งานนำเสนอกำลังจะดาวน์โหลด โปรดรอ

งานนำเสนอกำลังจะดาวน์โหลด โปรดรอ

การวัดความหนาแน่นของกระดูก Bone Densitometry 1 ภาควิชารังสีเทคนิค คณะเทคนิค การแพทย์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ดร. มนตรี ตั้งใจ.

งานนำเสนอที่คล้ายกัน


งานนำเสนอเรื่อง: "การวัดความหนาแน่นของกระดูก Bone Densitometry 1 ภาควิชารังสีเทคนิค คณะเทคนิค การแพทย์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ดร. มนตรี ตั้งใจ."— ใบสำเนางานนำเสนอ:

1 การวัดความหนาแน่นของกระดูก Bone Densitometry 1 ภาควิชารังสีเทคนิค คณะเทคนิค การแพทย์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ดร. มนตรี ตั้งใจ

2 2 เนื้อหานำเสนอ (Out line)  หลักการและเทคนิคในการวัดความ หนาแน่นของกระดูก  ปริมาณรังสีในการวัดความ หนาแน่นของกระดูก  โรคกระดูกพรุนและการตรวจ  R2R

3 3 หลักการ I = I 0 e -(  M) I0I0 I โดย M คือ มวลสาร  คือค่าสัมประสิทธิ์การลดลงเชิงมวล (mass attenuation coefficient)

4 4 I = I 0 e -(  M) I0I0 I หลักการ

5 5 I = I 0 e -(  M) I0I0 I หลักการ

6 6 I = I 0 e -(  M) I0I0 I หลักการ

7 7 10 keV 40 keV ln (I/I 0 ) = - u m x M ถ้า I 0 = 40 keV I = 10 keV u m = cm 2 /g M = Mass per unit area ln (10/40) = x M ln (0.25) = x M = x M M = g/cm 2 หลักการ

8 keV beam40 keV beam 70 keV read out 40 keV read out X-ray tube 4070 I0 (40 keV) = 40 I0 (70 keV) = 70 หลักการ

9 9 00 Soft Tissue (Fat+lean) Soft Tissue +bone I 0 40 = 40 I st 40 = I 0 70 = 70I st 70 = หลักการ

10 I 0 40 = 40 I 0 70 = 70 I st 40 = I st 70 = I b 40 = 0.08 I b 70 = 1.96 หลักการ

11 11 No tissueSoft issueBone 40 keV read out I 0 40 = 40I st 40 = 0.358I b 40 = keV read out I 0 70 = 70I st 70 = 2.291I b 70 = If mass attenuation coefficient ; u f 40 = 0.23u f 70 = 0.19R f = u L 40 = 0.27u L 70 = 0.19R L = u b 40 = 1.00u b 70 = 0.32R b = Need to calculate u st 40 = ?u st 70 = ?R st = ? หลักการ

12 12 R st = ln (I 0 40 / I st 40 ) / ln (I 0 70 / I st 70 ) =ln (40 / 0.358) / ln ( 70 / 2.291) =ln (111.73) / ln (30.55) =4.716 / =1.379 หลักการ No tissueSoft issueBone 40 keV read out I 0 40 = 40I st 40 = 0.358I b 40 = keV read out I 0 70 = 70I st 70 = 2.291I b 70 = 1.960

13 13 u f 40 = 0.23u f 70 = 0.19R f = u L 40 = 0.27u L 70 = 0.19R L = u b 40 = 1.00u b 70 = 0.32R b = u st 40 = ?u st 70 = ?R st = หลักการ No tissueSoft issueBone 40 keV read out I 0 40 = 40I st 40 = 0.358I b 40 = keV read out I 0 70 = 70I st 70 = 2.291I b 70 = 1.960

14 14 % Lean=[(R st -R F )] / (R L -R F )] x 100 =[( )] / ( )] x 100 =(0.168) / (0.21) x 100 =0.8 x 100 =80 % หลักการ No tissueSoft issueBone 40 keV read out I 0 40 = 40I st 40 = 0.358I b 40 = keV read out I 0 70 = 70I st 70 = 2.291I b 70 = 1.960

