเวลาจัดทำขึ้นภายหลังจากสิ้นสุดระยะเวลาขายแบบฯ โดยปลัดเป็นผู้ร่างประกาศฯ กรณีจึงไม่อาจรับฟังเป็นยุติว่า ได้มีการอกประกาศขยายเวลาจริงหรือไม่ แต่ไม่ว่าจะมีการประกาศจริงหรือไม่ก็ตาม ก็ไม่มีพยานคนใดยืนยันว่า ได้มีการปิดประกาศโดยเปิดเผยและส่งประกาศแก่ผู้มีอาชีพ ตาม ข้อ ๓๓ วรรคหนึ่ง โดยชอบแล้ว

124 ดังนั้น การขยายเวลาขายแบบฯ ไม่ว่าจะมีประกาศจริงหรือไม่ จึงยังไม่เป็นไปตามขั้นตอนและวิธีการเพื่อแจ้งให้ผู้เกี่ยวข้องหรือบุคคลทั่วไปได้ทราบถึงการมีประกาศขยายเวลา ซึ่งถือเป็นสาระสำคัญในการสอบราคาตามที่กำหนดไว้ในระเบียบ เป็นเหตุให้ประกาศสอบราคาที่วินิจฉัยแล้วว่าเป็นคำสั่งที่ไม่ชอบ ด้วยกฎหมายยังคงเป็นคำสั่งที่ไม่ชอบด้วยกฎหมายอยู่เช่นเดิม ดังนั้น อุทธรณ์ของ อบต. ที่ว่า ได้ดำเนินการตามระเบียบแล้ว จึงไม่อาจรับฟังได้ และแม้ได้มีการออกประกาศขยายเวลาจริง การที่มิได้ ปิดประกาศโดยเปิดเผยและส่งประกาศตามระเบียบ ซึ่งเกิดขึ้นหลังจากการออกประกาศสอบราคาแล้ว หาได้มีผลกระทบต่อความชอบด้วยกฎหมายของประกาศสอบราคา เพียงแต่เป็นเหตุให้ประกาศขยายเวลาไม่มีผลเป็นการขยายเวลาขายแบบในวันหยุดราชการ กรณัจึงไม่ต้องเพิกถอนประกาศขยายเวลา พิพากษาให้เพิกถอนประกาศสอบราคาของ อบต.

125 ประกาศประกวดราคาล๊อคสเปค (หจก.แม่ฮ่องสอนคอนกรีต/ทม.แม่ฮ่องสอน)
ประกาศประกวดราคาล๊อคสเปค (หจก.แม่ฮ่องสอนคอนกรีต/ทม.แม่ฮ่องสอน) ทม.ประกาศประกวดราคาจ้างเหมาก่อสร้างระบุต้องปูพื้นแบบ Cobble Stone หรือมาตรฐานเทียบเท่า ซึ่งเป็นชื่อสินค้าของ บ.ซีแพ็ค ไม่ใช่ มอก. ทำให้ผู้ฟ้องคดีไม่สามารถเข้าแข่งขันได้ เพราะสินค้าดังกล่าวใน จ.เชียงใหม่ มีราคาสูง และทำให้สินค้า มอก. ที่ผลิตใน จ.แม่ฮ่องสอน ไม่มีโอกาสจำหน่าย ผู้ฟ้องคดีได้ชี้แจงและขอให้แก้ไขแล้ว แต่ ทม. เพิกเฉยและยังได้สอบราคาต่อไป ขอให้เพิกถอนประกาศประกวดราคาฯ และให้ระงับการสอบราคาชั่วคราว ศาลปกครองสูงสุดเห็นว่า ประกาศฯ แม้จะใช้กับบุคคลทั่วไป ที่สมัครใจจะเข้าเสนอราคา เฉพาะการจ้างเหมาเฉพาะรายไม่ใช่เป็นการทั่วไป ประกาศจึงมีสถานะเป็นเพียงการชี้ชวน โดยมีการกำหนดคุณลักษณะของสิ่งของและกำหนดคุณสมบัติของผู้ที่จะเข้าเสนอราคาเท่านั้น คำสั่งศาลปกครองสูงสุด ที่ ๘๐๖/๒๕๔๘

126 ประกาศฯแม้จะกำหนดเกณฑ์ของวัสดุ แต่ก็เป็นวัสดุที่ผู้เข้าแข่งขันทุกรายสามารถที่จะหาได้ในสถานะเท่าเทียมกันในขณะเสนอราคา หาได้มีผลกระทบต่อสิทธิของผู้ฟ้องคดีโดยเฉพาะแต่อย่างใด ผู้ฟ้องคดีจึงไม่ใช่ผู้ได้รับความเดือดร้อนหรือเสียหายหรืออาจจะเดือดร้อนหรือเสียหายตามมาตรา ๔๒ วรรคหนึ่งฯ และที่อุทธรณ์ว่า ได้รับความเดือดร้อนหรือเสียหายเพราะ ไม่สามารถหาวัสดุที่กำหนดไว้ได้ เห็นว่า การกำหนดวัสดุฯจะมีผลกระทบต่อผู้ชนะการประกวดราคาและได้รับ การคัดเลือกเข้าเป็นผู้รับจ้างเท่านั้น หากใช้เป็นผลโดยตรงจากประกาศดังกล่าว ผู้ฟ้องคดีเป็นเพียงผู้ซื้อแบบแปลนยังไม่ได้เป็นผู้ชนะ การประกวดราคา จึงไม่ใช่ผู้ได้รับความเดือดร้อนเสียหาย ที่จะมีสิทธิฟ้องคดีต่อศาลปกครอง จึงไม่รับคำฟ้อง ไว้พิจารณา

