งานนำเสนอกำลังจะดาวน์โหลด โปรดรอ

งานนำเสนอกำลังจะดาวน์โหลด โปรดรอ

การพยาบาลผู้ป่วยเด็ก ที่มีปัญหาระบบประสาท กล้ามเนื้อและกระดูก

งานนำเสนอที่คล้ายกัน


งานนำเสนอเรื่อง: "การพยาบาลผู้ป่วยเด็ก ที่มีปัญหาระบบประสาท กล้ามเนื้อและกระดูก"— ใบสำเนางานนำเสนอ:

1 การพยาบาลผู้ป่วยเด็ก ที่มีปัญหาระบบประสาท กล้ามเนื้อและกระดูก
การพยาบาลผู้ป่วยเด็ก ที่มีปัญหาระบบประสาท กล้ามเนื้อและกระดูก อ.นภิสสรา ธีระเนตร ID Line# janapis

2 หัวข้อการเรียนการสอน
การประเมินเด็กที่มีปัญหาทางระบบประสาท ความดันสูงในกะโหลกศีรษะ (Increased intracranial pressure : IICP) เยื่อหุ้มสมองอักเสบ (Meningitis) ศีรษะโตผิดปกติ (Hydrocephalus) Myelodysplasia การพยาบาลผู้ป่วยเด็กระบบประสาทระยะเฉียบพลัน

3 หัวข้อการเรียนการสอน
ชักจากไข้สูง (Febrile convulsion/ Febrile Seizure) ชัก (Convulsion/Seizures) สมองพิการ (Cerebral Palsy) ไข้สมองอักเสบ (Encephalitis) การพยาบาลผู้ป่วยเด็กระบบประสาทระยะเรื้อรัง ผลกระทบโรคระบบประสาทต่อผู้ป่วยเด็กและครอบครัว

4 วัตถุประสงค์ บอกหลักและวิธีการประเมินเด็กที่มีปัญหาทางระบบประสาทได้
บอกหลักและวิธีการพยาบาลผู้ป่วยเด็กระบบประสาทระยะเฉียบพลันได้ บอกหลักและวิธีการพยาบาลผู้ป่วยเด็กระบบประสาทระยะเรื้อรังได้ วิเคราะห์ผลกระทบโรคระบบประสาทต่อผู้ป่วยเด็กและครอบครัวได้ ให้คำแนะนำเกี่ยวกับการปฏิบัติตัวและการส่งเสริมสุขภาพแก่ผู้ป่วยเด็กที่มีปัญหาทางระบบประสาทได้

5 สาเหตุของปัญหาทางระบบประสาท
การบาดเจ็บที่ศีรษะ (Head Injury) เนื้องอกในสมอง (Brain tumor) การติดเชื้อภายในกะโหลกศีรษะ (Intracranial infection) สารพิษ (Toxic substance) ชัก (Seizures)

6 การประเมินเด็กที่มีปัญหาทางระบบประสาท
การประเมินด้านร่างกาย ประวัติ : การคลอด การเจ็บป่วยหลังคลอด ทางอารมณ์ของครอบครัว การเลี้ยงดู การตรวจร่างกาย : ลักษณะทั่วไป สัญญาณชีพ ศีรษะ ตา หู ปากและฟัน

7 2.การประเมินระบบประสาทและกล้ามเนื้อ
Muscle tone การตรวจดูความตึงตัวของกล้ามเนื้อ ประเมินต้านต่อการเคลื่อนไหวที่ผู้ป่วยต้องออกแรง มีแรงต้านมากจนกล้ามเนื้อตึง (spasticity) แรงต้านลดลงกว่าปกติจนกล้ามเนื้ออ่อนปวกเปียก (flaccidity หรือ paralysis) ถ้ากล้ามเนื้อมีความตึงตัวพอดีถือว่าปกติ (normal)

8 Babinski’s sign ทดสอบโดยใช้อุปกรณ์ปลายทู่ เช่นกุญแจ ด้ามปากกา ขีดริมฝ่าเท้าตั้งต้นที่ส้นเท้าถึงนิ้วเท้า ถ้าผลบวกจะพบนิ้วเท้ากางออก ถ้านิ้วหัวแม่เท้ากระดกขึ้นในเด็กอายุ 1-2 ปี ถือว่าปกติ ถ้าอายุเกิน 2 ปีได้ผลบวกแสดงว่ามี upper motor neurone lesion

9 Brudzinski’s sign ให้เด็กนอนหงายใช้มือช้อนหลัง ศีรษะคางชิดอก ทำการทดสอบในเด็กที่มีการติดเชื้อเยื่อหุ้มสมองอักเสบ เด็กจะทำไม่ได้ ถ้ามีการติดเชื้อเกิดขึ้นแล้ว โดยคอแข็ง (stiff neck) และเด็กจะแสดงอาการเจ็บปวดโดยจะงอเข่าและสะโพกทันที ผลการตรวจจึงเป็น positive

