งานนำเสนอกำลังจะดาวน์โหลด โปรดรอ

งานนำเสนอกำลังจะดาวน์โหลด โปรดรอ

Shibu lijack องค์ความรู้โรคซึมเศร้า. การจำแนกโรค Mood disorders Depressive disorders Major depressive disorder Dysthymia (Chronic depression) Bipolar.

งานนำเสนอที่คล้ายกัน


งานนำเสนอเรื่อง: "Shibu lijack องค์ความรู้โรคซึมเศร้า. การจำแนกโรค Mood disorders Depressive disorders Major depressive disorder Dysthymia (Chronic depression) Bipolar."— ใบสำเนางานนำเสนอ:

1 Shibu lijack องค์ความรู้โรคซึมเศร้า

2 การจำแนกโรค Mood disorders Depressive disorders Major depressive disorder Dysthymia (Chronic depression) Bipolar disorders Bipolar IBipolar II

3 อารมณ์เศร้าภาวะซึมเศร้าโรคซึมเศร้า SadnessDepression Depressive disorder เป็นอารมณ์ด้านลบ สภาวะอารมณ์ที่เกิดขึ้น เป็นครั้งคราวกับบุคคล ทั่วไปทุกเพศทุกวัย เมื่อเผชิญกับ - การสูญเสีย - การพลาดในสิ่งที่หวัง - การถูกปฏิเสธ และมักเกิดขึ้นร่วมกับ ความรู้สึก สูญเสีย ผิดหวัง หรืออึดอัด ทรมาน (Gotlib 1992) อารมณ์เศร้าที่ มากเกินควรและ นานเกินไป ไม่ดีขึ้นแม้ได้รับ กำลังใจหรืออธิบาย ด้วยเหตุผล มักมีความรู้สึกด้อยค่า รู้สึกผิด อยากตาย พบบ่อยว่ามีผลกระทบ ต่อหน้าที่การงาน กิจวัตรประจำวันและ การสังคมทั่วไป (Stifanis 2002) ภาวะซึมเศร้าตาม เกณฑ์วินิจฉัย ICD-10 depressive episode (F32) recurrent depressive episode (F33) dysthymia(F34.1) หรือ เกณฑ์วินิจฉัย DSM-IV Major depressive disorder Dysthymic disorder

4 Continuum of Depression Depressive symptom Depressive disorders Sadness mild moderateseverepsychotic

5 นิยาม ผู้ป่วยโรคซึมเศร้า หมายถึง ประชาชนที่มีอาการสอดคล้องกับ  Depressive Disorders ตามมาตรฐานการจำแนกโรค ระหว่างประเทศขององค์กรอนามัยโลก ฉบับที่10 (ICD– 10) หมวด F32, F33, F34.1, F38, F39 หรือ  Major Depressive Disorder และ Dysthymic Disorder ตามมาตรฐานการจำแนกโรคของสมาคมจิตแพทย์อเมริกัน ฉบับที่4 (DSM-IV)

6 โรคซึมเศร้า  อาการสำคัญคือ อารมณ์เศร้า ซึมเศร้าหด หู่ สะเทือนใจร้องไห้ง่าย  ความรู้สึกเบื่อหน่าย ไม่มีความสุข จิตใจ ไม่สดชื่นเหมือนเดิม สิ่งที่เคยทำแล้วมี ความสุขก็ไม่อยากทำ  มีอาการเกือบทั้งวัน เกือบทุกวัน ติดต่อกัน อย่างน้อย 2 สัปดาห์  จนมีผลกระทบต่อชีวิต การปฏิบัติหน้าที่ ต่างๆ ร่วมกับมีอาการทางร่างกายอื่นๆ อาการซึมเศร้า: 1. ความรุนแรง 2. ระยะเวลา 3. ผลกระทบต่อความสามารถในการทำงาน

7 อาการที่พบบ่อยในผู้ป่วยซึมเศร้า  เบื่ออาหาร น้ำหนักลด 5 % จาก ของเดิม บางคนอาจกินมากขึ้น น้ำหนักเพิ่ม  นอนไม่หลับ หรือหลับมากไป อารมณ์ทางเพศลดลง  รู้สึกอ่อนเพลียไม่มีแรงเกือบตลอดวัน  เคลื่อนไหวช้าลง เฉื่อยชา พูดน้อย คิดนาน ซึมๆ บางคนอาจมีอาการ กระสับกระส่าย