127 ประกาศประกวดราคาล๊อคสเปค (บ.เอเทค/อบจ.พะเยา)
ประกาศประกวดราคาล๊อคสเปค (บ.เอเทค/อบจ.พะเยา) อบจ.ประกาศประมูลซื้อด้วยระบบอิเล็กทรอนิกส์โครงการจัดซื้อเครื่องคอมฯ พร้อมอุปกรณ์ ๔๐๐ ชุด โดยกำหนดคุณลักษณะเฉพาะของคอมฯ ว่า ต้องเป็นผลิตภัณฑ์ที่ได้รับการรับรองคุณภาพผ่านการทดสอบการทำงานเข้ากันได้ระหว่าง hardware & software ในระบบปฏิบัติการ Microsoft Windows & Linux Soft Ware จากสถาบัน NSTL และ NECTEC ต้องมีศูนย์บริการสาขาที่ได้รับ ISO เปิดบริการไม่น้อยกว่า ๕ ปี ตั้งอยู่ในจังหวัดภาคเหนือ เป็นการกำหนดโดยเฉพาะเจาะจงหรือใกล้เคียงกับผลิตภัณฑ์ของ SVOA เพียงยี่ห้อเดียวหรือผู้ขายเพียงรายเดียวกีดกันไม่ให้ผู้ฟ้องคดีที่จำหน่ายยี่ห้อ ATEC ที่ไม่มีคุณลักษณะและไม่มีศูนย์บริการลักษณะดังกล่าวเข้าร่วมแข่งขันราคา จึงไม่ชอบด้วยระเบียบ / มติ ครม. ที่ห้ามกำหนดลักษณะเฉพาะ (Specification) ของสิ่งของให้ใกล้เคียงกับยี่ห้อใดยี่ห้อหนึ่ง หรือผู้ขายรายใดรายหนึ่ง โดยเฉพาะเจาะจง คำพิพากษาศาลปกครองกลาง ที่ ๑๖๑๗/๒๕๔๙

128 ขอให้เพิกถอนประกาศประกวดราคาฯ ให้ระงับการประกวดราคา และให้ออกประกาศใหม่ที่เปิดกว้างเพื่อให้มีการแข่งขัน การเสนอราคาที่เป็นธรรม ศาลปกครองกลางเห็นว่า ระเบียบฯ กำหนดว่า ข้อ ๑๑ ให้ อปท.ใช้พัสดุที่ผลิตในประเทศไทย และหรือกิจการของคนไทยตามหลักเกณฑ์ดังนี้ (๕) ..มีผู้ได้รับอนุญาตแสดงเครื่องหมาย ประเภท ชนิด หรือขนาดเดียวกัน และเป็นพัสดุที่ผลิตจากโรงงานที่ได้รับการรับรองระบบคุณภาพตั้งแต่ ๓ รายขึ้นไป ให้ระบุความต้องการเฉพาะผลิตภัณฑ์ที่ทำในประเทศไทยซึ่งได้รับการรับรองคุณภาพเท่านั้น (๙) การดำเนินการตาม (๕) ให้ถือตามที่ปรากฏในบัญชีคู่มือผู้ซื้อหรือใบแทรกคู่มือผู้ซื้อที่ อก. จัดทำขึ้นถึงเดือนก่อนหน้าที่จะประกาศซื้อหรือจ้าง ข้อ ๒๓ อปท. ประสงค์จะคัดเลือกผู้มีคุณสมบัติเบื้องต้น ในการซื้อหรือจ้างให้กระทำได้ในกรณีที่จำเป็นต้องจำกัดเฉพาะ ผู้ที่มีความสามารถโดยกำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการคัดเลือกประกาศให้ผู้สนใจทราบโดยเปิดเผย

129 วรรคสอง ในการคัดเลือกให้เจ้าหน้าที่พัสดุจัดทำรายงานเสนอขออนุมัติหัวหน้าฝ่ายบริหาร อปท. ผ่านหัวหน้าเจ้าหน้าที่พัสดุ พร้อมเอกสารคัดเลือกคุณสมบัติเบื้องต้น โดยมีรายละเอียดอย่างน้อยดังนี้ ..(๓) คุณสมบัติของผู้มีสิทธิเข้ารับการคัดเลือกซึ่งเป็นเกณฑ์ความต้องการขั้นต่ำ เช่น ประสบการณ์และผลงานที่ผ่านมา สมรรถภาพเกี่ยวกับเจ้าหน้าที่ เครื่องมือและโรงงาน ฐานะทางการเงิน เป็นต้น เห็นได้ว่า ระเบียบเปิดโอกาสให้ อปท. สามารถใช้ดุลพินิจกำหนดคุณลักษณะเฉพาะของพัสดุที่ประสงค์จะซื้อให้เหมาะสมตามวัตถุประสงค์ในการใช้งานแต่ละครั้งได้ เพียงแต่ต้องเป็นพัสดุที่ผลิตในประเทศไทยที่ได้รับเครื่องหมายมาตรฐานผลิตภัณฑ์ และผลิตจากโรงงานที่ได้รับการรับรองระบบคุณภาพตั้งแต่ ๓ รายขึ้นไป และ อปท. ยังสามารถคัดเลือกผู้มีคุณสมบัติเบื้องต้นในการซื้อหรือจ้างโดยการกำหนดเกณฑ์ความต้องการขั้นต่ำ ไม่ว่าจะเป็นประสบการณ์ฯ ของผู้เสนอราคาได้อีกด้วย