10 Kernig’s sign ให้เด็กนอนหงายและงอเข่าทั้งสองข้าง ยกต้นขาให้ตั้งฉากกับลำตัวทีละข้างแล้วลองเหยียดขาข้างนั้นออก เด็กปกติจะสามารถยกขาตั้งฉากแล้วเหยียดเข่าตรงได้ แต่เด็กที่ติดเชื้อของเยื่อหุ้มสมองอักเสบจะทำไม่ได้เพราะมีอาการปวด ผลการตรวจจึงเป็น positive

11 Tendon reflex โดยใช้ไม้เคาะเข่าเอ็น เคาะตรงเอ็นที่ยึดกล้ามเนื้อให้ติดกับข้อกระดูกแล้วสังเกตดู reflex ที่เกิดจากการยึดกล้ามเนื้อต่างๆ โดยใช้ค้อนเคาะเอ็นเคาะตรงเหนือข้อพับแขน เหนือข้อศอก ส่วนกล้ามเนื้อขา และกล้ามเนื้อน่อง ซึ่งต้องใช้ไม้เอ็นเคาะ เคาะตรงใต้กระดูกสะบ้า และตรงเอ็นร้อยหวาย ค่าปกติคือ 2+ ถ้า reflex เร็วคือได้ 4+ แสดงว่ามีความผิดปกติของระบบประสาท

12 3. การประเมินระดับการรู้สติ
ระดับการรู้สติ (Concious)มี 5 ระดับ Awake and alert Confusion สับสน Delirium กระสับกระส่าย Stupor ง่วงๆงงๆ coma

13 Glasgow coma scale*

14 ภาวะความดันสูงในกะโหลกศีรษะ (Increased intracranial pressure : IICP)
ภาวะที่มีความดันในกะโหลกศีรษะสูงกว่าปกติ ซึ่งปกติ แล้วความดันโดยเฉลี่ยจะประมาณ mmH2O ซึ่งวัดได้จากการเจาะตรวจดูนํ้าไขสันหลัง ถ้าความดันของนํ้าไขสันหลังที่เจาะได้สูงเกินกว่า 200 mmH2O ก็เป็นเครื่องบ่งชี้ว่า มีความดันในกะโหลก ศีรษะสูง

15 ภาวะความดันสูงในกะโหลกศีรษะ (Increased intracranial pressure : IICP)
ภาวะหรือโรคที่ทำ ให้ความดันในกะโหลกศีรษะสูง ที่พบบ่อยในเด็ก ได้แก่ เนื้องอกในสมอง, Hydrocephalus ภาวะติดเชื้อเช่น เยื่อหุ้มสมองอักเสบ สมองอักเสบ ฝีในสมอง ภาวะเลือดออกในกะโหลกศีรษะ

16 Signs & Symptom

17 ชักจากไข้สูง (Febrile convulsion/ Febrile Seizure)
การชักในทารกหรือเด็กโต มักเกิดในอายุระหว่าง 3 เดือน ถึง 5 ปี โดยมีไข้ร่วมด้วย แต่ “ไม่ใช่” เกิดจากการติดเชื้อในสมองหรือสาเหตุที่ระบุได้ชัดเจน The International League Against Epilepsy (ILEAE) ให้คำจำกัดความคือ “การชักที่สัมพันธ์กับไข้ โดยไม่เกิดจากการติดเชื้อในสมอง หรือความผิดปกติทางเกลือแร่ของร่างกายในเด็กอายุมากกว่า 1 เดือนที่ไม่มีประวัติชักโดยไม่มีไข้มาก่อน”

18 สาเหตุ ไข้ สมอง ไม่สมบูรณ์ พันธุกรรม Post Vaccine พี่น้อง>4-5 เท่า
Twins 20-70% สมอง ไม่สมบูรณ์ ไข้ >38oC >39oC พบ 75% Post Vaccine DPT Measles

19 ชักเป็นเวลาสั้นๆ ไม่เกิน 1-2 นาที
อาการและอาการแสดง generalized tonic-clonic 3 % Focal 4% ชักเป็นเวลาสั้นๆ ไม่เกิน 1-2 นาที drowsiness ช่วงสั้นๆ ไข้

20 อาการชัก (Convulsion/Seizures)
ไม่ทราบสาเหตุ ร่วมกับการมีโรค consciousness behavior sensation motor-sensory และหรือ autonomic functions

21 International classification of Epileptic seizures
Partial seizures Simple Complex Secondary generalized Generalized seizures Absences (petit-mal) Myoclonic Clonic Tonic Tonic-clonic (grand-mal) Atonic Infantile spasm prolonged partial or generalized recovery between attacks Status epilepticus Unclassified seizures

22 อาการชักเฉพาะที่แบบธรรมดา (Simple partial seizures)
อาการและอาการแสดงขึ้นกับตำแหน่งไฟฟ้าที่ผิดปกติออกมา เช่นถ้าไฟฟ้าออกมาจากบริเวณควบคุมการเคลื่อนไหว ก็ทำให้มีการกระตุกของหน้า, แขน, ขาด้านตรงกันข้าม (Jacksonian seizures) ถ้าไฟฟ้าออกมาจากบริเวณรับความรู้สึกหรืออารมณ์และความจำอาจทำให้มีอาการได้กลิ่นแปลกๆ, ภาพหลอน, หูแว่ว, รู้สึกคุ้นเคยมาก่อนหรือกลัว ตกใจ