15 15 % Lean=80% %Fat=100-%Lean %Fat= %Fat=20 % หลักการ No tissueSoft issueBone 40 keV read out I 0 40 = 40I st 40 = 0.358I b 40 = keV read out I 0 70 = 70I st 70 = 2.291I b 70 = 1.960

16 16 U st 40 =(Lean Fraction)(U L 40 ) + (Fat Fraction)(U F 40 ) =(0.80)(0.27) + (0.20)(0.23) =(0.216) + (0.046) =0.262 U st 70 =(Lean Fraction)(U L 70 ) + (Fat Fration)(U F 70 ) =(0.80)(0.19) + (0.20)(0.19) =(0.152) + (0.038) =0.19 No tissueSoft issueBone 40 keV read out I 0 40 = 40I st 40 = 0.358I b 40 = keV read out I 0 70 = 70I st 70 = 2.291I b 70 = 1.960

17 17 u f 40 = 0.23u f 70 = 0.19R f = u L 40 = 0.27u L 70 = 0.19R L = u b 40 = 1.00u b 70 = 0.32R b = u st 40 = 0.262u st 70 = 0.19R st = หลักการ No tissueSoft issueBone 40 keV read out I 0 40 = 40I st 40 = 0.358I b 40 = keV read out I 0 70 = 70I st 70 = 2.291I b 70 = 1.960

18 18 M b =[R st x ln (I b 70 / I 0 70 )] – ln (I b 40 / I 0 40 ) U b 40 – (U b 70 x R st ) =[1.379 x ln(1.96 / 70)] – ln(0.80 / 40) 1.00 – (0.32 x 1.379) =2.30 g/cm 2 No tissueSoft issueBone 40 keV read out I 0 40 = 40I st 40 = 0.358I b 40 = keV read out I 0 70 = 70I st 70 = 2.291I b 70 = 1.960

19 19 M st =ln (I b 40 / I 0 40 )] – [R b x ln (I b 70 / I 0 70 ) (R b x U st 70 ) – U st 40 =ln (0.08 / 40) – [3.125 x ln(1.96 / 70) (3.125 x 0.19 ) – M st (over the bone)=14.95 g/cm 2 No tissueSoft issueBone 40 keV read out I 0 40 = 40I st 40 = 0.358I b 40 = keV read out I 0 70 = 70I st 70 = 2.291I b 70 = 1.960

20 20 M st =ln (I st 40 / I 0 40 )] – [R b x ln (I st 70 / I 0 70 ) (R b x U st 70 ) – U st 40 =ln (0.358 / 40) – [3.125 x ln(2.291 / 70) (3.125 x 0.19 ) – M st =18.0 g/cm 2 No tissueSoft issueBone 40 keV read out I 0 40 = 40I st 40 = 0.358I b 40 = keV read out I 0 70 = 70I st 70 = 2.291I b 70 = 1.960

21 21 % Lean of soft tissue (over bone) = 80% % Fat of soft Tissue (over bone) = 20% So, M L (over bone) = x 0.80 = g/cm 2 And M F (over bone) = x 0.20 = 2.99 g/cm 2 No tissueSoft issueBone 40 keV read out I 0 40 = 40I st 40 = 0.358I b 40 = keV read out I 0 70 = 70I st 70 = 2.291I b 70 = 1.960

22 22 % Lean of soft tissue (soft tissue) = 80% % Fat of soft Tissue (soft tissue) = 20% So, M L (soft tissue) = 18 x 0.80 = 14.4 g/cm 2 And M F (soft tissue) = 18 x 0.20 = 3.6 g/cm 2 No tissueSoft issueBone 40 keV read out I 0 40 = 40I st 40 = 0.358I b 40 = keV read out I 0 70 = 70I st 70 = 2.291I b 70 = 1.960

23 23 M b =2.3 g / cm 2 M L (over bone)=11.96 g / cm 2 M F (over bone)=2.99 g / cm 2 M L (soft tissue)=14.4 g / cm 2 M F (soft tissue)=3.6 g / cm 2 Total tissue weight=35.25 g No tissueSoft issueBone 40 keV read out I 0 40 = 40I st 40 = 0.358I b 40 = keV read out I 0 70 = 70I st 70 = 2.291I b 70 = 1.960