130 ที่ผู้ฟ้องคดีอ้างว่า อปท
ที่ผู้ฟ้องคดีอ้างว่า อปท. กำหนดคุณลักษณะเฉพาะของคอมฯ ว่าต้องได้รับการรับรองคุณภาพผ่านการทดสอบการทำงานฯ อันเป็นการกำหนดเงื่อนไขที่เจาะจงให้ใกล้เคียงกับยี่ห้อ SVOA เพียงยี่ห้อเดียวนั้น ข้อเท็จจริงตามคำให้การของ อบจ. ฟังได้ว่า ผลิตภัณฑ์ที่มีคุณลักษณะดังกล่าวมีหลายยี่ห้อ เช่น Belta DTK Laser และ SVOA ซึ่งผู้ฟ้องคดีไม่ได้โต้แย้ง จึงเห็นได้ว่า เป็นกรณีมีผู้ได้รับการรับรองเกิน ๓ รายขึ้นไป ไม่ได้เป็นการระบุเจาะจงเฉพาะผลิตภัณฑ์ดังที่อ้าง ส่วนประเด็นเรื่องศูนย์บริการนั้น เห็นว่า การกำหนดคุณสมบัติของผู้มีสิทธิเข้าเสนอราคาดังกล่าวเป็นการกำหนดเกณฑ์ความต้องการขั้นต่ำเกี่ยวกับสมรรถภาพในส่วนที่เกี่ยวข้องกับเจ้าหน้าที่ เครื่องมือ และโรงงานในการบริการหลังการขายที่สะดวกและรวดเร็ว อันถือเป็นเหตุผลและความจำเป็นซึ่งเป็นประโยชน์แก่ทางราชการต่อไปในอนาคต ซึ่ง อบจ. สามารถกำหนดได้ตามระเบียบฯ

131 อีกทั้งผู้เสนอราคาที่ผ่านเกณฑ์ขั้นต่ำและได้รับ การพิจารณามี ๒ ราย และผู้ฟ้องคดีก็รับว่ามีตัวแทนจำหน่ายของผู้ฟ้องคดีที่มีลัษณะดังกล่าวอยู่ที่จังหวัดพิษณุโลกเช่นกัน ดังนั้น การกำหนดคุณสมบัติขั้นต่ำของผู้มีสิทธิเสนอราคาจึงหาได้เป็นการไม่ชอบด้วยกฎหมายแต่อย่างใด จึงฟังได้ว่า การกำหนดคุณลักษณะเฉพาะของคอมฯ และการกำหนดคุณสมบัติของผู้มีสิทธิเสนอราคาครั้งนี้ มิได้มีลักษณะเจาะจงหรือระบุให้ใกล้เคียงผลิตภัณฑ์ยี่ห้อใดยี่ห้อหนึ่งหรือผู้ขายเพียงรายเดียวอันไม่ชอบด้วยกฎหมายดังที่อ้าง จึงไม่มีเหตุเพิกถอนประกาศฯ หรือ มีคำสั่งให้ อบจ. ยุติการจัดซื้อ พิพากษายกฟ้อง

132 ประกาศประกวดราคากีดกันไม่ให้เสนอราคา : ขอให้กำหนดมาตรการชั่วคราว (บ
ประกาศประกวดราคากีดกันไม่ให้เสนอราคา : ขอให้กำหนดมาตรการชั่วคราว (บ.ไทยวินเนอร์ฯ) ผู้ฟ้องคดีฟ้องว่า ทน.ยะลา ประกาศประกวดราคาซื้อรถดับเพลิง กำหนดคุณสมบัติกีดกันไม่ให้มีการแข่งขันการเสนอราคา ทำให้ผู้ฟ้องคดีไม่สามารถเสนอราคาได้ จึงฟ้องขอให้เพิกถอนประกาศประกวดราคาฯ และระงับการรับและเปิดซอง และระงับการทำสัญญา ศาลปกครองชั้นต้น มีคำสั่งให้กำหนดวิธีการชั่วคราว ห้ามมิให้ทำสัญญาซื้อรถดับเพลิง ศาลปกครองสูงสุดเห็นว่า ทน.กำหนดคุณสมบัติตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดในหนังสือของ มท. ผู้ฟ้องคดีไม่ได้เป็นผู้ขายรถดับเพลิง ไม่ได้ซื้อ/ยื่นซอง ความเสียหายยังไกลเมื่อเทียบกับ กรณีที่ซื้อและยื่นซองแล้ว จึงถือว่าความเสียหายของผู้ฟ้องคดียังไม่เกิด และเมื่อพิจารณาว่า ทน.รับผิดชอบบริการสาธารณะที่จะปกป้องภัยพิบัติอันเกิดจากอัคคีภัย แม้มีรถอยู่ ๖ คัน แต่ ทน.อ้างว่าไม่เพียงพอ เก่า ถ้าจัดซื้อรถดับเพลิงล่าช้า ผลกระทบด้านการบริหารงบประมาณ และความรับผิดชอบของ ทน. อุปสรรค ที่อาจเกิดขึ้นกับการทำงานจึงให้ยกคำขอวิธีการคุ้มครองชั่วคราว คำสั่งศาลปกครองสูงสุด ที่ ๒๒๑/๒๕๔๕