23 อาการชักเฉพาะที่แบบซับซ้อน (Complex partial seizrues)
อาจมีอาการเตือน (aura) ก่อนที่จะไม่รู้สึกตัว ส่วนมากมีอาการประมาณไม่เกิน 3 นาที ขณะที่เกิดคนไข้อาจดูเหมือนรู้สึกตัวแต่ไม่รับรู้สภาพแวดล้อมและไม่ตอบสนองต่อคำพูดหรือคำสั่ง จะเหม่อนิ่ง หรือทำพฤติกรรมที่ซ้ำๆไม่มีจุดหมาย (automatism)

24 Absence seziures (petit mal)
ส่วนมากพบในเด็ก ที่พบ typical คือมีอาการเหม่อนิ่งเป็นเวลา 5-10 วินาทีและอาจเกิดเป็นชุด มีการกระพริบตาหรืออาจมีเคี้ยวปาก ส่วนมากจะหายไปตอนวัยรุ่นราว 40%

25 Myoclonic seizures Clonic seizures
เป็นการชักแบบที่กล้ามเนื้อหดตัวอย่างเร็ว ทันที ครั้งเดียวหรือหลายครั้งอาจเกิดกับกล้ามเนื้อส่วนใดก็ได้ Clonic seizures ชักแบบที่กล้ามเนื้อหดตัวเป็นจังหวะทำให้เกิดการกระตุกซึ่งมักเกิดกับแขน คอ ใบหน้า

26 Tonic seizures ชักแบบที่กล้ามเนื้อแข็งเกร็งทันทีมักร่วมกับการไม่รู้สึกตัวและอาจล้มลงบนพื้นได้                     Atonic seizures   เกิดการสูญเสียการตึงตัวของกล้ามเนื้อทันทีและล้มลง อาจทำให้เกิดการบาดเจ็บได้

27 Status epilepticus เป็นการชักตั้งแต่ 2 ครั้งขึ้นไป โดยระหว่างชักนี้ LOC เด็กยังไม่เป็นปกติ

28 วิดีโอการชัก

29 ชัก สาเหตุ Hypocalcemia Hypoglycemia Uremia Meningitis Encephalitis
Tetanus Fever Hypocalcemia Hypoglycemia Uremia Hemorrhage Brain tumor Hydrocephalus Epilepsy

30 หาสาเหตุและแก้ไขตามสาเหตุ
การรักษา หยุดอาการชัก diazepam phenytoin ป้องกันอันตราย ขาดออกซิเจน บาดเจ็บ ที่ศีรษะ หาสาเหตุและแก้ไขตามสาเหตุ การผ่าตัด ketogenic diet

31 ketogenic diet

32 ควรให้เด็กโรคลมชักหลีกเลี่ยงปัจจัยที่อาจกระตุ้นให้เกิดอาการชักมากขึ้นคือ การอดนอน ความเครียด การออกกำลังกายมากผิดปกติ แสงกระพริบเป็นจังหวะ เช่นวิดีโอเกม

33 Cerebral Palsy (CP) การที่สมองเสื่อมสภาพหรือสมองเป็นอัมพาต ซึ่งจะมีผลทำให้สมองส่วนนั้นไม่ทำงาน ส่วนใหญ่จะเป็นส่วนที่ควบคุมการเคลื่อนไหวและการประสานงานของกล้ามเนื้อของร่างกาย

34 สาเหตุ ระยะในครรภ์ ระยะคลอด ระยะแรกเกิดและระยะทารก การติดเชื้อ
ภาวะทุพโภชนา รังสีเอ็กซ์, กัมมันตรังสี กรรมพันธุ์ 15% ระยะคลอด คลอดลำบาก ขาดออกซิเจน ระยะแรกเกิดและระยะทารก บาดเจ็บที่ศีรษะ ตกจากที่สูง

35 อาการ Spastic กล้ามเนื้อแขนขาอ่อนกำลังและแข็งตึงได้มาก

36 อาการ Ataxia form ความสมดุลในการทรงตัวเสียไป

37 อาการ Athetosis มีการสั่นของกล้ามเนื้อ เคลื่อนไหวโดยไม่ตั้งใจ

38 อาการ Tremor มีอาการสั่นติดต่อกันและเป็นทั้งตัว

39 อาการ Rigidity มีอาการเกร็งของแขนขา จะต้านแรงเมื่องอหรือเหยียด
Mixed form คือมีอาการแสดง หลาย ๆ อย่างรวมกัน

40 สมองอักเสบ (Encephalitis)
การอักเสบของเนื้อสมอง บางครั้งอาจมีการอักเสบของเนื้อเยื่อหุ้มสมองและไขสันหลังเกิดร่วมด้วยก็ได้