24 24 เทคนิคในการวัดความ หนาแน่นของกระดูก การแบ่งประเภท 1. แบ่งตามการใช้งานของเครื่อง 1.1 เครื่องสำหรับวัดความหนาแน่น กระดูกบริเวณส่วนกลาง (Central devices) คือบริเวณกระดูกสันหลัง (spine) กระดูก สะโพก (hip) 1.2 เครื่องสำหรับวัดความหนาแน่น กระดูกบริเวณส่วนระยางค์ (Peripheral devices) เช่น กระดูกข้อมือ (wrist) กระดูกส้น เท้า (heel)

25 25 2. แบ่งตามรูปแบบพื้นฐานของเครื่อง 2.1 แบบรังสีเอกซ์ (x-ray based) 2.2 แบบอัลทราซาวด์ (Ultrasound based) เทคนิคในการวัดความ หนาแน่นของกระดูก การแบ่งประเภท

26 26 การแบ่งประเภท เทคนิคในการวัดความ หนาแน่นของกระดูก 3. แบ่งตามโครงสร้าง ของกระดูก ( skeletal sites) 3.1 ส่วนกลาง (Central sites) 3.2 รยางค์ (Peripheral sites)

27 27 เทคนิคในการวัดความ หนาแน่นของกระดูก เครื่องวัดความหนาแน่นกระดูกบริเวณ ส่วนกลาง (Central densitometry devices) ได้แก่ 1. Dual-energy x-ray absorptiometry (DXA,DEXA) 2. Quantitative computed tomography (QCT)

28 28 เครื่องวัดความหนาแน่นกระดูกบริเวณ รยางค์ (Peripheral densitometry devices) ได้แก่ 1. Peripheral DXA (pDXA) 2. Single x-ray absorptiometry (SXA) 3. Peripheral QCT 4. Quantitive ultrasound (QUS) 5. Radiographic absortiometry (RA) เทคนิคในการวัดความ หนาแน่นของกระดูก

29 29 Gold standard Dual-energy x-ray absorptiometry (DXA, DEXA)  มีความแม่นยำสูง (excellent precision)  ปริมาณรังสีน้อย (effective dose : 1-3  Sv)  นำไปใช้ในการศึกษาทางระบาดวิทยา  ติดผลการรักษาและการตอบสนองของยา  เป็นที่รู้จักกันดี (well known)  ใช้งานง่าย

30 DXA scanner 30

31 What does the x-ray beam look like? 31

32 32 Pencil Beam Vs fan beam Pencil Beam Point acquisition Single detector Slower acquisition Line acquisition Multiple detector Faster acquisition Fan Beam

33 33 Central DXAPrecision ErrorTrueness Error Spine1-2 %4-10% Femur1.5-3%6% Forearm1%5% Total Body1%3% Genant HK et al. J Bone Miner Res. 1996; 11(6):707 Precision Error and Trueness Error

34 34 Peripheral DXAPrecision ErrorTrueness Error Forearm1-2 %4-6% Calcaneus1-2%4-6% Hand1-2%5% Genant HK et al. J Bone Miner Res. 1996; 11(6):707 Precision Error and Trueness Error

35 35 Effective Radiation Dose (  Sv) for DXA Scan ModeQDR1000/4000QDR4500/delphiDPX-LProdigy Pencil BeamFan BeamPencil BeamFan Beam Spine (L1-L4) Femur Forearm Total body Blake GM et al, The evaluatuon of osteoporosis,1999 Mammography450Chest x-ray Lateral lumbar x-ray700L-spine + T-spine Bonnick S and Lewis LA: Bone densitometry for technologistes Humana Press 2006 Bone densitometry course technologist course syllabus and associated reading materials 2008 (ISCD)

36 This test takes bone scans to check density or thickness of bone. What is Bone Densitometry? Bone Density Testing Is Done For Three Reasons  To diagnose osteoporosis  To predict fracture risk  To monitor therapy 36

37 Osteoporosis is a disease of bones that leads to an increased risk of fracture. In osteoporosis the bone mineral density (BMD) is reduced, bone microarchitecture is deteriorating โรคกระดูกพรุน (Osteoporosis) 37

38 38 โรคกระดูกพรุน (Osteoporosis)