133 การแบ่งจ้าง หจก. สุจรรยาฟ้อง อบต. โดยอ้างว่ามีการจัดจ้างโดยการแบ่งจ้าง และใช้วิธีตกลงราคา รวม ๓ คดี คือ คำพิพากษาศาลปกครองสูงสุดที่ อ. 149/2549 ระหว่าง หจก. สุจรรยา กับ อบต. นามน คำพิพากษาศาลปกครองสูงสุดที่ อ. 252/2549 ระหว่าง หจก. สุจรรยา กับ อบต. แซงบาดาล และ อบต.หนองแวง คำพิพากษาศาลปกครองสูงสุดที่ อ. 381/2549 ระหว่าง หจก. สุจรรยา กับ อบต. ศรีสมเด็จ ศาลปกครองสูงสุดมีคำวินิจฉัยในแนวเดียวกัน คือ

134 การแบ่งจ้าง (หจก. สุจรรยา / อบต. นามน)
การแบ่งจ้าง (หจก. สุจรรยา / อบต. นามน) อบต. จัดทำโครงการก่อสร้างและซ่อมแซมถนน ๑๙ โครงการ งบประมาณ ๑.๐๙ ล้านบาท โดยขอจ่ายขาดจากเงินสะสม และได้จัดจ้างด้วยวิธีตกลงราคา แยกจ้างเหมาก่อสร้างฯ ถนน ๑๙ สาย เป็น ๑๙ สัญญา โดยทำบันทึกตกลงการจ้างกับผู้รับจ้าง ๓ ราย แต่ละโครงการวงเงินไม่เกิน ๑๐๐,๐๐๐ บาท ผู้ฟ้องคดีจึงร้องเรียน นอ.นามน ว่าเป็นการแบ่งจ้างลดวงเงินขัดต่อระเบียบ และขอให้สั่งให้มีการจัดจ้างใหม่ นอ.ชี้แจงว่า อบต.ดำเนินการตามระเบียบแล้ว ผู้ฟ้องคดีจึงร้องเรียน ผวจ. ให้สอบสวนข้อเท็จจริง แต่ไม่ได้รับแจ้งผล จึงนำคดีมาฟ้องต่อศาลปกครอง คำพิพากษาศาลปกครองสูงสุด ที่ อ.๑๔๙/๒๕๔๙

135 ศาลปกครองสูงสูดวินิจฉัยว่า
ระเบียบ ข้อ ๑๖ กำหนดว่า การซื้อหรือการจ้างตามข้อ ๑๓ และข้อ ๑๔ ถ้าผู้สั่งซื้อหรือสั่งจ้างเห็นสมควรจะสั่งให้กระทำโดยวิธีกำหนดไว้สำหรับวงเงินที่สูงกว่าก็ได้ การแบ่งซื้อหรือแบ่งจ้าง โดยลดวงเงินที่จะซื้อหรือจ้างในครั้งเดียวกันเพื่อให้วงเงินต่ำกว่า ที่กำหนดโดยวิธีหนึ่งวิธีใดเพื่อให้อำนาจสั่งซื้อสั่งจ้างเปลี่ยนไป จะกระทำมิได้ เว้นแต่ การแบ่งซื้อหรือแบ่งจ้างวัสดุที่ง่ายต่อการเน่าเสีย หรือ โดยสภาพไม่อาจดำเนินการซื้อหรือจ้างในครั้งเดียวกัน ทั้งจำนวนเงิน โดยอนุโลมให้แบ่งซื้อหรือแบ่งจ้างได้ตามที่เห็นสมควร หนังสือ มท ๐๓๑๘/ว ๒๒๕๒ ลว ๒๖ สค ๒๕๔๕ ข้อ ๕ ระบุว่า หาก อบต. มีความต้องการใช้พัสดุประเภทเดียวกันในระยะเวลาเดียวกัน ควรดำเนินการจัดซื้อ/จ้างในคราวเดียวกัน โดยกำหนดเงื่อนไขการพิจารณาตัดสินด้วยราคาต่อรายการหรือพิจารณาตัดสินเป็นรายโครงการแล้วแต่กรณี