41 สาเหตุ ไวรัส แบคทีเรีย วัคซีน ปรสิต เชื้อรา

42 อาการและอาการแสดง ไข้ มักสูงได้มาก ๆ ปวดศีรษะ ปวดต้นคอ คอแข็ง
ซึมลง จนกระทั่งถึงขั้นโคม่า ภายใน 24 –72 ชั่วโมง ชัก มีการเคลื่อนไหวผิดปกติ (Involuntary movement) กระสับกระส่าย อารมณ์ผันแปร เพ้อคลั่ง อาละวาด มีอาการทางจิต การหายใจไม่สม่ำเสมอ อาจหยุดเป็นห้วง ๆ

43 ดูแลทางเดินหายใจให้โล่ง
การรักษา ลดอาการ บวมของสมอง ลดไข้ ดูแลทางเดินหายใจให้โล่ง ระยะพักฟื้น ระงับอาการชัก

44 เยื่อหุ้มสมองอักเสบ (Meningitis)

45 Eosinophilic meningitis
ประเภท Bacterial meningitis Purulent meningitisพบบ่อยในประเทศไทยโดยเฉพาะอายุ 5 ปีแรก Tuberculosis meningitis Viral meningitis จากเชื้อไวรัส Eosinophilic meningitis พยาธิ เช่น ตัวจี๊ด

46 สาเหตุ การติดเชื้อผ่านทางกระแสโลหิต ติดเชื้อลุกลาม
แบคทีเรียเข้าสู่กระแสโลหิต (Bacteremia) ไปสู่ Subarachnoid space ติดเชื้อลุกลาม หูชั้นกลางอักเสบเรื้อรัง การติดเชื้อในบริเวณหน้าจมูก Meningocele แตก ได้รับเชื้อโดยตรงจากการเปื้อนของเชื้อ มีการแตกหักของกะโหลกศีรษะทำให้น้ำไขสันหลังไหลออกมาทางจมูกหรือหู

47 อาการและอาการแสดง ไข้สูง หนาวสั่น เบื่ออาหาร ในเด็กเล็ก ๆ จะกระสับกระส่ายหรือหงุดหงิดไม่ยอมดูดนม หรือมีอาเจียนได้ง่าย ปวดศีรษะมาก และปวดที่บริเวณคอ ซึมเล็กน้อย ถ้าไม่ได้รับการรักษาอาการจะเลวลงเรื่อย ๆ จนถึงหมดสติภายใน 4-5 วัน โดยมากอาจพบอาการชัก ยกเว้นในเด็กเล็ก ๆ โดยเฉพาะภายในอายุ 6 เดือนแรกจะไม่พบ คงมีแต่กระหม่อมหน้าโป่งตึงและผู้ป่วยมีอาการซึมลง* พบภาวะแทรกซ้อน เช่น สมองบวม มีน้ำหรือหนองในช่องใต้เยื่อหุ้มสมอง มีฝีในสมอง

48 อาการแสดงของการระคายเคืองเยื่อหุ้มสมอง
อาการคอแข็ง (Stiftness of Neck) Kernig’s Sign Positive Brudzinski’s Sign Positive

49 การวินิจฉัย ประวัติของผู้ป่วย มีไข้สูง ปวดศีรษะและปวดคอ ซึม อาเจียน เด็กเล็กไม่ยอมดูดนม ร้องไห้กวน กระสับกระส่าย อาการและอาการแสดงดังกล่าว การตรวจทางห้องปฏิบัติการและการตรวจพิเศษ

50 การตรวจทางห้องปฏิบัติการและการตรวจพิเศษ
เลือด จะพบ WBC เพิ่มขึ้น ตรวจน้ำไขสันหลัง - ขุ่นคล้ายน้ำซาวข้าว หรือใสแต่มีลักษณะข้น - ความดันน้ำไขสันหลังสูงมากกว่า 180 mmH2O ( ) - เซลล์เม็ดเลือดขาวเพิ่มขึ้น > 1,000 cells/mm3 (10) - โปรตีนในน้ำไขสันหลังสูง (40 mg/dl) - น้ำตาลในน้ำไขสันหลังมีค่าน้อย (เกิน1/2ของน้ำตาลในเลือด) - gram stain , C/S, CT Scan

51 ผู้ป่วยเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อเมนิงโกคอคคัสที่ป่วยรุนแรง ผื่นจุดเลือดลุกลามอย่างมากจนกลายเป็นเนื้อตายเน่าจนจำเป็นต้องตัดแขนขาทั้ง หมดออกเพื่อรักษาชีวิต ผู้ป่วยรายนี้รอดชีวิตจากโรคและได้เป็นพรีเซนเตอร์โครงการให้วัคซีนป้องกันเยื่อหุ้มสมองอักเสบในนิวซีแลนด์

52 TB Meningitis Lab: TT positive LP : CSF ใสสีเหลืองอ่อน
: cell/mm3 (Lymphocytes) : Prot > 40 mg/dl : Sugar < ½ ของน้ำตาลในเลือด : CSF Pressure> 200 mmH2O : gram stain พบ AFB