39 Risk Factors Age As people age, their risks for osteoporosis increase. Aging causes bones to thin and weaken All women over age 65 and All men over age 70 Postmenopausal women under age 65 with one or more risk factors for osteoporosis Any man or woman over age 50 who has suffered a fracture 39

40 40 Body Type Osteoporosis is more common in people who have a small, thin body frame and bone structure. Risk Factors Family History People whose parents had a history of fractures may be more likely to have fractures Dietary Factors Calcium and vitamin D deficiencies are important factors in the risk for osteoporosis

41 Bone mineral Density (BMD):the amount of mineralized tissue in the area scanned (g/cm²) T score: Compare your bone density to that of a young adult with normal bone density Z score: Compare your bone density to people of your age, gender, and ethnicity Definitions 41

42 42

43 43

44 44

45 Z-score Patient’s BMD – Age-Matched Mean BMD 1 SD of Age-Matched Mean BMD in g/cm 2 เปรียบเทียบค่าที่วัดได้กับค่า predicted normal value ใน standard ที่อายุเดียวกัน 45

46 46 Calculation of z-scores For example, a white woman aged 55 with BMD of 850 has a Z-score of ( )/139 = -0.18

47 Patient’s BMD – Young-Adult Mean BMD 1 SD of Young-Adult Mean BMD 47 Example : T-score = 0.7 g/cm g/cm g/cm 2 = T-score

48 48 ClassificationT-score Normal-1 or greater OsteopeniaBetween -1 and -2.5 Osteoporosis-2.5 or less Severe Osteoporosis -2.5 or less and fragility fracture Diagnostic Classification

49 49 R2 R  R2R ย่อมาจาก Routine to Research หมายถึงการพัฒนางาน ประจำสู่งานวิจัย  R2R จะทำให้การสร้างหรือการ ผลิตความรู้เกิดขึ้นได้ในทุกหนทุก แห่ง ทำให้ทุกที่เป็นองค์กรที่เรียนรู้ ได้ด้วยตนเอง โดยใช้การวิจัยเป็น เครื่องมือแห่งการเรียนรู้

50 50 ตัวอย่างงานวิจัย

51 51 This study was performed to assess the short- and long-term performance of a 6-year-old Lunar to measure lumbar spine,fermoral neck and forearm BMD continuously over this period J Wells and PJ Ryan; 2000 วัตถุประสงค์

52 52 J Wells and PJ Ryan; 2000 Short term precision was assed by 15 measurement of the aluminium Lunar phatom (Madison), WI on the same day, with repositioning between scans was calculated by 10 measurements of the Hologic spine phantome (Waltham, MA) วิธีการทดลอง

53 53 Long-term precision was calculated in the same manner, from measurements over 18 months using the Hologic spine phantom, which were acquit three in a week J Wells and PJ Ryan; 2000 วิธีการทดลอง

54 54 ผลการทดลอง The short-term coefficient of variation was 0.242% using the Lunar aluminium phantom was 0.299% using the Hologic spine phantom J Wells and PJ Ryan; 2000

55 55 ผลการทดลอง Over the 18 months Shift from base line 2.16% caused by PMT failure Manufactur er’s QC was not detected because software would detecte value than 2.5% PMT failure New PMT J Wells and PJ Ryan; 2000

56 56 ผลการทดลอง J Wells and PJ Ryan; 2000

57 57 ตัวอย่างงานวิจัย

58 58 To estimate and compare the effective dose from DXA examinations in children and adults using a consistent methodology. G.M. Blake et al. / Bone 38 (2006) 935–942 วัตถุปร ะสงค์

59 59 วิธีการทดลอง  Dose were measuremented using thermoluminescent dosimeters (TLDs)  Phantom  Effective dose was calculated by taking the average dose to each organ and multiplying by its ICRP Publication 60 tissue- weighting factor

60 60

61 61

62 62 ขอบคุณครับ


ดาวน์โหลด ppt การวัดความหนาแน่นของกระดูก Bone Densitometry 1 ภาควิชารังสีเทคนิค คณะเทคนิค การแพทย์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ดร. มนตรี ตั้งใจ.

งานนำเสนอที่คล้ายกัน


Ads by Google