136 เห็นว่า โครงการก่อสร้างฯ ถนน ๑๙ โครงการ แม้จะเป็นโครงการที่มีความต้องการใช้พัสดุเหมือนกันหลายรายการ และระยะเวลาดำเนินการใกล้เคียงกันก็ตาม แต่สถานที่ตั้ง ของทั้ง ๑๙ โครงการ ไม่เชื่อมต่อและมีสถานที่ตั้งห่างไกลกัน โดยสภาพจึงไม่อาจรวมว่าจ้างเป็นโครงการเดียวกันได้ และเมื่อพิจารณาจากวงเงินค่าจ้างเหมาของแต่ละโครงการ ไม่เกิน ๑๐๐,๐๐๐ บาท ซึ่งข้อ ๑๓ กำหนดให้จ้างโดยวิธีตกลงราคา ดังนั้น การที่ นายก.อบต.สั่งจ้างโดยวิธีตกลงราคา จึงเป็นการจ้างที่ชอบด้วยระเบียบแล้ว ที่อ้างว่า มี อบต. หลายแห่งด้วยความสุจริตจึงได้รวมการจัดจ้างแล้วใช้วิธีการสอบราคานั้น เห็นว่า แม้ข้อ ๑๓ กำหนดให้ใช้วิธีตกลงราคาก็ตาม แต่ข้อ ๑๖ วรรคหนึ่ง กำหนดให้ การซื้อ/จ้างตามข้อ ๑๓ และข้อ ๑๔ ถ้าผู้สั่งซื้อ/จ้าง “เห็นสมควร” จะสั่งให้กระทำโดยวิธีที่กำหนดไว้สำหรับวงเงินที่สูงกว่าก็ได้

137 คำว่า “เห็นสมควร” หมายถึง ระเบียบให้อำนาจผู้สั่งซื้อ/จ้างกระทำ การสั่งซื้อ/จ้างนอกเหนือจากวิธีที่ระเบียบกำหนดไว้สำหรับวงเงินนั้น ซึ่งข้อ ๑๖ “กำหนดให้อำนาจตัดสินใจอย่างอิสระแก่ผู้สั่งซื้อ/จ้าง” ที่จะสั่งซื้อ/จ้างด้วยวิธีอื่นซึ่งระเบียบนี้กำหนดไว้สำหรับวงเงินที่สูงกว่า อันได้แก่ วิธีสอบราคาหรือประกวดราคาก็ได้ หากผู้สั่งซื้อ/จ้าง เห็นว่า วิธีที่ตนเลือกสามารถดำเนินการให้เป็นไปตามความมุ่งหมายแห่งอำนาจหน้าที่ของตนได้อย่างดีที่สุด ซึ่ง “ไม่ว่าจะเลือกใช้วิธีใดก็ล้วนแต่ชอบ ด้วยกฎหมายทั้งสิ้น” ดังนั้น เมื่อ อบต. ใด ใช้ดุลพินิจแล้วเห็นสมควรสั่งจ้างครั้งหนึ่งไม่เกิน ๑๐๐,๐๐๐ บาท โดยวิธีสอบราคาซึ่งเป็นวิธีที่สูงกว่า จึงเป็นการกระทำ ที่ชอบด้วยกฎหมายเช่นกัน แต่ไม่ผูกมัดให้ อบต. อื่น ๆ สั่งจ้างด้วยวิธีเดียวกัน และอำนาจดุลพินิจดังกล่าวนี้เป็นอำนาจการบริหารภายใน ของฝ่ายปกครองโดยเฉพาะ หากผู้สั่งซื้อ/จ้างได้ใช้ดุลพินิจกระทำ การสั่งซื้อ/จ้างอยู่ภายในขอบเขตของความชอบด้วยกฎหมายแล้ว ศาลไม่อาจก้าวล่วงไปกำหนดให้ผู้สั่งซื้อ/จ้างใช้ดุลพินิจเป็นอย่างอื่น ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๓,๔ เป็นเพียงเจ้าหน้าที่ผู้มีส่วนในการเตรียมการเพื่อเสนอนายก อบต. พิจารณาออกคำสั่งเท่านั้น ไม่ใช่ผู้ออกคำสั่งอันกระทบสิทธิ ผู้ฟ้องคดี จึงพิพากษายกฟ้อง