8 อาการที่พบบ่อยในผู้ป่วยซึมเศร้า  ผู้หญิงอาจมีประจำเดือนผิดปกติ  คิดไม่ค่อยออก สมาธิลดลง ทำให้จำไม่ค่อย ได้ หลงลืมง่าย ความคิดอ่านเชื่องช้าลง ลังเล ตัดสินใจไม่ได้ ไม่มั่นใจตัวเอง  มองโลกในแง่ลบ มองตัวเองไม่มีคุณค่า มองชีวิตไม่มีความหมาย เบื่อชีวิต  คิดเรื่องความตาย อยากตาย คิดฆ่าตัวตาย หรือพยายามฆ่าตัวตาย

9 เกณฑ์การวินิจฉัย Major depressive episode (DSM-IV-TR) มีอาการดังต่อไปนี้ อย่างน้อย 5 อาการ เกิดขึ้นแทบทั้งวัน เป็นเกือบทุกวัน ติดต่อกันไม่ต่ำกว่า 2 สัปดาห์ และทำให้เสียหน้าที่การงานการสังคม มีอาการดังต่อไปนี้ อย่างน้อย 5 อาการ เกิดขึ้นแทบทั้งวัน เป็นเกือบทุกวัน ติดต่อกันไม่ต่ำกว่า 2 สัปดาห์ และทำให้เสียหน้าที่การงานการสังคม 1.มีอารมณ์เศร้า ทั้งที่ตนเองรู้สึกและคนอื่น สังเกตเห็น 2.ความสนใจหรือความเพลิดเพลินในกิจกรรมปกติที่ เคยทำทั้งหมดหรือแทบทั้งหมดลดลงอย่างมาก 1.มีอารมณ์เศร้า ทั้งที่ตนเองรู้สึกและคนอื่น สังเกตเห็น 2.ความสนใจหรือความเพลิดเพลินในกิจกรรมปกติที่ เคยทำทั้งหมดหรือแทบทั้งหมดลดลงอย่างมาก ต้องมีอย่างน้อย 1 อาการของ 3.น้ำหนักลดลงหรือเพิ่มขึ้น(มากกว่า ร้อยละ 5 ต่อเดือน)/เบื่ออาหาร หรืออยากอาหารมากขึ้น 4.นอนไม่หลับหรือหลับมาก 5.ทำอะไรช้า เคลื่อนไหวช้าลง หรือ กระสับกระส่าย อยู่ไม่สุข 6.เหนื่อยอ่อนเพลียหรือไม่มีแรง 3.น้ำหนักลดลงหรือเพิ่มขึ้น(มากกว่า ร้อยละ 5 ต่อเดือน)/เบื่ออาหาร หรืออยากอาหารมากขึ้น 4.นอนไม่หลับหรือหลับมาก 5.ทำอะไรช้า เคลื่อนไหวช้าลง หรือ กระสับกระส่าย อยู่ไม่สุข 6.เหนื่อยอ่อนเพลียหรือไม่มีแรง 7.รู้สึกตนเองไร้ค่าหรือรู้สึกผิด มากเกินควร 8.สมาธิหรือความคิดอ่านลดลง 9.คิดถึงเรื่องการตายอยู่ซ้ำๆ หรือคิดฆ่าตัวตาย หรือ พยายามฆ่าตัวตายหรือมีแผน 7.รู้สึกตนเองไร้ค่าหรือรู้สึกผิด มากเกินควร 8.สมาธิหรือความคิดอ่านลดลง 9.คิดถึงเรื่องการตายอยู่ซ้ำๆ หรือคิดฆ่าตัวตาย หรือ พยายามฆ่าตัวตายหรือมีแผน