53 การเจาะตรวจน้ำไขสันหลัง (Lumbar Puncture)
หมายถึง การใช้เข็มเจาะบริเวณสันหลังเข้าไปตรงจุดกึ่งกลางของช่องว่างกระดูกสันหลัง บริเวณ L2-L3, L3-L4 และ L4-L5 เข้าสู่ชั้น Subarachnoid ซึ่งมีน้ำไขสันหลังอยู่

54 วัตถุประสงค์ 1. เพื่อการวินิจฉัย ได้แก่ การติดเชื้อในระบบประสาทส่วนกลาง subarachnoid hemorrhage การใส่สารทึบรังสีในการทำ spinal cord imaging 2. เพื่อการรักษา ได้แก่ การให้ยาเข้าน้ำไขสันหลัง การระบายน้ำไขสันหลังเพื่อลดความดันในช่องกะโหลกศีรษะ

55 เตรียมผู้ป่วยและญาติก่อนการทำหัตถการ
1. อธิบายความจำเป็นและวิธีทำแก่ผู้ป่วยและญาติ สำหรับเด็กใช้ภาษาที่เข้าใจง่าย โดยคำนึงถึงการพัฒนาทางภาษาของเด็ก (ยกเว้นผู้ป่วยเด็กทารก หรือเด็กที่ยังไม่สามารถใช้ภาษาสื่อสาร) 2. เตรียมอุปกรณ์ทุกอย่างให้พร้อมก่อนที่จะเข้าปฏิบัติต่อเด็ก 3. อนุญาตให้ญาติที่ได้รับการเตรียมอยู่กับผู้ป่วยขณะที่ทำหัตถการ 4. V/S

56 วิธีการ จัดท่าเด็กให้นอนตะแคง หันหลังชิดขอบเตียง ศีรษะหนุนหมอนต่ำ จับบริเวณคอและเข่าให้งอมากที่สุดเท่าที่จะทำได้ เพื่อให้ช่องระหว่างกระดูกสันหลังกว้างขึ้น ในกรณีที่เด็กนอนไม่ได้ควรจัดให้นั่งกอดหมอนแนบกับท้องและอก หรือนั่งฟุบบนโต๊ะซึ่งมีหมอนรองให้หันหน้าไปข้างใดข้างหนึ่ง Observe RR ในเด็กโตบอกให้หายใจตามปกติ ทำตัวผ่อนคลายไม่เกร็ง Observe ลักษณะสีผิว ชีพจรในระหว่างการ LP ด้วย

57 การพยาบาลหลังการเจาะหลัง
จัดให้นอนราบไม่หนุนหมอน อย่างน้อย 3-4 ชั่วโมง นอนคว่ำมีหมอนรองใต้ท้อง เพื่อเพิ่มความดันในช่องท้อง เพิ่มความดันต่อเนื้อเยื่อที่อยู่รอบๆช่องไขสันหลัง (spinal canal) ป้องกัน CSF ซึมออกมาตามรอยเข็มที่เจาะออกมาอยู่ในช่อง Epidural space ซึ่งจะทำให้ความดันในสมองลดลง ทำให้เกิดการดึงรั้งของเส้นประสาทและหลอดเลือด มีผลให้ผู้ป่วยปวดศีรษะ ถ้าก้านสมองถูกกดจากการเคลื่อนที่ของสมองลงมา (Brain herniation) อาจทำให้ผู้ป่วยเสียชีวิต

58 การพยาบาลหลังการเจาะหลัง (ต่อ)
V/S until stable Observe : headache, N/V, fever Gauze ค่าปกติ CSF???

59 ศีรษะโตผิดปกติ (Hydrocephalus)
การมีน้ำไขสันหลังเพิ่มมากขึ้นในกะโหลกศีรษะ บริเวณ Ventricleของสมอง และชั้นใต้ Arachnoid

60 สาเหตุ การสร้างมากเกิน เช่น เนื้องอกของ Choroid plexus (Choroid plexus papilloma) การอุดตันทางเดินน้ำหล่อสมองและไขสันหลัง การดูดซึมผิดปกติ สาเหตุจาก การอุดตันหลอดเลือดดำ (Venous sinus thrombosis) หรือการอักเสบ Arachnoiditis จากการติดเชื้อหรือเลือดออกก่อให้เกิด Communicating hydrocephalus

61 การประเมินสภาพ ( Assessment )
หัวโตเมื่อเทียบกับลำตัว รอบศีรษะโตกว่ารอบอกเกิน 2-5 ซม.กระหม่อมหน้ากว้าง ตึง กระดูกกะโหลกศีรษะแยกออก ทำให้ขนาดของศีรษะขยาย

62 การประเมินสภาพ ( Assessment )
Sun Set Eye หรือ Setting Sun Sign กล้ามเนื้อแขนขากว้าง ซึม อาเจียน เบื่ออาหาร เลี้ยงไม่โต สั่น ร้องเสียงแหลม เมื่อมีอาการมากขึ้น ดูดนมลำบาก ตัวผอม หัวโต มีความต้านทานโรคน้อย