138 การแบ่งจ้าง (หจก. สุจรรยา / อบต. ศรีสมเด็จ)
เมื่อแต่ละโครงการตั้งอยู่ต่างหมู่บ้านและอยู่ห่างจากกัน ไม่เชื่อมต่อใกล้เคียงกัน แม้จะจัดกลุ่มตามที่ผู้ฟ้องคดีมีคำขอ ให้รวมจัดจ้างเป็นโครงการเดียวกันโดยอาศัยลักษณะงาน อย่างเดียวกันหรือคล้ายกันก็ตาม ก็ย่อมเห็นได้ว่าไม่เหมาะสม ที่จะรวมจัดจ้างเช่นนั้น เพราะการก่อสร้างและปรับปรุงถนน ต่างพื้นที่ย่อมมีรายละเอียดแตกต่างกัน ข้อเท็จจริงจึงเข้าข่ายเป็นกรณีที่ไม่อาจดำเนินการจ้างในครั้งเดียวกันทั้งจำนวนเงินได้ตามข้อยกเว้นตามข้อ ๑๖ วรรคสาม การแยกจัดจ้างเป็นแต่ละโครงการจึงมิใช่การฝ่าฝืนข้อห้ามตามข้อ ๑๖ วรรคสอง ดังนั้น การที่ อบต. ใช้ดุลพินิจในการจัดจ้างโดยวิธีตกลงราคา จึงมิใช่การใช้ดุลพินิจที่ไม่มีเหตุผล ที่อ้างว่าแบ่งจ้างมีมูลเหตุจูงใจจากการเรียกรับเงินสินบน เป็นเพียงข้ออ้างที่ไม่มีพยานหลักฐานสนับสนุน ศาลปกครองชั้นต้นเห็นว่า “หากโครงการก่อสร้างเส้นหนึ่ง แต่แบ่งซอยออกเป็น ๒ โครงการเพื่อลดวงเงินให้จ้างด้วยวิธีตกลงราคาได้ จึงจะถือว่าเป็นการแบ่งจ้างซึ่งต้องห้าม ตามข้อ ๑๖” คำพิพากษาศาลปกครองสูงสุด ที่ อ.๓๘๑/๒๕๔๙

139 การรวมจ้าง (หจก. วันสต็อพเซอร์วิส กับ กรมพัฒนาฝีมือแรงงาน)
กรมฯ ประกาศสอบราคาจ้างเหมางาน ๓ ประเภท ได้แก่ งานรักษาความปลอดภัย งานทำความสะอาด และงานดูแลสนามหญ้า รวมในคราวเดียวกัน ผู้ที่มีคุณสมบัติเฉพาะบางงานและได้ยื่นซองสอบราคาเฉพาะงานใดงานหนึ่งไม่ได้รับการพิจารณา ทำให้ผู้เสนอราคาดังกล่าวเห็นว่าไม่ได้รับความเป็นธรรมเพราะมีลักษณะกีดกันผู้ประกอบการขนาดเล็กและไม่ชอบด้วยระเบียบเนื่องจากระเบียบไม่ได้มีวัตถุประสงค์ให้จ้างหลายงานที่มีลักษณะแตกต่างกันรวมกัน ศาลปกครองสูงสุดเห็นว่า ส่วนราชการมีอำนาจกำหนดคุณสมบัติของงานจ้างโดยรวมงานที่มีลักษณะแตกต่างกันไว้ในการสอบราคาคราวเดียวกันได้ หากเป็นการกระทำเพื่อประโยชน์ ต่อทางราชการโดยแท้จริงตามข้อ ๔๒(๓) แต่หากมีวัตถุประสงค์หรือก่อให้เกิดการผูกขาดในการเสนอราคาจ้าง หรือเจาะจงเพื่อคัดเลือกผู้เสนอราคา หรือมุ่งประสงค์ ในประการที่ไม่เป็นประโยชน์แก่ทางราชการ การสอบราคานั้นย่อม ไม่ชอบด้วยกฎหมาย คำพิพากษาศาลปกครองสูงสุด ที่ อ.๑๕๙/๒๕๔๘

140 กรณีที่กรมฯ ได้ประกาศสอบราคาโดยรวมงาน ๓ ประเภท ไว้ในคราวเดียวกันโดยมีเหตุผลว่า เพราะเป็นงานที่มีเวลา การทำงานเหลื่อมซ้อนกันอยู่ หากให้เอกชนต่างรายเป็น ผู้รับจ้างแล้ว อาจก่อให้เกิดปัญหาในการรักษาความปลอดภัยของอาคารสถานที่และทรัพย์สินของทางราชการ และยังอาจก่อให้เกิดปัญหาในการเรียกร้องค่าสินไหมฯ จากผู้รับจ้าง ในกรณีเกิดความเสียหายขึ้น เพราะเป็นการยากที่จะพิสูจน์ ได้ว่าเกิดจากความผิดหรือบกพร่องของฝ่ายใด นั้น เป็นกรณีที่เห็นได้ว่าเป็นการประกาศสอบราคาที่เป็นไปเพื่อประโยชน์ ของทางราชการตามข้อ ๔๒(๓) กรมฯ จึงมีอำนาจดำเนินการได้ นอกจากนั้น กรณีที่เอกสารสอบราคากำหนดว่า จะพิจารณาตัดสินจากราคารวมเป็นหลักอันเป็นผลให้ผู้เสนอราคา ต้องเสนอราคาเป็นราคารวมนั้น เป็นดุลพินิจของผู้ประกาศสอบราคาที่จะกำหนดให้มีการเสนอราคารวมทั้งสิ้นอย่างเดียว หรือเป็นราคารวมทั้งสิ้นพร้อมราคาต่อหน่วยหรือรายการ ได้ตามความจำเป็นและเหมาะสมตามข้อ ๔๐(๖)

141 ดังนั้น เมื่อไม่ปรากฏว่ามีความไม่เหมาะสมในการกำหนด ให้เสนอราคารวมทั้งสิ้นอย่างเดียว การไม่ได้ให้ผู้เสนอราคาเสนอราคาเป็นต่อหน่วยหรือต่อรายการจึงไม่ขัดต่อข้อ ๔๐(๖) ประกาศสอบราคาจ้างของกรมฯ จึงชอบด้วยระเบียบแล้ว พิพากษายกฟ้อง