10 เกณฑ์การวินิจฉัย DYSTHYMIC DISORDER (DSM-IV-TR) A. มีอารมณ์ซึมเศร้าเป็นส่วนใหญ่ของวัน มีวันที่เป็นมากกว่าวันที่ปกติ โดย ทั้งจากการบอกเล่าและการสังเกตอาการของผู้อื่น นานอย่างน้อย 2 ปี B. ในช่วงที่ซึมเศร้า มีอาการดังต่อไปนี้อย่างน้อย 2 อาการขึ้นไป (1) เบื่ออาหารหรือกินจุ (2) นอนไม่หลับหรือหลับมากไป (3) เรี่ยวแรงน้อยหรืออ่อนเพลีย (4) self-esteem ต่ำ (5) สมาธิไม่ดี หรือตัดสินใจยาก (6) รู้สึกหมดหวัง C. ในช่วง 2 ปี ของความผิดปกติ ผู้ป่วยไม่มีช่วงเวลาที่ปราศจาก อาการตามเกณฑ์ A หรือ B นานเกินกว่า 2 เดือนในแต่ละครั้ง

11 เกณฑ์วินิจฉัย F32 Depressive episode (ICD-10) อาการหลักอาการร่วมอาการทางกาย 1.มีอารมณ์เศร้า 2.ความสนุกสนาน เพลิดเพลินหรือ ความสนใจใน กิจกรรมลดลง 3.อ่อนเปลี้ยเพลีย แรง มีกิจกรรม น้อยลง 1.สมาธิลดลง 2.ความมั่นใจและ ความภาคภูมิใจใน ตนเองลดลง 3.รู้สึกผิดและไร้ค่า 4.มองอนาคตในทาง ลบ 5.คิดฆ่าตัวตายหรือ ทำร้ายตนเองหรือ ฆ่าตนเอง 6.มีความผิดปกติใน การนอนหลับ 7.เบื่ออาหาร 1.เบื่อหน่าย ไม่สนุกสนาน ในกิจกรรมที่เคยเป็น 2.ไร้อารมณ์ต่อสิ่งรอบข้างที่ เคยทำให้เพลิดเพลินใจ 3.ตื่นเช้ากว่าปกติ ≥ 2 ชม. 4.อาการซึมเศร้าเป็นมาก ช่วงเช้า 5.ทำอะไรช้า เคลื่อนไหวช้า ลง หรือกระสับกระส่าย 6.เบื่ออาหารอย่างมาก 7.น้ำหนักลดลง (5%ใน 1เดือน) 8.ความต้องการทางเพศ ลดลง

12 Code ICD-10 รหัสอาการหลักอาการร่วมอาการทางกาย F32.0 : mildอย่างน้อย 2 ใน 3อย่างน้อย 2 F32.00< 4 อาการ F32.01≥ 4 อาการ F32.1: moderateอย่างน้อย 2 ใน 3อย่างน้อย 3 F32.2 : Severe ครบ 3 อาการหลัก อย่างน้อย 4 F32.3 : Severe with psychotic ครบ 3 อาการหลัก อย่างน้อย 4 และ มี Psychotic symptom

13 การดำเนินโรค  เรื้อรังและเป็นซ้ำ: อาการเกิด เป็นช่วง, หาย/ทุเลาได้, สามารถ กลับเป็นซ้ำ และกลับเป็นใหม่ได้  ระยะเวลาของการเกิดอาการที่ ไม่ได้รับการรักษาจะอยู่ประมาณ 3-16 เดือน  The median duration of episode was 3 months (Spijker 2002)

14 การดำเนินโรค  ส่วนใหญ่เริ่มป่วยครั้งแรก หลังอายุ 20 และก่อน 50 ปี  เป็นความเจ็บป่วยที่กลับเป็น ซ้ำได้บ่อย มีเพียง 10-15% ที่เป็น Single episode  Standardization mortality rate  การเสียชีวิตจาการฆ่าตัว ตายเป็น ของ ประชากรทั่วไป (Harris 1997)  ในชั่วชีวิตโดยเฉลี่ยจะเกิด อาการ 4 episodes แต่ หากไม่ได้รับการรักษาและ ป้องกันการเกิดซ้ำของโรค จะกำเริบถี่ขึ้นเรื่อยๆ (Judd,1997)  ผู้ป่วยส่วนมากจะ incomplete remission ซึ่งจะมีโอกาสกลับเป็นซ้ำ ถึง 3 เท่า เมื่อเปรียบเทียบ กับกลุ่มที่ Complete remission