63 แนวทางการรักษา ถ้าศีรษะโตไม่มากนัก เกิดจากการมีเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากแบคทีเรีย เจาะหลังใส่ยา ก็อาจให้ความดันของน้ำไขสันหลังปกติ ถ้าศีรษะโตมากขึ้นเรื่อย ๆ อาการของเด็กอาจเลวลงจนถึงกับหมดสติได้ในระยะเวลาสั้นจะต้องได้รับการผ่าตัดเพื่อ* - เอาส่วนที่อุดตันออก เช่น เนื้องอก - ทำ Shunt ให้น้ำไขสันหลังจาก Ventricle ไปสู่บริเวณที่มีการไหลเวียนปกติ ในระยะ 4 ชั่วโมงแรกหลังการผ่าตัดควรจัดให้เด็กนอนศีรษะสูงประมาณ องศา เพื่อป้องภาวะเนื้อสมองเคลื่อนลงต่ำกดลงที่ก้านสมอง (Herniation)*

64

65 Spinal Dysraphism/Myelodysplasia (รอยโหว่ในระบบประสาทที่กระดูกสันหลัง)
เป็นความผิดปกติของการเจริญเติบโตและพัฒนาการของ spinal column ตั้งแต่เป็นตัวอ่อนในครรภ์มารดา (Embryonic life) โดยไม่มีการเจริญปิดของ neural tube

66 Spina bifida occulta tubeปิดแล้วแต่ Mesoderm ที่มาเจริญคั่นไม่ดีคือ Lamina และ spinous process ของกระดูกสันหลัง ไม่เจริญมาหุ้มด้านหลังของไขสันหลัง

67 Meningocele เป็นความผิดปกติที่ meninges ยื่นออกไปเป็นก้อนที่มีผิวหนังคลุม

68 Myelomeningocele เป็นความผิดปกติที่ไขสันหลังผิดปกติและยื่นเข้าไปอยู่ในถุง meningocele

69 สาเหตุ คาดว่ามีสาเหตุจาก Chromosomal aberration หรือทารกในครรภ์ได้รับสารพวก teratogenic drug นอกจากนั้นมีปัจจัยที่เกี่ยวข้องคือ 1. การขาดอาหาร โดยเฉพาะ สังกะสี โฟเลต วิตามิน 2. อายุของมารดา กลุ่มที่เสี่ยงคือ มารดาวัยรุ่น และมารดาอายุมากกว่า 35 ปี

70 การรักษา การผ่าตัดจะพิจารณาจาก
โอกาสที่ผู้ป่วยเด็กจะเจริญขึ้นมาดำเนินชีวิตที่คุ้มค่า - การทำลายของเนื้อสมอง จาก Hydrocephalus - ความพิการของ neurologic deficit ลักษณะของ Meningocele ต้องพิจารณาถึง - ลักษณะและขนาดของ meningocele เช่น ถ้าขนาดใหญ่มากผู้ป่วยเด็กตัวเล็กเมื่อผ่าตัดแล้วหาผิวหนังปิดยาก อาจจะรอให้ผู้ป่วยเด็กโต - ลักษณะของผิวหนังที่คลุม ถ้าบางมากอาจแตกได้ง่าย ทำให้เกิดการติดเชื้อได้ง่าย ควรจัดท่านอนไม่ให้นอนทับบริเวณแผล และควรทำการผ่าตัด*

71 การพยาบาลผู้ป่วยเด็กระบบประสาท ระยะเฉียบพลัน
การพยาบาลผู้ป่วยที่มีภาวะสมองบวม การจัดท่านอน ศีรษะสูงประมาณ องศา จัดศีรษะให้อยู่ในแนวตรง ประเมินสัญญาณชีพและการเปลี่ยนแปลงทางระบบประสาท ดูแลให้ได้รับยาตามแผนการรักษา Dexametasone, 20% manitol ให้น้ำและสารละลายทางหลอดเลือดดำ ร้อยละ 80, record I/O ติดตามผล lab เช่น electrolyte, urine sp.gr., Blood/Urine osmolarity

72 การป้องกันภาวะความดันในกะโหลกศีรษะสูง*
จัดท่านอนให้ศีรษะสูง องศา V/S, Neuro signs q 1-2 ชั่วโมง Hyperventilation (keep CO mmHg) จำกัดน้ำ โดยอาศัยหลักว่าถ้าน้ำภายในเซลล์ลดลงแล้วความดันภายในสมองก็จะลดตามไปด้วย Hypothermia (32-33oC) ยา Acetazolamine (diamox) Ventriculostomy care สังเกตอาการและอาการแสดงของIICP ส่งเสริมให้มีการระบายอากาศเพียงพอ เพื่อป้องกันภาวะ CO2 ซึ่งจะทำให้หลอดเลือดขยาย