142 2. ขั้นตอนก่อนเปิดซอง เสนอราคา

143 ทราบมาว่าไม่รับซองเสนอราคา จึงนำคดีมาฟ้อง (บ. อรลักษณ์ฯ)
ทราบมาว่าไม่รับซองเสนอราคา จึงนำคดีมาฟ้อง (บ. อรลักษณ์ฯ) ผู้ฟ้องคดียื่นซองประกวดราคา ต่อมาทราบด้วยวาจาจากเจ้าหน้าที่รับซองและเปิดซองประกวดราคาว่า ผู้ฟ้องคดี มีผลงานผิดเงื่อนไขและไม่พิจารณาซองที่ยื่นเสนอมา วันถัดมาผู้ฟ้องคดีได้ร้องขอความเป็นธรรมจาก ผวจ. และอธิบดี และถัดมาอีกวันก็ได้นำคดีมาฟ้องต่อศาลปกครองขอให้เพิกถอนผลการเปิดซองราคา และระงับการดำเนินการตามผลการประกวดราคา ศาลปกครองเห็นว่า หน่วยงานยังไม่ได้สั่งการใด ๆ เกี่ยวกับการประกวดราคาครั้งนี้ โดยยังอยู่ในขั้นการพิจารณา ของหน่วยงาน ยังไม่มีคำสั่งทางปกครอง ยังไม่มีข้อพิพาททางปกครองที่ศาลจะรับไว้พิจารณาได้ ศาลจึงไม่รับคำฟ้อง ไว้พิจารณา คำสั่งศาลปกครองสูงสุด ที่ ๒๒๑/๒๕๔๕

144 การกระทำที่ทำให้ผู้อื่นไม่มีโอกาสเสนอราคา
มีการวิ่งราวซองเสนอราคาก่อนหมดเวลายื่นซอง ๕ นาที ทำให้มีผู้ไม่อาจเข้าเสนอราคาได้ หน่วยงานประกาศรายชื่อผู้ได้รับการคัดเลือก แต่เมื่อผู้ยื่นซองไม่ทันร้องคัดค้านหน่วยงาน จึงประกาศยกเลิกการประกวดราคาครั้งที่ ๑ และประกาศราคาครั้งที่ ๒ ผู้ได้รับการคัดเลือกในการประกวดราคาครั้งที่ ๑ นำคดีมาฟ้องต่อศาล ขอให้เพิกถอนคำสั่งประกาศยกเลิกการประกวดราคาครั้งที่ ๑ และการประกวดราคาครั้งที่ ๒ คำพิพากษาศาลปกครองกลาง คดีหมายเลขแดงที่ ๕๔๘/๒๕๔๔ 6

145 คำพิพากษาของศาลปกครอง
มาตรา ๑๐ แห่ง พ.ร.บ.ว่าด้วยความผิดเกี่ยวกับ การเสนอราคาฯ เจ้าหน้าที่รู้หรือควรรู้ว่ามีการกระทำผิดกฎหมายนี้ ละเว้นไม่ดำเนินการให้มีการยกเลิกการเสนอราคามีความผิด การที่เจ้าหน้าที่ยกเลิกการประกวดราคา ครั้งที่ ๑ จึงเป็นการกระทำที่ชอบด้วยกฎหมาย

146 ไม่พิจารณาการเสนอราคาเพราะถูกตัดสิทธิ เสนอราคา (ขึ้นบัญชีดำ) (บ
ไม่พิจารณาการเสนอราคาเพราะถูกตัดสิทธิ เสนอราคา (ขึ้นบัญชีดำ) (บ. หนึ่งพัฒนาการฯ / กรมโยธาธิการและผังเมือง) ผู้ฟ้องคดียื่นซองเสนอราคางานก่อสร้างเขื่อนป้องกันตลิ่ง ริมแม่น้ำโขง โดยเป็นผู้เสนอราคาต่ำสุด แต่กรมฯ ไม่รับพิจารณาการเสนอราคาอ้างว่ากรมฯ ได้ประกาศตัดสิทธิไม่ให้เสนอราคากับกรมฯในทุกสาขางานก่อสร้าง ๓๐ วัน เพราะ ผู้ฟ้องคดีทำงานก่อสร้างปรับปรุงเขื่อนชายหาดบางแสนล่าช้า ผู้ฟ้องคดีชี้แจงปัญหาอุปสรรคการก่อสร้างให้คณะกรรมการตรวจการจ้างทราบโดยตลอด และมีหนังสือแจ้งการเข้าดำเนินการสถานที่ก่อสร้างไม่ได้จึงขอหยุดงานชั่วคราว และสงวนสิทธิขอต่ออายุสัญญา หลังจากนั้น ผู้ฟ้องคดีได้อุทธรณ์การตัดสิทธิไม่ให้เสนอราคาไปยังกรมฯ แต่ถูกปฏิเสธโดยให้เหตุผลว่า ผู้ฟ้องคดี ไม่ประสานงานกับ ทต.แสนสุข ในการเข้าพื้นที่ก่อสร้าง ส่วนของละเมิดกลับคำพิพากษาของจิ้วเสรี คำพิพากษาศาลปกครองสูงสุด ที่ อ.๒๒๑/๒๕๔๘