15 Relapse : การกลับเป็นซ้ำ Recurrent : การกลับเป็นใหม่  RELAPSE: หมายถึง หลัง อาการซึมเศร้าทุเลาหรือ หายไปแล้ว เกิดอาการ ซึมเศร้าขึ้นอีกภายใน 6 เดือน  พบอัตรา Relapse ประมาณ % (Keller 1981,1983)  ช่วงเวลาที่มีความเสี่ยงสูง ที่สุดคือ 3-6 เดือนแรก หลังอาการทุเลา (Remission)  RECURRENT : หมายถึง การเกิด new episode หลัง อาการโรคซึมเศร้าครั้งก่อน หายไปนานกว่า 6 เดือน  ณ 6 เดือน พบอัตราการเกิด recurrent 19% (Shapiro and Keller,1981)  ณ 2 ปี พบอัตราการเกิด recurrent 25%-40% (Keller and Boland,1998)  ณ 5 ปี พบอัตราการเกิด recurrent 60 % (Lavori et al, 1994)

16 สาเหตุการเกิดโรค  การเกิดโรคซึมเศร้ามีความซับซ้อน เกิด จาก Interaction ของหลายๆ ปัจจัย (Biopsychosocial)  การเปลี่ยนแปลงของชีวเคมีในสมอง (Serotonin, Norepinephrine) ทำให้ เกิดอาการ Depression และพบบ่อยว่า ปัจจัยทางสังคมจิตใจ เป็นตัวกระตุ้นให้ เกิดการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว  ปัจจัยทางพันธุกรรมจะเอื้ออำนวยให้ บุคคลมีแนวโน้มที่จะเกิดโรคซึมเศร้า แต่ปัจจุบันยังไม่ทราบยีนเฉพาะที่ก่อโรคนี้

17 เพศหญิง มองโลกในแง่ลบ แก้ไขปัญหา แบบหลีกหนี ยากจน ไร้งาน การทะเลาะ ในครอบครัว ถูกทารุณกรรม ในวัยเด็ก การตั้งครรภ์ พ่อแม่ป่วย/ ขาดทักษะ เจ็บป่วยโรค เรื้อรัง ความคิดทางบวก มีสังคมที่ช่วยเหลือกันดี ประสบความสำเร็จ ในการศึกษา การงาน ครอบครัวอบอุ่น ได้รับการรักษา โรคจิตเวชที่มีอยู่ บุคลิกภาพที่ ผิดปกติได้รับการ แก้ไข มีทักษะชีวิตที่ดี พันธุกรรม ปัจจัยด้านชีวเคมี กายวิภาคของสมอง Neuroticism เครียดง่าย ขี้กลัว เจ้าอารมณ์ ก้าวร้าว โรคทางจิตเวช การสูญเสียและ ความอับอาย การสูญเสียและ ความอับอาย ยาหรือสารกระตุ้น ชีวเคมีในสมอง เปลี่ยนแปลง ชีวเคมีในสมอง เปลี่ยนแปลง ปัจจัยชักนำ ปัจจัยเสี่ยง ปัจจัยป้องกัน ปัจจัยกระตุ้น Substance use disorder Conduct disorder

18 1. โรคจิตเวช -โรคซึมเศร้า -ติดสุรายาเสพติด -โรคจิตเภท -ปัญหาการปรับตัว 2. โรคทางกาย เรื้อรัง 3. เกิดวิกฤติ ในชีวิต ความคิดยืดหยุ่น สังคมช่วยเหลือ ไม่มีเหตุกระตุ้น ไม่มีการสูญเสีย มีความหวัง ได้รับการรักษา โรคจิตเวช บุคลิกภาพได้รับ การแก้ไข พันธุกรรมและ ประวัติครอบครัว ปัจจัยด้านชีววิทยา บุคลิกภาพ หุนหันผลันแล่น impulsive อุปกรณ์ฆ่าตัวตาย ที่หาได้ง่าย อุปกรณ์ฆ่าตัวตาย ที่หาได้ง่าย เหตุการณ์ที่ ทำให้เสื่อมเสีย เหตุการณ์ที่ ทำให้เสื่อมเสีย ปัจจัยชักนำ ปัจจัยเสี่ยง ปัจจัยป้องกัน ปัจจัยกระตุ้น