73 การพยาบาลเด็กที่หมดสติ
ป้องกันไม่ให้เกิดภาวะพรากจากความรู้สึก (sensory deprivation) การประเมินการรู้สติทุก 1-2 ชั่วโมง การประเมินการเคลื่อนไหวของลูกตา สังเกตกระจกตา ทดสอบการเคลื่อนไหว (motor function test) ตรวจปฏิกิริยาสะท้อนกลับ (reflex) จัดให้ทางเดินหายใจโล่งให้นอนตะแคงหรือท่านอนกึ่งคว่ำ รักษาสมดุลน้ำและเกลือแร่ sp.gr อิเล็คโตรไลท์ , I/O ให้ผู้ป่วยได้รับสารน้ำ สารอาหารเพียงพอ การดูแลระบบขับถ่ายอุจจาระ ป้องกันอันตรายจากการเคลื่อนไหวไม่ได้ ข้อยึดติด แผลกดทับ

74 การป้องกันภาวะแทรกซ้อนจากภาวะชัก*
ป้องกันการบาดเจ็บและขาดออกซิเจนขณะชัก ดูแลผู้ป่วยให้ได้รับความปลอดภัย สังเกตและบันทึกระยะเวลาขณะชัก สังเกตผู้ป่วยภายหลังชัก สติ? เวลา? ให้กำลังใจผู้ป่วยและครอบครัว ให้ยากันชัก (Anticonvulsant) ตามแผนการรักษา และติดตามการออกฤทธิ์ของยาและผลข้างเคียง เตรียมช่วยแพทย์เจาะหลังในกรณีที่ผู้ป่วยชักจากไข้สูง ผู้ป่วยเป็น Status epilepticus ชักนานเกิน 30 นาที จะเกิดภาวะพร่องออกซิเจนและให้ยากันชักตามแผนการรักษา ควรจัดท่านอนให้ศีรษะสูง ดูแลทางเดินหายใจให้โล่ง แนะนำให้รับประทานยาสม่ำเสมอ มาตรวจตามแพทย์นัดทุกครั้ง

75 การป้องกันข้อยึดติด ประเมินการทำงานของข้อต่อ
ทำ Passive exercise ให้กับผู้ป่วยพร้อมแนะนำและสาธิตขั้นตอนให้แก่ครอบครัวหรือผู้ดูแล จัดการเล่นที่เหมาะสมกับพัฒนาการเพื่อให้มีการเคลื่อนไหวร่างกาย จัดท่าให้สุขสบาย ลดอาการเกร็งของข้อต่างๆ เปลี่ยนท่าให้ทุก 2 ชม. กระตุ้นให้เด็กช่วยเหลือตนเองในกิจวัตรประจำวันเท่าที่เด็กจะทำได้ ภายใต้การดูแลของครอบครัวหรือผู้ดูแล

76 การป้องกันการสูดสำลัก
ดูดเสมหะทุกครั้งก่อนให้อาหาร จัดท่าให้นอนสูง องศา เมื่อจะให้อาหารทางสายยางทุกครั้ง ทดสอบตำแหน่งปลายสายยางก่อนให้อาหารทุกครั้ง ยกกระบอก Syringe สูงจากตัวผู้ป่วยประมาณ 6-8 นิ้ว สังเกตอาการไอ สำลัก สำรอก หากมีอาการดังกล่าวให้หยุดให้อาหาร หลังให้อาหาร ควรจัดให้เด็กนอนศีรษะสูงไว้ประมาณ 30 นาทีเพื่อป้องกันการแน่นอึดอัด และการไหลย้อนกลับของอาหาร

77 การพยาบาลผู้ป่วยเด็กระบบประสาทระยะเรื้อรัง
การป้องกันพัฒนาการล่าช้าจากการเจ็บป่วย - ประเมินพัฒนาการของเด็กเพื่อเป็นแนวทางในการกระตุ้นพัฒนาการ - กระตุ้นประสาทสัมผัสทุกด้าน พูดคุย โอบกอด การรับรส การฟังเสียงดนตรี - ส่งเสริมการเล่นที่เหมาะสมกับระยะพัฒนาการ - กระตุ้นในครอบครัวแสดงความรักแก่เด็กด้วยการพูดคุย สัมผัส โอบกอด - แนะนำให้ครอบครัวใช้เวลาร่วมกับผู้ป่วยในการทำกิจกรรมต่างๆ ของครอบครัวเพื่อเสริมสร้างทักษะทางสังคม

78 การพยาบาลเพื่อป้องกันการอุดตันของ Shunt
ประเมินอาการทางสมอง เช่น ระดับการรู้สติ สัญญาณชีพ เส้นรอบศีรษะ การโป่งตึงของกระหม่อม เส้นรอบท้อง แนะนำให้ครอบครัว สังเกตอาการปวดศีรษะ อาเจียน อาการซึมลง พฤติกรรมเปลี่ยนแปลง กระหม่อมหน้าโป่งตึง เส้นรอบศีรษะเพิ่มขึ้นให้มาพบแพทย์ทันที แนะนำครอบครัวไม่ควรกด Reservoir chamber เพราะทำให้เกิดการไหลของน้ำไขสันหลังออกจากโพรงสมองอย่างรวดเร็ว สังเกตอาการบวมโตของช่องท้องในกรณีที่ต่อท่อระบายมาบริเวณผนังช่องท้องเพื่อสังเกตการระบายของน้ำไขสันหลังมากเกินไปจนดูดซึมกลับไม่ทัน