147 ผู้ฟ้องคดีเห็นว่า เป็นหน้าที่ของกรมฯ ที่จะต้องส่งมอบพื้นที่ก่อสร้าง รวมทั้งกรมฯ ได้ดำเนินการในลักษณะเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรม เพราะให้ประโยชน์กับอีก ๓ บริษัท ทั้งที่ มีปัญหาเช่นเดียวกับผู้ฟ้องคดี ผู้ฟ้องคดีเห็นว่า การไม่พิจารณาการเสนอราคาของผู้ฟ้องคดีเป็นการกระทำที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย เป็นเหตุให้ผู้ฟ้องคดีเสียหาย ๒.๘ ล้านบาท ศาลปกครองสูงสุดเห็นว่า มีประเด็นต้องพิจารณาว่า การที่กรมฯ ประกาศตัดสิทธิมิให้ผู้ฟ้องคดีเสนอราคารับจ้างงานก่อสร้างกับกรมฯ เป็นการกระทำที่ชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ ตามระเบียบฯ ข้อ ๑๕ ทวิ วรรคหนึ่ง กำหนดให้ ผู้มีหน้าที่รับผิดชอบการจัดหาพัสดุต้องดำเนินการโดยเปิดเผย โปร่งใส และเปิดโอกาสให้มีการแข่งขันกันอย่างเป็นธรรม ทั้งนี้ โดยคำนึงถึงคุณสมบัติและความสามารถของผู้เสนอราคา หรือผู้เสนองาน

148 ข้อ ๕๐ กำหนดให้คณะกรรมการพิจารณาผลการประกวดราคา มีหน้าที่ดังนี้
ข้อ ๕๐ กำหนดให้คณะกรรมการพิจารณาผลการประกวดราคา มีหน้าที่ดังนี้ (๑) ตรวจสอบคุณสมบัติของผู้เสนอราคา ใบเสนอราคา เอกสารหลักฐานต่าง ๆ พัสดุตัวอย่าง แคตตาล็อก หรือแบบรูปและรายการละเอียด แล้วคัดเลือกผู้เสนอราคาที่ถูกต้องตามเงื่อนไขในเอกสารประกวดราคา ในกรณีที่ผู้เสนอราคารายใดเสนอรายละเอียดแตกต่างไปจากเงื่อนไขที่กำหนดในเอกสารประกวดราคาในส่วนที่มิใช่สาระสำคัญ และความแตกต่างนั้น ไม่มีผลทำให้เกิดการได้เปรียบเสียเปรียบต่อผู้เสนอราคารายอื่น หรือเป็นการผิดพลาดเล็กน้อย ให้พิจารณาผ่อนปรนให้ผู้เข้าประกวดราคาโดยไม่ตัดผู้เข้าประกวดราคารายนั้นออก และในการพิจารณา คณะกรรมการอาจสอบถามข้อเท็จจริงจากผู้เสนอราคารายใดก็ได้แต่จะให้ผู้เสนอราคารายใดเปลี่ยนแปลงสาระสำคัญที่เสนอไว้แล้วมิได้ (๒) พิจารณาคัดเลือกสิ่งของ หรืองานจ้าง หรือคุณสมบัติของผู้เสนอราคาที่ตรวจสอบแล้วตาม (๑) ซึ่งมีคุณภาพและคุณสมบัติเป็นประโยชน์ต่อทางราชการ แล้วเสนอให้ซื้อหรือจ้างจากผู้เสนอราคารายที่คัดเลือกไว้แล้ว ซึ่งเสนอราคาต่ำสุด

149 เห็นได้ว่า การพิจารณาคุณสมบัติและความสามารถของ ผู้เสนอราคาหรือผู้เสนองาน ต้องดำเนินการตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่ระเบียบให้อำนาจไว้ ทั้งจะต้องไม่ขัดต่อเจตนารมณ์ของระเบียบที่มุ่งคุ้มครองให้การจัดหาพัสดุ ต้องกระทำโดยเปิดเผย โปร่งใส และมีการแข่งขันกันอย่างเสรีและเป็นธรรมด้วย เมื่อพิเคราะห์เงื่อนไขประกาศประกวดราคาฯ ที่ตัดสิทธิมิให้ ผู้ฟ้องคดีเข้าเสนอราคารับจ้างกับกรมฯ ด้วยเหตุที่ เคยก่อสร้างเขื่อนชายหาดบางแสนล่าช้าอันเป็นการห้ามมิให้ ผู้เสนอราคาที่เคยมีประวัติรับจ้างก่อสร้างบกพร่องอย่างหนึ่งอย่างใดมาก่อนเข้าเสนอราคากับส่วนราชการ เห็นได้ว่า ไม่มีบทบัญญัติใดของระเบียบกำหนดไว้ ซึ่งไม่เป็นธรรม แก่ผู้ฟ้องคดี ไม่โปร่งใส และไม่เปิดโอกาสให้มีการแข่งขัน อย่างเป็นธรรมตามข้อ ๑๕ ทวิ