19 พรเทพ ศิริวนารังสรรค์และคณะ (2547) ความชุกของโรคจิตเวชในประเทศไทย: การสำรวจระดับชาติ ปี 2546.วารสารสุขภาพจิตแห่งประเทศไทย,12(3); การกระจายของโรคซึมเศร้าในแต่ละภาคของไทย

20 ความชุกของโรคซึมเศร้าจำแนกตามเพศ อายุ พรเทพ ศิริวนารังสรรค์และคณะ (2547) ความชุกของโรคจิตเวชในประเทศไทย: การสำรวจระดับชาติ ปี 2546.วารสารสุขภาพจิตแห่งประเทศไทย,12(3);

21

22

23 การรักษาโรคซึมเศร้า  การรักษาด้วยยาต้านซึมเศร้า  Tricyclic antidepressants (TCA) : Amitryptylline, Imipramine, Nortryptylline  Selective Serotonin reuptake Inhibitor (SSRI): Fluoxetine, Sertaline  Others:  การรักษาด้วยจิตบำบัด  Cognitive Behavioral Therapy  Interpersonal Psychotherapy  การรักษาโรคซึมเศร้าด้วยวิธีอื่น ๆ  การรักษาด้วยไฟฟ้า (ECT)  การออกกำลังกาย

24 การรักษาด้วยยาต้านซึมเศร้า  ผลการ systemic review พบว่ายาในกลุ่ม TCA และ SSRIs ช่วยลดอาการใน โรคซึมเศร้าทุกชนิดเมื่อเปรียบเทียบกับยาหลอก  ผลการทำ meta analysis พบว่า TCA และ SSRI มีประสิทธิผลการรักษาไม่ แตกต่างกัน แต่ SSRI มีผลข้างเคียงต่ำกว่ามาก  Fluoxetine 20 mg เป็น ยาต้านซึมเศร้าในกลุ่ม SSRI ที่ปลอดภัย และราคาถูก มีประสิทธิผลและคุ้มค่าในเวชปฏิบัติปฐมภูมิ  ขนาดยาต้านซึมเศร้าที่เหมาะสมต่อการรักษาโรคซึมเศร้า  Fluoxetine mg  Amitryptylline/Imipramine: mg/day  แต่เนื่องจาก amitrytylline และ imipramine ในขนาดดังกล่าว มักมี ผลข้างเคียงสูง แนะนำให้เริ่มใช้ fluoxetine ก่อน

25 Tricyclic Antidepressant (TCA)  ขนาดยาต่ำสุดที่มีผลต่อการรักษาโรคซึมเศร้าคือ  Amitryptylline: mg/day  Imipramine mg/day  ผลข้างเคียง ที่พบได้บ่อย ได้แก่ อาการปากแห้ง คอแห้ง ท้องผูก orthostatic hypotension ง่วง ซึม น้ำหนักเพิ่มเวียน ศีรษะ หน้ามืด ปัสสาวะลำบาก  ผลข้างเคียงที่รุนแรง ได้แก่ cardio-toxicity ลด seizure threshold และหากรับประทานเกินขนาดทำให้เสียชีวิตได้  ผลข้างเคียงสัมพันธ์กับขนาดของยา

26 Selective Serotonin Reuptake Inhibitor (SSRI)  SSRI ได้รับการแนะนำให้เป็น first-line drug (ยาขนานแรก) ในการรักษา ซึมเศร้า และยังมีข้อบ่งชี้ในการรักษาภาวะ anxiety disorders เช่น panic disorders, OCD และเป็นยาขนานเดียวที่ FDA USA ให้ใช้ในผู้สูงอายุ และใน เด็กและวัยรุ่น ที่เป็นโรคซึมเศร้า  วิธีการบริหารยา คือ รับประทานวันละครั้งเดียว 20 mg (1เม็ด) ต่อวัน ตอนเช้า พร้อมอาหาร (ยกเว้นผู้ป่วยมีอาการง่วงซึม ให้เปลี่ยนเป็นมื้อเย็นได้) หากไม่ ตอบสนองเท่าที่ควรใน 2-3 สัปดาห์จังปรับเพิ่มเป็น 40 mg ได้ มี half-life ยาว จึงเหมาะในคนที่ลืมกินยาหรือกินไม่สม่ำเสมอ  ผลข้างเคียง ที่พบได้บ่อย ได้แก่ แน่นท้อง คลื่นไส้ อาเจียน กระวนกระวาย ความต้องการทางเพศลดลง หรือหลั่งช้า ไม่มีฤทธิ์ anticholinergic SE สามารถใช้กับผู้ป่วยโรคทางกาย เช่นโรคหัวใจ และในผู้สูงอายุได้ พบการ เสียชีวิตจากการกินยาเกินขนาดน้อยมาก  การแก้ผลข้างเคียง หากมีอาการกระสับกระส่ายมากแนะนำให้ Diazepam 2 mg เช้า-เย็น และหากมีอาการนอนไม่หลับ แนะนำให้ diazepam 2-5 mg ก่อนนอน ร่วมด้วย