79 การส่งเสริมพัฒนาการที่ล่าช้า
ให้ความรู้แก่ครอบครัวเพื่อให้ทราบว่าเด็กมีลักษณะแตกต่างจากเด็กปกติ จัดสถานที่และสิ่งแวดล้อมอุปกรณ์ที่ช่วยส่งเสริมพัฒนาการ ฝึกพัฒนาการด้านการเคลื่อนไหว การใช้มือให้สัมพันธ์กับสายตา ให้มีสัมพันธภาพกับคนอื่น และกติกาของสังคม แนะนำให้ครอบครัวพาไปเที่ยวนอกบ้าน สวนสาธารณะ

80 การส่งเสริมทักษะในการปฏิบัติกิจวัตรประจำวัน
ทักษะในการกิน* จัดท่าที่เหมาะสมในการให้อาหาร สอนครอบครัวให้รู้จักวิธีการควบคุมปากของเด็กในขณะดูดนม กินอาหารจากช้อนหรือดื่มจากถ้วย เรียกว่าวิธี jaw control จัดอาหารให้ครบ 5 หมู่ หลีกเลี่ยงอาหารหมักดองและรสหวานจัด

81 jaw control ใช้นิ้วมือทั้ง 3คือนิ้วหัวแม่มือ นิ้วชี้ นิ้วคางควบคุมปากของเด็กทั้งทางด้านข้างและด้านหน้า เป็นการป้องกันการใช้ลิ้นดุนออกมา รีเฟล็กซ์การขย้อนและน้ำลายไหลย้อย การกระตุ้นการกลืน เด็กมักจะกลืนลำบาก ใช้มือลูบบริเวณลำคอใต้คางเบาๆในทิศทางขึ้น ใช้นิ้วนวดบริเวณเหงือกกระตุ้นให้มีน้ำลายเกิดขึ้นและทำให้เกิดการกลืน กระตุ้นการเคี้ยว เด็กจะมีการเคี้ยวลำบากเนื่องจากมีภาวะ bite reflex ไม่หายไปในเวลาเหมาะสม โดยการนวดกล้ามเนื้อบริเวณข้างแก้ม

82 ทักษะการแปรงฟัน แนะนำครอบครัวให้เอาใจใส่ดูแลอนามัยช่องปากและฟัน หัดให้แปรงฟันตั้งแต่อายุ 1-2 ปี และสอนให้ทำซ้ำๆอย่างสม่ำเสมอ ถ้าเด็กทำได้ให้กำลังใจเด็กด้วยการชมเชย ทักษะในการอาบน้ำ การแต่งตัว ให้คำแนะนำครอบครัว กระตุ้นเด็กให้รับรู้ถ้าเป็นเด็กเล็กการใช้ฟองสบู่ถูตัวขณะอาบน้ำเป็นการกระตุ้นประสาทสัมผัส สอนการล้างมือ ล้างหน้า คอยช่วยเหลือเด็กบางส่วนที่ยังทำไม่ได้ ช่วยเหลือการแต่งตัว พร้อมกระตุ้นเด็กให้ค่อยๆเรียนรู้

83 ทักษะในการขับถ่าย จัดสิ่งแวดล้อมอำนวยความสะดวก ความปลอดภัย แนะนำครอบครัวรู้จักวิธีการควบคุมศีรษะและการทรงตัวของเด็กขณะจับเด็กนั่งกระโถน ทักษะในการนอน ควรฝึกให้เด็กเรียนรู้ท่านอนต่างๆ เช่นนอนตะแคงซ้าย-ขวา นอนขาไขว้กันให้มืออยู่ตรงกลาง เพื่อป้องกันไม่ให้ข้อไหล่และข้อสะโพกแบะออก ที่นอนไม่นิ่มมากเกินไปจะเป็นอุปสรรคในการพลิกตะแคงตัว

84 การพยาบาลเพื่อป้องกันภาวะชักกลับเป็นซ้ำ
อธิบายให้ครอบครัวเข้าใจเหตุผลในการได้รับประทานยากันชักอย่างต่อเนื่องตามแผนการรักษา คุณสมบัติของยา และผลข้างเคียงของยา วิธีการใช้ยา แนะนำวิธีการช่วยเหลือขณะมีอาการชักและสังเกตลักษณะการชัก ให้มาตรวจตามแพทย์นัดทุกครั้งเพื่อติดตามผลการรักษาและการปฏิบัติตนเมื่ออยู่บ้าน

85 ผลกระทบโรคระบบประสาทต่อผู้ป่วยเด็ก และครอบครัว
ภาวะพร่องออกซิเจน การมีกิจกรรมและการเคลื่อนไหวลดลง แผลกดทับและข้อยึดติด การเจริญเติบโตล่าช้า พัฒนาการล่าช้าการติดต่อสื่อสารบกพร่อง ความเครียด วิตกกังวลของครอบครัว


ดาวน์โหลด ppt การพยาบาลผู้ป่วยเด็ก ที่มีปัญหาระบบประสาท กล้ามเนื้อและกระดูก

งานนำเสนอที่คล้ายกัน


Ads by Google