27  ยาคลายวิตกกังวลในกลุ่ม benzodiazepine เช่น diazepam  ไม่มีประสิทธิผลในการรักษาโรคซึมเศร้า  อาจใช้เป็นยาเสริมในผู้ป่วยซึมเศร้าที่มีอาการวิตกกังวลมาก ช่วยในผู้ที่มีปัญหานอนไม่หลับ แต่ควรให้เพียงระยะสั้นเท่านั้น 12 สัปดาห์สำหรับอาการวิตกกังวล 2-6 สัปดาห์ปัญหานอนไม่หลับ การรักษาด้วยยา

28 การรักษาด้วยจิตบำบัด  Mild to Moderate depression: การให้จิตบำบัดพบว่ามี ประสิทธิผลกว่าการไม่ได้รับการบำบัดใด ๆ เลย  การรักษาด้วยจิตบำบัด เช่น Cognitive behavior therapy (CBT) หรือ Interpersonal Therapy (ITP) พบว่ามีประสิทธิผล ในการรักษาเหมือนการรักษาด้วยยา แต่ใช้เวลามากและนาน  หากจะเลือกเฉพาะจิตบำบัด ควรเลือกเฉพาะผู้ที่มีโรคซึมเศร้าที่ ไม่รุนแรง และจะต้องเป็นผู้มีความชำนาญและประสบการณ์ เท่านั้น จึงจะมีประสิทธิผลในการรักษา  Severe depression: การบำบัดด้วยยาร่วมกับ ITP หรือ CT ทำ ให้อาการซึมเศร้าดีขึ้นกว่าการให้จิตบำบัดอย่างเดียว

29 การรักษาโรคซึมเศร้าด้วยวิธีอื่น ๆ  การรักษาด้วยไฟฟ้า (Electroconvulsive therapy) มีข้อบ่งชี้ ในรายที่มีอาการซึมเศร้ารุนแรงและมีความเสี่ยงต่อการฆ่าตัว ตาย  การออกกำลังกาย ในผู้ป่วยซึมเศร้าเล็กน้อยถึงปานกลาง พบว่า ทำให้อาการดีขึ้นเมื่อเปรียบเทียบกับยาหลอก แต่ยังมีหลักฐาน จำกัดเมื่อเปรียบเทียบประสิทธิผลกับการบำบัดทางจิตหรือการ บำบัดด้วยยา

30 After care and relapse prevention Acute Phase: 1.รักษาจนอาการซึมเศร้าหายดี ไม่มีอาการ ตกค้างหลงเหลือ 2.รักษาด้วยขนาดยาที่เหมาะสม 3.รักษานานพอ (อย่างน้อย 3 เดือน) Continuation Phase: 1.หลังจากที่ทุเลาดีแล้วต้องให้ยาต่อเนื่อง 6-9 เดือน 2.มีโปรแกรมป้องกันการกลับซ้ำ (relapse) Maintenance Phase: 1.มีการติดตามเฝ้าระวังต่อเนื่อง ป้องกันการ กลับเป็นใหม่ (recurrent)


ดาวน์โหลด ppt Shibu lijack องค์ความรู้โรคซึมเศร้า. การจำแนกโรค Mood disorders Depressive disorders Major depressive disorder Dysthymia (Chronic depression) Bipolar.

งานนำเสนอที่คล้ายกัน


Ads by Google